20 lat Samorządu Terytorialnego
Najważniejsze wydarzenia ostatnich dwudziestu lat samorządów
Reforma samorządowa jest uznawana za najlepszą z reform, jakie udało się wdrożyć w Polsce, po odzyskaniu niezależności, 20 lat temu
Jej sukces polegał między innymi na tym, że samorząd terytorialny zaczął działać natychmiast, na podstawie przygotowanych wcześniej przepisów prawa.
Przedstawiamy najważniejsze daty i wydarzenia z życia samorządu terytorialnego w Polsce. Zachęcamy do uzupełniania kalendarium o wydarzenia, które Państwa zdaniem były istotne, a nie zostały tu ujęte.
Najważniejsza ustawa
8 marca 1990 r. parlament uchwalił ustawę samorządową - ustawę o samorządzie gminnym.
Ustawy wyborcze
Także 8 marca 1990 r. parlament uchwalił:
ordynację wyborczą do rad gmin,
ustawę o zmianie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, znoszącą rady narodowe ,
22 marca 1990 roku przyjęta została ustawa o pracownikach samorządowych.
Pierwsze wybory samorządowe
Odbyły się 27 maja 1990 r.
Wybory odbyły się wówczas tylko do gmin. Frekwencja wyborcza wyniosła 42,27 proc.
Europejska Karta Samorządu Terytorialnego
26 kwietnia 1993 r. Polska ratyfikowała Europejską Kartę Samorządu Terytorialnego.
Karta została spisana 15 października 1985 roku w Strasburgu, z inicjatywy Rady Europy. W przepisach zawarte są zasady i postanowienia ogólne dotyczące funkcjonowania samorządu terytorialnego, do których zobowiązane są państwa członkowskie Rady Europy.
Komisja wspólna
21 maja 1993 r. premier Hanna Suchocka powołała Komisję Wspólną Rządu i Środowisk Samorządowych. W jej skład wchodzą przedstawiciele najważniejszych resortów oraz reprezentanci organizacji samorządu terytorialnego.
Kilka lat później, 6 maja 2005 r., uchwalono ustawę o Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego oraz o przedstawicielach Rzeczypospolitej Polskiej w Komitecie Regionów Unii Europejskiej.
Stronę samorządową w Komisji reprezentują obecnie:
Związek Gmin Wiejskich RP, Związek Powiatów Polskich, Związek Miast Polskich, Związek Województw RP, Unia Miasteczek Polskich i Unia Metropolii Polskich.
Nowy podział administracyjny
8 czerwca 1993 r. prof. Michał Kulesza, pełnomocnik rządu do spraw reformy administracji publicznej, zaprezentował po raz pierwszy rządowe propozycje nowego podziału terytorialnego.
Pisaliśmy o tym m.in. w artykułach: Nowa Polska powiatowa i Powiatowe lato.
I Kongres
16 czerwca 1993 r. odbył się I Kongresu Samorządu Terytorialnego. W Sali Kongresowej PKiN w Warszawie spotkało się kilkuset przedstawicieli rad gmin. Obecni byli także prezydent Lech Wałęsa i premier Hanna Suchocka.
Program pilotażowy
1 stycznia 1994 r. uruchomiono program pilotażowy (powiatowy), czyli dobrowolne przejmowanie dodatkowych zadań przez samorządy największych polskich miast.
Na udział w programie zdecydowało się 44 spośród 46 wytypowanych miast.
Program miał spełnić dwa cele: usprawnić zarządzanie sprawami lokalnymi i przećwiczyć sprawność samorządów przed ewentualnym wprowadzeniem samorządowych powiatów.
Pilotaż obywał się na podstawie tzw. rozporządzenia pilotażowego. Zgodnie z nim, miasta miały przejąć:















