4 czerwca
Europa dziękuje Polsce, Polacy cieszą się ze zwycięstwa
– Wraz z przedstawicielami państw europejskich dziękujemy za dar wolności i suwerenności naszych krajów – mówił kard. Stanisław Dziwisz, witając wraz z premierem Donaldem Tuskiem uczestników uroczystości rocznicowych na Wawelu. Obok przedstawicieli rządów 11 krajów pojawili się prezydenci Polski Lech Wałęsa i Aleksander Kwaśniewski oraz kilku byłych polskich premierów. W Gdańsku pod pomnikiem Poległych Stoczniowców świętował prezydent Lech Kaczyński. Wygwizdano natomiast wicepremiera Waldemara Pawlaka. Polacy świętowali cały dzień na koncertach, happeningach i demonstracjach. Obchody zakończył koncert w Gdańsku z Kylie Minogue i zespołem Scorpions w rolach głównych
Zagraniczni goście spotkania na Wawelu podkreślali rolę Polski w obalaniu komunizmu.
– 4 czerwca jest dniem historycznym, świętem nie tylko dla Polski, ale i dla całej Europy – mówiła kanclerz Niemiec Angela Merkel. Podkreślała, że Niemcy mają ogromny dług wdzięczności wobec przyjaciół w Polsce, na Węgrzech i w dawnej Czechosłowacji.
– Wskazaliście nam drogę do wolności i pokazaliście, że taka droga jest możliwa – mówił premier Rumunii Emil Boc.
– To Polacy doprowadzili do upadku reżimu komunistycznego. Dziękuję za ten wysiłek – podkreślała Julia Tymoszenko, premier Ukrainy. – Marzyliśmy, że taki dzień nadejdzie również dla Ukrainy.
– Ta rocznica jest też okazją, by wysłać znak solidarności z narodami, które walczą o wyzwolenie – mówił były prezydent Czech Vaclav Havel, przypominając o reżimach wciąż rządzących żelazną ręką, m.in. w Korei Północnej, Birmie, Iranie i na Kubie.
– Jako dawny działacz byłem strasznie dumny, że premierzy tylu państw tak super mówili o naszej “Solidarności” i jej zasługach – oceniał po spotkaniu Stefan Jurczak, legenda małopolskiej i hutniczej “Solidarności”.
Obchodom towarzyszyły niewielkie manifestacje, m.in. anarchistów, obrońców lokatorów i bezdomnych, członkowie Racji Polskiej Lewicy: w sumie ok. 150 osób. W krakowskim hotelu Sheraton, gdzie rano premier Donald Tusk spotykał się z szefami rządów Węgier, Rumunii i Ukrainy, czworo działaczy Greenpeace’u przypięło się linami do balkonów.
Gdy na Wawelu odbywały się rocznicowe uroczystości, w innej części miasta ze swymi zwolennikami spotkali się Andrzej i Joanna Gwiazdowie – bohaterowie gdańskiego Sierpnia – promując książkę “Gwiazdozbiór Solidarności”. Autorzy podważali sens świętowania 4 czerwca, podkreślając, że wybory nie były wolne, Okrągły Stół zaś to zdrada narodowa.
Podobnego zdania był Jan Olszewski podczas warszawskiej konferencji “Pomiędzy PRL a III RP – 20 lat”. – Wybory 4 czerwca 1989 r. nie były ani wolne, ani demokratyczne – mówił były premier. Choć, jak zauważył, wyraziły społeczny protest wobec totalitarnych rządów narzuconych Polsce po 1945 r.
Lech Kaczyński świętował ze związkowcami z NSZZ “Solidarność” w Gdańsku. Obchody rozpoczęły się mszą świętą odprawioną przez abp. Sławoja Leszka Głódzia, a zakończyły krojeniem biało-czerwonego tortu i wiecem związkowców. Na główne uroczystości przy pomniku Poległych Stoczniowców przybyło ok. 3 tys. związkowców z “S” i gdańszczan. Byli też politycy: prezes PiS Jarosław Kaczyński i witany gwizdami wicepremier Pawlak.
Donald Tusk do Gdańska przyleciał dopiero po południu z Wałęsą i Havlem, by wziąć udział w zorganizowanej przez Europejskie Centrum Solidarności konferencji “Solidarność i upadek komunizmu”.
Mszą i przemowami przy pomniku nie interesowali się wychodzący z pracy w Stoczni Gdańsk robotnicy. – Nie będziemy tego słuchać. To wszystko jakaś rocznica elit – mówili “Rz”.
Około 80 tys. ludzi wysłuchało jednak wieczorem w Gdańsku koncertu “Zaczęło się w Polsce”, którego największą gwiazdą miała być Kylie Minogue. Lepiej od australijskiej artystki muzyki pop, której związków z tradycją “S” trudno się doszukać, odnaleźli się w Stoczni Gdańskiej muzycy z niemieckiej grupy Scorpions. Zaśpiewali przebój czasu pieriestrojki “Wind of Change”. Grupa była już jednak u nas wielokrotnie. Show miał kosztować rząd aż 15 mln zł. Można je było spożytkować lepiej. Choćby na Paula McCartneya, którego występ zawsze jest wydarzeniem ze światowym oddźwiękiem.
Na scenie pojawił się też Lech Wałęsa. – Jestem przekonany, że tamta walka będzie nazywana walką o nowy świat – mówił do młodzieży. I wraz z innymi inicjatorami strajku w Stoczni Gdańskiej w sierpniu 1980 r. – Bogdanem Borusewiczem, Jerzym Borowczakiem, Ludwikiem Prądzyńskim i Bogdanem Felskim – przewrócił 20 czerwonych kostek domina symbolizujących upadające reżimy komunistyczne Europy Środkowej.
Gen. Wojciech Jaruzelski nie wziął udziału w obchodach. Był w warszawskim sądzie na kolejnej rozprawie autorów stanu wojennego. Jest w tym procesie oskarżony wraz z m.in. gen. Czesławem Kiszczakiem.
Rekomenduj artykuł Oddano głosów:
