zwolnienia grupowe
Niektórzy pracownicy mogą liczyć na specjalne odprawy
Jest kilka grup zawodowych, które mogą otrzymać dodatkowy zastrzyk finansowy przy rozstaniu z etatami. Należą do nich m.in. wójtowie i starostowie
Poza powszechnie przysługującymi odprawami emerytalno-rentową i ekonomiczną prawo pracy przewiduje dodatkowe świadczenia przysługujące wybranym grupom zawodowym. Są nimi przykładowo nauczyciele i pracownicy samorządowi, dla których specyficzne odprawy w razie rozwiązania stosunku pracy w określonych okolicznościach wprowadzają przepisy szczególne. Pracodawcy mogą ponadto ująć w treści stosunku pracy prawo pracowników do świadczeń korzystniejszych od przewidzianych w powszechnie obowiązujących regulacjach. Art. 18 § 1 k.p. przyznaje bowiem możliwość wprowadzenia do treści umowy świadczeń przysługujących innej grupie zawodowej oraz takich, które nie znajdują odpowiednika w żadnych przepisach. Przeważnie są to specyficzne odprawy przyznawane pracownikom zarządzającym firmami w razie rozwiązania stosunku pracy.
Mianowani pedagodzy uprzywilejowani
Specyficzne odprawy dla nauczycieli przysługują wyłącznie tym z nich, którzy są zatrudnieni na podstawie mianowania (patrz tabela). Wypłaca je dyrektor szkoły, ponieważ to on rozwiązał z nauczycielem stosunek pracy. Wyjątek wystąpi w przypadku likwidacji szkoły, gdyż wtedy obowiązek wypłaty odprawy może przejść na organ prowadzący szkołę, jeśli zarządził jej likwidację (wyrok SN z 2 października 2002 r., I PKN 609/01).
Odprawa nie przysługuje nauczycielowi mianowanemu, przeniesionemu do innej szkoły na jego wniosek lub za jego zgodą, nawet gdy szkoła, w której był zatrudniony przed przeniesieniem, uległa likwidacji (wyrok SN z 12 grudnia 2001 r., I PKN 712/00 oraz wyrok SN z 22 listopada 2001 r., I PKN 701/00). A to dlatego, że przeniesienie nauczyciela mianowanego do innej szkoły na podstawie art. 18 Karty nauczyciela nie powoduje rozwiązania dotychczasowego stosunku pracy, a zatem nauczycielowi nie przysługuje odprawa przewidziana w art. 20 ust. 2 Karty nauczyciela, choćby przyczyną przeniesienia była likwidacja szkoły (wyrok SN z 20 sierpnia 2001 r., I PKN 591/00, OSNP 2003, nr 16, poz. 374). Z drugiej strony nabycie przez nauczyciela mianowanego prawa do odprawy emerytalnej nie wyłącza możliwości uzyskania przezeń prawa do odprawy z tytułu rozwiązania stosunku pracy z przyczyn organizacyjnych leżących po stronie szkoły (wyrok SN z 4 lipca 2001 r., I PKN 565/00).
Na odejście z władz samorządowych
Zgodnie z art. 40 ustawy z 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (DzU nr 223, poz. 1458) specyficzna odprawa przysługuje pracownikom zatrudnianym na podstawie wyboru w przypadku rozwiązania ich stosunku pracy z upływem kadencji. Należy się wójtom (burmistrzom, prezydentom miast), starostom, wicestarostom, członkom zarządu powiatu, marszałkom, wicemarszałkom oraz członkom zarządu województwa. Otrzymają ją w wysokości trzymiesięcznego wynagrodzenia, wyliczanego na podstawie zasad ustalania ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy. Nie mogą na nią liczyć, jeśli zostaną ponownie zatrudnieni w najbliższej kadencji na podstawie stosunku pracy z wyboru w tym samym urzędzie.
Do wymienionych osób nie stosuje się art. 75 k.p., który przyznaje odprawę w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia pracownikom zatrudnionym na podstawie wyboru, jeśli nie pozostawali oni na urlopie bezpłatnym w związku z wyborem. Prawo do analogicznej odprawy przewidywała także poprzednia ustawa z 22 marca 1990 r. o pracownikach samorządowych, a więc orzecznictwo sądowe z tamtego okresu należy uznać za cały czas aktualne. W opinii Sądu Najwyższego wyłączenie prawa pracownika samorządowego zatrudnionego na podstawie wyboru do jednorazowej odprawy z art. 75 k.p. dotyczy tylko takiej sytuacji, w której przysługuje mu trzymiesięczna odprawa na podstawie ustawy o pracownikach samorządowych (wyrok SN z 9 maja 2000 r., I PKN 623/99). W kolejnym wyroku SN wskazał, że wyższa, niż to wynika z normy ogólnej, odprawa przewidziana w ustawie o pracownikach samorządowych przysługuje wyłącznie pracownikom, z którymi stosunek pracy został rozwiązany z upływem kadencji (wyrok SN z 16 listopada 2001 r., I PKN 681/00). Istotnym z punktu widzenia pracodawcy jest fakt, że zdaniem SN odprawa emerytalno-rentowa przysługuje niezależnie od odprawy w związku z zakończeniem stosunku pracy z upływem kadencji (wyrok SN z 30 maja 2001 r., I PKN 416/00).
Rekomenduj artykuł Oddano głosów:
