700 kresowych nauczycieli

Kiedy w 1989 r. otworzyły się możliwości wysyłania do pracy na Wschodzie nauczycieli z Polski, funkcję organizatora całego przedsięwzięcia powierzono Centralnemu Ośrodkowi Doskonalenia Nauczycieli funkcjonującemu w strukturach Ministerstwa Edukacji.

Pierwsza grupa nauczycieli – 19 osób – została skierowana do pracy już w roku szkolnym 1989/1990. Przyjęły ich dwa kraje o skrajnie różnej, biorąc pod uwagę polskie szkolnictwo, przeszłości – Łotwa i Kazachstan. W latach 30., gdy na Łotwie funkcjonowała dobrze zorganizowana sieć polskiej edukacji, do Kazachstanu zaczęły docierać właśnie transporty tych Polaków, którym pozwolono przeżyć wielką rzeź. O szkołach, tym bardziej polskich szkołach, nie było tam w ogóle mowy.

W kolejnych latach działalności Zespołu ds. Polonii w CODN liczba wysyłanych nauczycieli rosła, dochodziły nowe kraje „misyjne". Po dziesięciu latach na Wschodzie pracowało już 150 nauczycieli w dziewięciu krajach – najwięcej, co zrozumiałe, na Kresach. Nauczyciele pracowali w ramach systemu oświaty kraju, do którego byli delegowani. Mimo to warunki pracy i bytu były niejednokrotnie bardzo ciężkie. System jednak przynosił wielkie korzyści, których podstawowym miernikiem stały się zastępy młodych ludzi przygotowanych do studiowania w Polsce, wyposażanych przez nauczycieli z CODN w wiedzę pozwalającą na zdanie egzaminu w konsulacie i uzyskanie polskiego stypendium rządowego.

Do 2007 roku ponad 700 nauczycieli objęło nauczaniem ponad 40 000 uczniów – dzieci, młodzież i dorosłych w 11 krajach.