Skazany nie miał gdzie spać – dostanie zadośćuczynienie

Zakład Karny w Siedlcach zapłaci 2 tys. zł za to, że nie zapewnił godziwych warunków do spania i dbania o higienę osobistą

Marek P. trafił do Zakładu Karnego w Siedlcach 6 lutego 2009 r. Umieszczono go w celi sześcioosobowej o powierzchni 19,10 mkw., gdzie razem z nim było dziewięciu osadzonych (na jednego przypadało 2,12 mkw.). Łóżko, które mu dostarczono, było połamane i przez kolejne dwa tygodnie spał na starych materacach rozkładanych na podłodze, w przejściu między łóżkami. Nie miał też swojej szafki.

Nie mógł dbać o higienę osobistą, bo łaźnia była w złym stanie sanitarnym, zagrzybiona, bez wentylacji, a ze ściany i sufitu odpadł tynk. Zły stan łaźni potwierdziły zeznania świadków, protokół z kontroli sędziego wizytatora oraz nakaz remontu wydany przez powiatowego inspektora sanitarnego. Sąd Okręgowy w Siedlcach uznał, że warunki, w jakich Marek P. odbywał karę pozbawienia wolności, naruszyły jego dobra osobiste. Zakład karny nie wywiązał się z obowiązku zapewniania godziwych warunków odbywania kary. Nie zapewnił właściwego miejsca do spania i uniemożliwił dbanie o higienę. Spanie na podłodze między łóżkami narażało Marka P. na ciągłe potrącanie przez innych osadzonych schodzących z łóżek.

Zdaniem sądu ZK nie może bronić się tym, że nie miał pieniędzy na remont łaźni. Nie jest to przesłanka wyłączając bezpraność jego zachowania. Zasądził więc od Skarbu Państwa (reprezentowanego przez zakład) 2 tys. zł zadośćuczynienia, uzasadniając, że naruszenie trwało tylko dwa tygodnie.

Sąd Apelacyjny w Lublinie utrzymał wyrok w mocy. Zgodził się z sądem I instancji, że umieszczenie Marka P. w celi, w której powierzchnia przypadająca na jedną osobę wynosiła mniej niż 3 mkw., nie było bezprawne, ponieważ zachowano procedurę przewidzianą w art. 248 § 1 kodeksu karnego wykonawczego. Dyrektor zakładu karnego wydawał stosowne zarządzenia i zawiadamiał o tym niezwłocznie sędziego penitencjarnego.

Również przeludnienie panujące w celi nie stanowi samoistnej podstawy zasądzenia zadośćuczynienia, bo sam ten fakt nie narusza godności osobistej. Trafnie sąd okręgowy uznał, że za takie naruszenie należy uznać opisane warunki w celi, w której mężczyzna przebywał przez dwa tygodnie, oraz brak możliwości właściwego dbania o higienę osobistą. Jako podstawę prawną uwzględnienia roszczenia sąd wskazał art. 23 i 24 oraz 448 kodeksu cywilnego (sygn. I ACa 143/10).