Polak za granicą
Jaką emeryturę dostaną polscy emigranci
Okresy pracy za granicą mogą być wliczone do stażu pracy, ale nie zawsze mają wpływ na wysokość emerytury
Mieszkam i pracuję we Włoszech od połowy 1997 r. Ile lat trzeba przepracować, aby mieć emeryturę w Polsce?
Najważniejszym aktem prawnym regulującym kwestię przyznawania świadczeń społecznych osobom, które pracowały w więcej niż jednym kraju Unii Europejskiej, jest rozporządzenie Rady (EWG) nr 1408/71 w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych,osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie. Dzięki tym przepisom prawa nabytego w jednym kraju nie tracimy po przeprowadzeniu się do innego państwa.
Dla kogo przepisy o koordynacji
Z przepisów dotyczących koordynacji skorzystają osoby, które pracowały bądź nadal pracują w więcej niż jednym państwie UE lub EOG bądź Szwajcarii, a także osoby, które pracowały w jednym państwie członkowskim a mieszkały w innym.
Reguły koordynacji mają wartość nadrzędną nad przepisami krajowymi i mają zastosowanie w odniesieniu do świadczeń rodzinnych, macierzyńskich, chorobowych, medycznych, zasiłków (dla bezrobotnych, pogrzebowych), rent (rodzinnych, inwalidzkich) oraz emerytur.
Prawo do emerytury a koordynacja przepisów
Przepisy unijne nie wprowadziły jednakowego stażu emerytalnego dla wszystkich krajów, ale dały możliwość sumowania poszczególnych okresów ubezpieczenia i możliwość pobierania emerytury składającej się z różnych części.
Każde państwo członkowskie ma własne przepisy, zgodnie z którymi przyznaje prawo do tego świadczenia, np. długość stażu pracy niezbędna do przyznania emerytury nie wszędzie jest taka sama.
Emerytura wypracowana w obu krajach
Najmniej problemów jest u osób, które spełniają warunki wystarczające do nabycia emerytury w dwóch państwach. Otrzymają bowiem dwie niezależne emerytury.
Praca krócej niż rok
Osoba, która pracowała za granicą krócej niż rok, nie ma prawa do świadczenia emerytalnego w tym kraju. Będzie jednak mogła domagać się, by okres ten został wliczony do jej stażu pracy przy wyliczaniu świadczenia w innym państwie.
PrzykładPani Joanna wyjechała na 9 miesięcy do pracy do UK. Czy – jeżeli wymagalny dla niej staż emerytalny wynosi 25 lat - po osiągnięciu 24 i 3 miesięcznego stażu pracy w Polsce będzie mogła zaliczyć czas pracy w UK i ubiegać się o emeryturę?
Tak, dziewięciomiesięczny okres zatrudnienia w innym kraju UE można wliczyć do stażu pracy. Nie wpłynie to jednak na wysokość emerytury, którą wypłaci ZUS.
Gdy wystarczy polski staż
Jeżeli osoba, która występuje z wnioskiem o przyznanie emerytury, przepracowała w Polsce odpowiednią liczbę lat potrzebną do uzyskania polskiej emerytury, a dodatkowo pracowała za granicą, to ZUS wyliczając jej emeryturę, bierze pod uwagę tylko polskie okresy składkowe.
Jest to pewne odstępstwo od art. 46 ust. 2 rozporządzenie Rady (EWG) nr 1408/71, zgodnie z którym, jeżeli osoba spełniła warunki nabycia prawa do świadczenia bez konieczności zaliczania okresów pracy za granicą, to właściwa instytucja powinna wyliczyć wysokość świadczenia na dwa różne sposoby, a następnie przyznać świadczenie najbardziej korzystne dla zainteresowanego. Pierwszy z tych sposobów polega na wyliczeniu emerytury jedynie na podstawie własnego ustawodawstwa (art. 46 ust. 1 pkt. i rozp.), drugi – na wyliczeniu kwoty proporcjonalnej opartej o kwotę teoretyczną (sposób ten został szerzej opisany poniżej w części poświęconej świadczeniom proporcjonalnym).
To, że ZUS wylicza polską emeryturę (oraz rentę z tytułu niezdolności do pracy i renty rodzinnej) nie uwzględniając pracy za granicą jest możliwe, bo wynika z części C załącznika IV do rozporządzenia (lit.S) Rady (EWG) nr 1408/71.
Regulacja ta została wprowadzona dlatego, że świadczenie wyliczone proporcjonalnie zawsze byłoby niższe od wyliczonego wyłącznie na podstawie polskich okresów ubezpieczenia.















