Ustrój samorządu
Trybunał dobry dla bankruta
O pieniądze na nowe zadania gminy powinny walczyć w Sejmie, a nie przed Trybunałem Konstytucyjnym
Przepisy ustaw przekazujące jednostkom samorządu terytorialnego nowe zadania, ale bez środków finansowych na ich wykonywanie, gminy, powiaty czy województwa skarżą do Trybunału Konstytucyjnego. Jak wynika z analizy dotychczasowego orzecznictwa w takich sprawach – bezskutecznie.
Dlaczego tak się dzieje? Zdaniem prof. Michała Kuleszy Trybunał traktuje wszystkie wnioski samorządów o zbadanie zgodności ustaw z art. 167 konstytucji jako oddzielne kazusy. Tak jakby nie chciał zrozumieć, że dokładanie nowych zadań bez zapewnienia dostatecznego ich finansowania to kolejne kamyczki do lawiny, która w pewnym momencie zrujnuje lokalne budżety.
Przykładów takich spraw jest wiele. Jedna z ostatnich dotyczyła podziału kompetencji w ochronie środowiska (sygn. K 2/09). Ustawą z 23 stycznia 2009 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w organizacji i podziale zadań administracji publicznej w województwie sejmiki województw zostały obarczone tworzeniem parków krajobrazowych.
– Podczas rozprawy jednoznacznie wykazano, że środki, które zostały przesunięte z administracji rządowej na samorząd, ograniczały się właściwie do budżetowego finansowania etatów – zwraca uwagę prof. Zbigniew Cieślak, sędzia Trybunału Konstytucyjnego.
Przerzucanie zadań na samorządy, bez pieniędzy, zrujnuje ich budżety
– Wyraźnie było zatem widać, że samorząd został przez ustawodawcę potraktowany rozstrzygnięciem dla niego niekorzystnym – dodaje.
Pomimo to rozstrzygnięcie Trybunału Konstytucyjnego również dla samorządów było niekorzystne. Trybunał uznał bowiem, że przepisy są zgodne z ustawą zasadniczą. – Nie znaleźliśmy podstaw do zanegowania ich konstytucyjności – tłumaczy sędzia Zbigniew Cieślak.
W jakiej sytuacji zatem Trybunał Konstytucyjny mógłby orzec, że ustawa nakładająca nowe zadania na samorząd, bez zapewnienia mu środków na ich realizację, jest niezgodna z art. 167 ustawy zasadniczej?
– Takim ewidentnym progiem uznania przepisów przekazujących zadania za zgodne z konstytucją jest możliwość realizowania przez gminę zadań własnych o charakterze obligatoryjnym oraz tych zadań zleconych, na które samorząd dostaje środki z budżetu centralnego -wyjaśnia prof. Zbigniew Cieślak. – Jeżeli dojdzie do kompletnej dysfunkcji gminy, kiedy jej organy przestaną w ogóle wykonywać swoje podstawowe obowiązki, to możemy powiedzieć, że mamy do czynienia z przekroczeniem progu konstytucyjności – precyzuje sędzia.
Masz pytanie, wyślij e-mail do autora m.cyrankiewicz@rp.pl
Czytaj także w serwisie:
Przeczytaj więcej o: Trybunał Konstytucyjny, Zbigniew Cieślak, michał kulesza, niedofinansowanie zadań, przerzucanie zadań na gminy
Rekomenduj artykuł Oddano głosów:
