Podatki i opłaty lokalne
Samorządy korzystające z unijnych dotacji mają kłopoty z VAT
Gminy współrealizujące projekty finansowane z funduszy Unii Europejskiej napotykają problemy z rozliczeniem podatku od towarów i usług
A wszystko przez to, że organy podatkowe uważają, iż mogą one odliczyć podatek naliczony przy zakupach związanych z tymi inwestycjami, bo przekazanie ich efektów rzeczowych jest czynnością podlegającą opodatkowaniu.
Wspólne przedsięwzięcia
Samorządy często decydują się na współdziałanie przy realizacji projektów, których zasięg terytorialny obejmuje kilka gmin (miast), powiatów czy województw. Zawierane są wtedy umowy partnerskie, w których samorządy ustalają wzajemne relacje i uprawnienia, a także jeden z partnerów wyznaczany jest na lidera projektu i to on firmuje wspólne działania wobec instytucji rozdzielającej fundusze unijne.
Finansowanie wspólnych działań odbywa się z reguły poprzez dotacje celowe udzielane przez partnerów liderowi, natomiast po zakończeniu realizacji projektu jego efekty rzeczowe dzielone są pomiędzy uczestników wedle ustalonych wcześniej zasad.
Istotne jest jednak to, że podział tych efektów jest czynnością formalną, wyłącznie administracyjną, gdyż dzielone efekty rzeczowe są od samego początku własnością poszczególnych partnerów ze względu na to, że znajdują się na należących do nich nieruchomościach (np. tablice informacyjne) lub też są w całości w postaci niematerialnej (np. portale internetowe).
Jeżeli projekty te finansowane są ze środków unijnych, jednym z warunków otrzymania refundacji poniesionych kosztów w postaci VAT zawartego w cenie nabywanych produktów i usług jest brak możliwości jego odliczenia. W celu potwierdzenia tego samorządy występują często do organów podatkowych o wydanie indywidualnych interpretacji.
Jednak spotyka je wtedy niemiła niespodzianka. Otóż fiskus przyjmuje, że podatek naliczony w części przypadającej na efekty rzeczowe przynależne partnerom podlega odliczeniu w związku z tym, że przy podziale tych efektów pomiędzy partnerów mamy do czynienia z odpłatną dostawą dokonywaną przez lidera na rzecz partnerów.
Błąd partnerów...
Takie stanowisko powoduje, że partnerzy nie otrzymają dofinansowania w pełnej, wnioskowanej i zaplanowanej wysokości.
Być może, po części, winne temu są same samorządy, które w zawieranych umowach posługują się pojęciem „przekazania efektów rzeczowych”.
To zaś w połączeniu z faktem, że całość wydatków fakturowana jest na lidera projektu, sugeruje organom podatkowym, iż nabył on prawo do rozporządzania towarami jak właściciel, a „przekazując” nabyte lub wytworzone efekty rzeczowe projektu swoim partnerom, dokonuje przeniesienia tego prawa, co w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o VAT zrównuje tę czynność z dostawą towarów, która co do zasady jest opodatkowana. Skoro zaś mamy do czynienia z czynnością opodatkowaną, lider ma prawo do odliczenia VAT naliczonego zawartego w cenie nabytych towarów i usług, które składają się na „przekazane” efekty rzeczowe projektu.
Dodatkowym argumentem dla organów podatkowych są przekazane liderowi przez partnerów środki finansowe (zwykle dotacja celowa), które mają świadczyć o odpłatności dostawy towarów.
...czy organów podatkowych
Rozumowanie organów, jakkolwiek słuszne w kontekście regulacji ustawy o VAT, oparte jest jednak na błędnych założeniach. Mianowicie przyjmują one, że lider działa we własnym imieniu na rachunek partnerów, ci nabywają prawo do rozporządzania jak właściciel efektami rzeczowymi projektu dopiero po ich przekazaniu przez lidera, a lider otrzymuje wynagrodzenie w postaci wkładu finansowego partnerów.
W rzeczywistości zaś lider reprezentuje siebie i partnerów, w związku z czym nie nabywa, nie buduje i nie organizuje na rachunek ani na zlecenie partnerów tylko w ich imieniu.
Z kolei efekty rzeczowe powstałe w trakcie realizacji projektu są od momentu ich powstania własnością lub współwłasnością poszczególnych partnerów, co dodatkowo potwierdza fakt, że w ich odbiorze – po nabyciu lub wytworzeniu – uczestniczą zwykle przedstawiciele partnerów, właścicieli tych efektów, a nie przedstawiciele lidera.















