Ostoje polskości
Huta Niemen znana na świecie
Pamięć o ludziach, miejscach i wydarzeniach
W położonej między Lidą a Nowogródkiem Brzozówce powstała w ostatnich latach XIX wieku huta szkła Niemen założona przez Wilhelma Krajewskiego i Juliusza Stollego. Jest to jedno z najbardziej znanych, także poza granicami Polski, przedsiębiorstw, które istniały na Kresach Wschodnich II Rzeczypospolitej. Po śmierci Krajewskiego w 1905 roku huta była własnością Stollego, a następnie, na początku lat 20., została przekształcona w spółkę rodzinną, z udziałem synów Juliusza – Bronisława i Feliksa. Właściciele wybudowali w Brzozówce szkołę, przedszkole, założyli orkiestrę, straż pożarną.
W 1922 r. huta otrzymała znaczne państwowe zamówienie na 1 mln sztuk izolatorów dla PKP i Poczty Polskiej. „W latach 30. za przykładem szkieł francuskich z kręgu Rene Lalique'a i jego naśladowców rozpoczęto na szeroką skalę produkcję galanterii szklanej i zestawów użytkowych. W ich dekoracji pojawiły się typowe dla stylistyki art deco motywy wirujących rozet, muszli, rozgwiazd czy przenikających się trójkątów. Projekty niemeńskie zdumiewały inwencją i wręcz znakomitym wyczuciem możliwości oraz wszelkich ograniczeń szkła prasowanego" (album „Rzeczy pospolite", wyd. Bosz Art). Dominowały geometryczne kształty i pastelowe barwy. Oprócz Lalique'a inspirowano się w Brzozówce projektami Kolomana Mosera.
