Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Historia

Pomnik polskości na Ślšsku

Gmach Sejmu Œlšskiego, 1931 r.
NAC
90 ikon dwudziestolecia międzywojennego
80 lat temu w Katowicach zakończono budowę monumentalnego gmachu Sejmu Œlšskiego. Było to wydarzenie na skalę ogólnopolskš. Do czasu powstania socrealistycznego kolosa – Pałacu Kultury i Nauki w Warszawie – katowicki Sejm był największym budynkiem w kraju. Uczestnicy plebiscytu Muzeum Historii Polski uznali go za jednš z najważniejszych ikon dwudziestolecia międzywojennego. W maju 1923 roku na projekt gmachu rozpisano konkurs. Wzięło w nim udział 67 architektów z całej Polski. Rok wczeœniej częœć Górnego Œlšska po wielu latach wróciła do Rzeczypospolitej. Ustanowiono województwo œlšskie i przyznano mu szerokš autonomię (z odrębnym organem ustawodawczym oraz skarbem). Rozpoczęta w 1924 roku budowa gmachu Sejmu trwała pięć lat. Budynek stał się ważnym symbolem suwerennej władzy województwa œlšskiego. W szeœciokondygnacyjnym (cztery piętra w górę i dwa w dół) gmachu, który przetrwał do naszych czasów, znajduje się ponad 600 pomieszczeń majšcych razem około 160 tys. metrów szeœciennych. Sercem kompleksu jest sala, w której obradował Sejm. Było tam 80 miejsc dla posłów i prezydium, 30 dla przedstawicieli urzędu oraz 120 miejsc dla prasy i publicznoœci. We wnętrzu znalazła się galeria ważnych osobistoœci życia narodowego na Górnym Œlšsku – ustawiono popiersia m.in. znanych działaczy społecznych Karola Miarki i Juliusza Ligonia oraz poety Józefa Lompy.
W okresie międzywojennym w podziemiach budynku przechowywano tzw. skarb œlšski. W przededniu wojny w skarbcu znajdowało się ok. tony złota w sztabach (całe polskie zasoby liczyły ok. 38 ton). W sierpniu 1939 roku na polecenie wojewody Michała Grażyńskiego skarb wraz z eksponatami Muzeum Œlšskiego (miało siedzibę w gmachu Sejmu) oraz dokumentami wywieziono do Lwowa. Częœć skarbu została wykorzystana na uzbrojenie polskiej armii na uchodŸstwie. Nie wiadomo dokładnie, co się stało z resztš. Prawdopodobnie złoto rozparcelowano już w drodze z Katowic do Lwowa. W tej sprawie prowadzone sš badania. W czasie hitlerowskiej okupacji w budynku miał swojš siedzibę przywódca NSDAP na tym terenie. Dziœ ten reprezentacyjny gmach jest siedzibš urzędu wojewódzkiego.
ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL