Czy można jeszcze ubiegać się o nadpłatę CIT za 2005 rok

źródło: Rzeczpospolita

+zobacz więcej zdjęć

Redakcja poleca:

• Spółki mają szansę odzyskać podatek
• Jak skutecznie ubiegać się o zwrot nadpłaty

Od 2009 roku obowiązują nowe, korzystniejsze dla podatników przepisy dotyczące dochodzenia zwrotu niesłusznie zapłaconego podatku. Czy mają zastosowanie do rozliczeń za lata wcześniejsze?

Zgodnie z aktualnym brzmieniem przepisów ordynacji podatkowej prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wygasa po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Zobowiązanie to przedawnia się natomiast z upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.

Co się zmieniło

Przed 1 stycznia 2009 przepis określający termin na złożenie wniosku o stwierdzenie nadpłaty miał inną  treść. Prawo do złożenia takiego wniosku wygasało po upływie pięciu lat od dnia złożenia zeznania podatkowego.

Zmiana przepisów ma istotne znaczenie praktyczne dla podatników. W zależności bowiem od tego, czy zastosują przepisy w brzmieniu obowiązującym do końca 2008, czy znowelizowane, inny będzie termin na złożenie wniosku o stwierdzenie nadpłaty.

Przykład

W razie ubiegania się o zwrot nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych (CIT) za 2005 rok zastosowanie przepisów sprzed nowelizacji oznacza, że termin na złożenie wniosku upłynął najpóźniej 31 marca 2011 (w tym dniu co do zasady upływa bowiem pięć lat od dnia złożenia zeznania podatkowego).

Natomiast w przypadku zastosowania przepisów w brzmieniu obowiązującym od 2009 r. termin ten upłynie dopiero z końcem 2011 r. (wtedy przedawni się bowiem zobowiązanie podatkowe z tego tytułu).

Ocena, czy do nadpłaty w CIT za 2005 r. stosuje się przepisy obowiązujące w momencie jej powstania (w starym brzmieniu), czy w momencie złożenia wniosku o jej stwierdzenie (nowe brzmienie), jest zatem kwestią kluczową. Wiele argumentów przemawia za tym, aby do wniosków złożonych począwszy od 1 stycznia 2009 stosować nowe, korzystniejsze dla podatników przepisy – niezależnie od momentu powstania nadpłaty.

Istotne wątpliwości...

Nie ma wątpliwości, że do wniosków o stwierdzenie nadpłaty złożonych przed 1 stycznia 2009 mają zastosowanie przepisy w starym brzmieniu (znowelizowane jeszcze wówczas nie obowiązywały). Podobnie niekontrowersyjne jest, że przepisy w starym brzmieniu należy stosować w sprawach, w których prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wygasło najpóźniej 31 grudnia 2008. Nowe przepisy nie mogą bowiem przywracać praw, które już wygasły.

Wątpliwości budzą natomiast sprawy, w których nadpłata powstała przed 1 stycznia 2009 (np. zobowiązanie w CIT za 2005 r.), ale prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty nie wygasło na gruncie poprzedniego stanu prawnego. Przykładowo, w przypadku nadpłaty w CIT za 2005 r., prawo to wygasłoby dopiero 31 marca 2011, tj. po dniu zmiany przepisów.

W takiej sytuacji zasadne wydaje się stosowanie znowelizowanych przepisów, nie prowadzi bowiem do przywrócenia podatnikowi prawa, które już wygasło. Uprawnienie do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty było uprawnieniem „zastanym” przez nowy stan prawny. Nowy stan prawny spowodował jedynie modyfikację tego uprawnienia poprzez przesunięcie (wydłużenie) terminu na złożenie wniosku.

...wynikają z orzecznictwa

W przypadku przepisów procesowych regułą jest bezpośrednie działanie ustawy nowej, co oznacza, że zastosowanie powinny znaleźć przepisy w zmienionym brzmieniu. Wyjątek od zasady bezpośredniego działania ustawy nowej musi wyraźnie wynikać  z przepisu przejściowego.

Odwrotnie – w przypadku przepisów o charakterze materialnoprawnym – przyjmuje się, że jeśli prawo nowe nie zawiera przepisów przejściowych, zastosowanie znajdują przepisy w brzmieniu obowiązującym w czasie, w którym miały miejsce zdarzenia kształtujące określone stosunki prawne.

Źródłem wątpliwości jest to, że w orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, że przepisy regulujące instytucję nadpłaty mają charakter materialnoprawny. W konsekwencji, wobec braku przepisów przejściowych, zastosowanie powinny mieć przepisy w brzmieniu obowiązującym w dacie powstania nadpłaty (np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 10 grudnia 2009, I SA/Gd 636/09; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 czerwca 2008, I FSK 636/07).