Spadki i darowizny
U rejenta poświadczysz szybciej, choć nieco drożej
Spadkobiercy mają dziś wybór: dokument niezbędny do objęcia spadku mogą załatwić w sądzie albo w kancelarii notarialnej
Do niedawna było to możliwe wyłącznie po przeprowadzeniu rozprawy sądowej. Sąd na wniosek spadkobierców wydawał postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku. Od 1 marca notariusze mogą sporządzać tzw. akty poświadczenia dziedziczenia, zarówno ustawowego, jak i testamentowego (w grę wchodzi testament notarialny lub własnoręczny, wykluczone są tzw. testamenty szczególne: ustny, podróżny i wojskowy). U notariusza spadkobiercy dostaną potrzebny dokument szybciej niż w sądzie, ponieważ postępowanie jest znacznie mniej sformalizowane, a termin na załatwienie sprawy krótszy.
Badanie sprawy
Jak się załatwia notarialne poświadczenie dziedziczenia? Na początek wystarczy zadzwonić do kancelarii i zapytać notariusza, czy sprawa nadaje się do przeprowadzenia u niego. Nie nadaje się, jeśli np. zmarły nie mieszkał w Polsce albo gdy w skład spadku wchodzą nieruchomości położone za granicą. Drugie pytanie: jakie dokumenty trzeba dostarczyć i kto ma się stawić. Notarialne poświadczenie dziedziczenia dotyczyć może wyłącznie spadków otwartych po 1 lipca 1984 r. (otwarcie spadku następuje z chwilą śmierci spadkodawcy); ta data związana jest z funkcjonowaniem systemu PESEL.
Wizyta w kancelarii w umówionym terminie jest konieczna. Bardzo ważne, żeby wszyscy spadkobiercy pojawili się u rejenta osobiście. Żaden nie może działać przez pełnomocnika. A jeszcze ważniejsze, żeby wszyscy wystąpili zgodnie o poświadczenie dziedziczenia. Notariusz nie załatwi bowiem sprawy, gdy okaże się, że między spadkobiercami jest spór o schedę, o to, kto dziedziczy i w jakich częściach. Taki spór może bowiem rozstrzygnąć tylko sąd.
Najpierw w obecności wszystkich spadkobierców notariusz sporządza protokół dziedziczenia zawierający ich oświadczenia składane pod rygorem odpowiedzialności karnej za podanie nieprawdy. Pouczy też osoby biorące udział w spisywaniu protokołu o obowiązku ujawnienia wszelkich okoliczności, których dotyczy jego treść. Jeśli został złożony testament, notariusz dokona jego otwarcia i ogłoszenia, sporządzając z tych czynności odrębny protokół.
Sporządzenie aktu
Jeśli po zbadaniu sprawy notariusz stwierdzi, że nie ma przeszkód, to na podstawie protokołu sporządza akt poświadczenia dziedziczenia zawierający wskazanie spadkobierców oraz wysokość ich udziałów w spadku.
Podpisany przez wszystkich dziedziczących akt rejent od razu rejestruje w systemie informatycznym prowadzonym przez Krajową Radę Notarialną – w Rejestrze Aktów Poświadczenia Dziedziczenia (RAPD). Dopiero tak zarejestrowany ma moc prawną równą sądowemu postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku. Taka procedura ma zapobiec nadużyciom, np. podwójnym aktom dotyczącym dziedziczenia po tym samym zmarłym.
Spadkobiercy dostaną wypisy z oryginalnego aktu poświadczenia dziedziczenia, które będą podstawą wykazywania prawa do spadku (np. odziedziczonego domu, mieszkania czy działki). Kolejny krok spadkobiercy to zgłoszenie spadku w urzędzie skarbowym. Możliwość potwierdzania praw do spadku u notariusza nie zwalnia z obowiązku złożenia zeznania podatkowego. Osoby, które chcą skorzystać z całkowitego zwolnienia z podatku spadkowego przysługującego najbliższym, muszą wypełnić odpowiednie zgłoszenie na oficjalnym formularzu i przesłać je do urzędu skarbowego.
Załatwienie sprawy spadkowej u notariusza może być szybsze, prostsze i wygodniejsze niż w sądzie. Na pewno będzie jednak droższe. Sądowe stwierdzenie nabycia spadku kosztuje bowiem 50 zł. Rejentowi za protokół dziedziczenia trzeba zapłacić 100 zł, za akt – 50 zł oraz po 6 zł za każdy wypis z aktu (wszystko plus 22 proc. VAT).
Jak znaleźć spadkodawcę w sieciKażdy może bez opłat przejrzeć Rejestr Aktów Poświadczenia Dziedziczenia i sprawdzić, czy taki akt został wydany po śmierci konkretnej osoby. Rejestr jest dostępny na stronie internetowej www.krn.org.pl.
Oprócz nazwiska spadkodawcy podana jest w nim data jego śmierci i ostatnie miejsce zamieszkania, data i miejsce sporządzenia aktu poświadczenia dziedziczenia oraz nazwisko notariusza. Nie są rejestrowane informacje, kto i co odziedziczył po zmarłym.
Aby znaleźć wpis, należy podać: PESEL spadkodawcy lub jego nazwisko i imię, a dodatkowo ewentualnie miejscowość zamieszkania lub zgonu spadkodawcy.
Rekomenduj artykuł Oddano głosów:
