Emerytury i renty
Wystarczy pół etatu, ale przez 20 lat
Nauczyciele mogą przejść na emeryturę po udowodnieniu co najmniej 20-letniego stażu pracy. Takie uprawnienia, bez względu na osiągnięty wiek, zapewnia im Karta nauczyciela
Nauczyciele, wychowawcy i inni pracownicy pedagogiczni zatrudnieni w placówkach określonych w Karcie nauczyciela mogą przejść na emeryturę przysługującą na podstawie art. 88 tej ustawy po rozwiązaniu na swój wniosek stosunku pracy i udowodnieniu co najmniej:
- 30 letniego stażu ubezpieczeniowego, w tym 20 lat wykonywania pracy nauczycielskiej co najmniej w połowie obowiązującego wymiaru zajęć lub
- 25 letniego stażu ubezpieczeniowego, w tym 20 lat wykonywania zatrudnienia w szkolnictwie specjalnym co najmniej w połowie obowiązującego wymiaru zajęć (w przypadku nauczycieli klas, szkół, placówek i zakładów specjalnych).
Jak widać, warunki stażowe przewidziane dla tej emerytury są bardziej rygorystyczne niż dla emerytury z tytułu zatrudnienia w szczególnym charakterze. Ubezpieczony musi – co do zasady – udowodnić zarówno dłuższy staż ubezpieczeniowy (30 lat zamiast 25 lat), jak i większy staż pracy nauczycielskiej (20 lat zamiast 15 lat).
Co więcej, w przypadku tej emerytury praca nauczycielska musi być wykonywana ostatnio przed przejściem na emeryturę. Wykonywanie w tym czasie innego rodzaju pracy przekreśla możliwość uzyskania tego świadczenia.
Niejako w zamian za wymienione obostrzenia przepisy nie zawierają, w odróżnieniu od emerytury z tytułu zatrudnienia w szczególnym charakterze, warunku ukończenia obniżonego o pięć lat wieku emerytalnego.
Brak tego warunku nie ma już wprawdzie żadnego znaczenia dla mężczyzn urodzonych przez 1949 rokiem (wiek 60 lat ukończyli bowiem najpóźniej w 2008 r.), ale jest istotny dla nauczycieli urodzonych po 1948 r., a przed 1969 r.
Jest jeszcze jedna korzystna różnica. Otóż w przypadku emerytury z tytułu zatrudnienia w szczególnym charakterze praca nauczycielska musi być wykonywana w pełnym wymiarze godzin. Karta nauczyciela zawiera mniej rygorystyczne rozwiązanie. Wystarczy pracować w 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć, aby liczyć na uwzględnienie okresu takiego zatrudnienia do stażu pracy nauczycielskiej.
I w tym jednak przypadku ZUS nie zaliczy zatrudnienia np. w 1/3 czy 1/4 obowiązującego wymiaru zajęć.
Od zasady, że praca nauczycielska musi być wykonywana przynajmniej na pół etatu, zostały wprowadzone wyjątki. Dotyczą one nauczycieli mianowanych lub dyplomowanych zatrudnionych w urzędach organów administracji rządowej i kuratoriach oświaty, w Centralnej Komisji Egzaminacyjnej oraz w okręgowych komisjach egzaminacyjnych, w specjalistycznej jednostce nadzoru oraz w organach sprawujących nadzór pedagogiczny nad zakładami poprawczymi, schroniskami dla nieletnich, rodzinnymi ośrodkami diagnostyczno konsultacyjnymi oraz szkołami przy zakładach karnych na stanowiskach wymagających kwalifikacji pedagogicznych.
W przypadku tych osób, przy ustalaniu 20 letniego stażu pracy nauczycielskiej ZUS uwzględnia jedynie te okresy, w których praca była wykonywana w pełnym wymiarze zajęć.
Ustalając prawo do emerytury z Karty nauczyciela w większości przypadków ZUS zaliczy pracę nauczycielską wykonywaną przynajmniej na pół etatu. Musi to być jednak ostatnia praca przed zgłoszeniem wniosku o to świadczenie.
Przykład
Ubezpieczony (urodzony 15 sierpnia 1948 r.) udowodnił 31 letni staż ubezpieczeniowy. Od 1 września 1989 r. jest nieprzerwanie zatrudniony w szkole jako nauczyciel. Przez pierwsze osiem lat wykonywał tę pracę na pół etatu, a od 1 września 1997 r. jest zatrudniony w pełnym wymiarze godzin.
Nie udowodnił minimalnego stażu 15 lat pracy nauczycielskiej wykonywanej na pełny etat. Tym samym nie spełnił warunków wymaganych do przyznania wcześniejszej emerytury z tytułu zatrudnienia w szczególnym charakterze.
Mimo to z końcem roku szkolnego 2010/2011 zamierza rozwiązać stosunek pracy w szkole i przejść na emeryturę we wrześniu 2011 r. (w wieku 63 lat). ZUS przyzna emeryturę z Karty nauczyciela, gdyż ubezpieczony będzie miał minimalny 20 letni staż pracy nauczycielskiej wykonywanej co najmniej w połowie obowiązkowego wymiaru zajęć.















