Ministerstwo zapłaci za usługi, a radca pomoże

autor: Piotr Guzik

źródło: Fotorzepa

Polska jest jednym z ostatnich państw europejskich, które nie stworzyło systemu wsparcia prawnego dla ubogich

+zobacz więcej zdjęć

Redakcja poleca:

• Pomoc prawna za darmo to problem
• Fiskus chce podatku od darmowych porad prawnych
• Kogo nie stać na obrońcę trafi do więzienia?
• Darmowa ma być tylko informacja prawna
• Wsparcie prawne dla ubogich potrzebne jak najszybciej
• Informacja prawna ruszy za rok
• Stołeczni radcowie otworzyli biuro pomocy prawnej
• Radcowskie centrum pomocy prawnej dla niezamożnych
• Bezpłatne porady prawne dla ofiar przestępstw
• Czy gminny radca prawny otrzyma nowe obowiązki
• Palestra zaniepokojona regulacją dotyczącą pro bono
• Adwokaci i radcowie zapowiadają odwołanie akcji pro bono

Najbiedniejsi Polacy uzyskają bezpłatne porady prawne. Udzielą ich kancelarie prawne, poradnie studenckie oraz organizacje pozarządowe

To na razie propozycje. W tej chwili Ministerstwo Sprawiedliwości rozpoczęło prace nad założeniami ustawy dotyczącej przedsądowego poradnictwa prawnego dla osób ubogich.

– Z konstytucji wynika, że obywatele mają mieć zapewnione bezpieczeństwo prawne, a konstytucyjną zasadą jest zaufanie obywateli do państwa – wyjaśnił Michał Królikowski, wiceminister sprawiedliwości.

Jakie są propozycje

– Rozważamy powrót do pomysłu sprzed kilku lat, a mianowicie systemu kontraktowania określonej liczby porad prawnych w: kancelariach prawnych, poradniach studenckich oraz w organizacjach pozarządowych zajmujących się pomocą prawną – tłumaczy wiceminister.

Ze wsparcia skorzystałyby osoby, których nie stać na poradę prawnika. Jak zostanie ustalone kryterium dochodowe, jeszcze nie wiadomo.

Przy ministrze sprawiedliwości zostałaby powołana rada pomocy prawnej. W jej skład weszliby przedstawiciele resortu, korporacji zawodowych oraz organizacji pozarządowych. Jej zadaniem byłoby nadzorowanie funkcjonowania systemu i jakości udzielania pomocy prawnej.

Prace nad założeniami są na etapie wstępnym.

– Będą gotowe w czerwcu – wyjaśnił wiceminister Królikowski. – Poprzemy tylko rozwiązanie, które przy rozsądnym wsparciu finansowym państwa efektywnie zwiększy dostępność obywateli do informacji prawnej. Dlatego chcemy wykorzystać doświadczenie organizacji pozarządowych, które zajmują się tym od lat.

Plusy i minusy

– Systemowe uregulowanie takiej pomocy jest niewątpliwie potrzebne – uważa Filip Czernicki, prezes Fundacji Uniwersyteckich Poradni Prawnych. W ubiegłym roku studenci udzielili 13 tys. porad, a to tylko kropla w morzu potrzeb.

– Powinien powstać komplementarny system, który będzie obejmował nie tylko przedsądową pomoc z urzędu, ale i sądową – uważa Maciej Bobrowicz, prezes Krajowej Rady Radców Prawnych. Podobnego zdania jest adwokat Rafał Dębowski z Naczelnej Rady Adwokackiej.

– Tworzenie organów, które kontrolowałyby jakość udzielanych porad, pozbawione jest jednak sensu, gdyż prawnicy są związani tajemnicą zawodową – twierdzi Rafał Dębowski. Jego zdaniem warto zadbać o to, by osoba, której przyznano pomoc, mogła wybrać sobie prawnika. Dzięki temu otrzyma poradę od osoby, której ufa.

Polska jest jednym z ostatnich państw europejskich, które nie stworzyło jeszcze takiego wsparcia. Z raportu Instytutu Wymiaru Sprawiedliwości „Wymiar sprawiedliwości w UE" wynika, że jeśli chodzi o pomoc prawną, dystans, jaki dzieli Polskę od starych krajów Unii Europejskiej, jest kolosalny. W Polsce wydatki na ten cel w przeliczeniu na jednego mieszkańca wynoszą zaledwie 0,6 euro, w Wielkiej Brytanii – 30 euro, a w Holandii i Szwecji – powyżej 15 euro. Ponadto pomoc ta jest bardziej dostępna niż u nas.

– Obecnie pomagają przede wszystkim organizacje pozarządowe, studenckie poradnie prawne i pewna grupa prawników lub kancelarii zaangażowanych w usługi prawne pro bono – mówi Michał Królikowski.

^{Systemy Wsparcia}

Jak to jest w innych państwach

• Holandia – działają punkty pomocy prawnej zatrudniające doradców. Znajdują się one w miejscach, gdzie jest duży ruch, m.in. przy stacjach kolejki dojazdowej. Pomoc jest najczęściej bezpłatna, tylko w nielicznych sprawach wnosi się symboliczną opłatę (rodzaj wsparcia zależy od dochodów klienta punktu).
• Finlandia – istnieją państwowe biura pomocy prawnej, w których pracują pełnomocnicy. Nadzór nad nimi sprawuje minister sprawiedliwości. Porad mogą udzielać także inni prawnicy. O pomoc może się starać każda osoba fizyczna, z wyjątkiem ubezpieczonych od wydatków prawnych.
• Niemcy – funkcjonuje 16 odrębnych systemów pomocy prawnej (każdy kraj związkowy ma własny). Na poziomie federacji zapewniona jest jedynie pomoc prawna  w postępowaniu sądowym.

Zobacz » Prawnicy, doradcy i biegli » Adwokaci i radcowie