Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Film

Widziałam obrzezanie dziewczynki

Kadr z filmu „Atijat, pierwsza żona”
Rzeczpospolita
Rozmowa z Annš Błaszczyk, autorkš filmu dokumentalnego „Atijat, pierwsza żona” opowiadajšcego o życiu społeczno-obyczajowym w Sudanie. Premiera w TVP 1 we wtorek o 23.05
[b]Jak poznała pani Atijat?[/b] W czasie badań archeologicznych, w których uczestniczę od 10 lat. Wynajęliœmy dom w małej wiosce na skraju pustyni, by żyć jak miejscowi — w glinianej chacie krytej palmowymi liœćmi z widokiem na bezmiar pustyni Bajuda. Chętnie odwiedzałam ludzi z wioski. Atijat mieszkała tuż obok. Poczštkowo wymieniałyœmy tylko spojrzenia i proste gesty. Piłyœmy herbatę, przygotowywałyœmy posiłki, chodziłyœmy nad Nil i w odwiedziny do innych kobiet. Jednak mimo dużej goœcinnoœci wyczuwałam dystans. Wszystko się zmieniło, gdy Atijat zaczęła uczyć mnie arabskiego. Minęły lata zanim zaczęłam trochę rozumieć ich dialekt i wtedy otworzył się przede mnš inny œwiat.
[b]Co było dla pani jako dla Europejki najtrudniejsze do zrozumienia, zaakceptowania w mentalnoœci i obyczajowoœci miejscowych kobiet i mężczyzn?[/b] Wiele rzeczy. Kilka lat temu byłam œwiadkiem ceremonii obrzezania 4-letniej Ammani. To był szok, mimo że wiele na ten temat wczeœniej czytałam i słyszałam. Istniejš dwa podstawowe typy obrzezania dziewczšt: faraoński - radykalny i sunnicki — będšcy odpowiednikiem obrzezania chłopców. Kobiety, które znam, najczęœciej praktykujš obrzezanie typu poœredniego, polegajšce na wycięciu łechtaczki, warg sromowych mniejszych i zszyciu większych. Pozostaje tylko maleńki, kilkumilimetrowy otwór. Zazwyczaj zabiegi wykonujš wioskowe znachorki i akuszerki: niewykwalifikowane, ale zaufane i tanie. Jako narzędzi używajš nożyczek, brzytwy, noża, a niekiedy kawałka puszki czy szkła. Rzadko narzędzia sš wysterylizowane, częœciej przetarte szmatš zmoczonš w wodzie lub w oleju. Rana goi się nawet 20 dni. Trudno zrozumieć, dlaczego mimo œmiertelnych przypadków nadal praktykuje się ten barbarzyński zwyczaj, ale dla żyjšcych dziœ na œwiecie ponad 130 mln obrzezanych kobiet, to przymus wynikajšcy z wielowiekowej tradycji. O przeprowadzenie zabiegu zabiegajš same matki, choć dobrze pamiętajš, przez co przeszły. Ale chcš dla swoich córek jak najlepiej, bo nieobrzezana dziewczyna ma nikłe szanse na zamšżpójœcie - uważa się jš za nieczystš. Traktowana jest jak wyrzutek społeczeństwa. Jeœli nawet znajdzie męża, to w każdej chwili może jš odesłać do rodziców. Atijat i inne kobiety sš przekonane, ze nieobrzezane dziewczyny sš bardziej rozrywkowe i rozwišzłe. Osobnym dramatem jest poligamia, na którš zezwala islam. [b]Dlaczego?[/b] Bo rodzi konflikty, dramatyczne sytuacje. Nawet jeœli mężczyzna jest na tyle bogaty, by każdej z żon zapewnić oddzielny dom i stara się równo dzielić podarunki i pienišdze. Bo zwykle faworyzuje młodsze żony. Nie liczy się z uczuciami starszych, które czujš się odepchnięte i zaniedbywane. [b]Czy kobiety w Sudanie czujš się dyskryminowane?[/b] Raczej nie, majš swoje prawa. W kulturze islamskiej obowišzuje całkowita rozdzielnoœć płci. Kobiety zajmujš się domem, a mężczyŸni reprezentujš rodzinę na zewnštrz. Ale i mężczyznom nie zawsze jest łatwo. Religia i prawo obyczajowe wymagajš, by przyszły pan młody zapłacił rodzinie wybranki za jej rękę. Jest także zobowišzany przesłać kosztowne dary i pokryć koszty wesela. To zmusza młodych mężczyzn do odkładania decyzji o ożenku. A rodzina panny młodej często wymaga zbyt wysokich sum, bo to podstawa prestiżu, jaki dziewczyna zdobywa w oczach swojego otoczenia. [b]Uderzajšca jest otwartoœć z jakš i kobiety, i mężczyŸni odpowiadajš na pani pytania dotyczšce życia erotycznego. [/b] Moi bohaterowie sš otwarci, ponieważ łšczy nas długoletnia znajomoœć. Myœlę też, że nie traktujš mnie poważnie. Moje pytania sš tak bezpoœrednie, że aż zaskakujšce, więc rozmówcy nie sš w stanie powstrzymać się od œmiechu. W Sudanie kobiety nie pytajš o takie rzeczy. Seks to temat tabu. Za to z kobietami rozmawia się o mężczyznach tak, jak w Polsce. [b]Film pokazuje, że kierowca, który paniš wiózł, zachowywał się w stosunku do pani doœć œmiało proponujšc małżeństwo. Czy Europejki sš tam tak samo traktowane jak miejscowe kobiety?[/b] Zachowanie kierowcy było nie tyle œmiałe, co rozbrajajšce. Dla tamtejszych mężczyzn biała kobieta jest uosobieniem marzeń. Alabastrowa skóra jest w Sudanie oznakš przynależnoœci do klasy wyższej i dowodem na to, ze kobieta nie pracuje w polu. Miejscowe kobiety majš obsesję na punkcie wybielania skóry. Używajš w tym celu najróżniejszych kremów i mazideł. Chroniš twarz przed słońcem i nawet w czasie 40-stopniowych upałów noszš długie, czarne rękawiczki. Z drugiej strony wiem, że większoœć Sudańczyków nie ma dobrego zdania o białych kobietach. Uważajš nas za rozwišzłe i zepsute. Kobiety Zachodu niewłaœciwie się ubierajš, nie zasłaniajš włosów, sš wyzywajšce. Poza tym żyjš w zwišzkach partnerskich bez œlubu, nie dochowujš dziewictwa i rodzš nieœlubne dzieci. Dla nich szanujšca się dziewczyna nie wyruszyłaby w samotnš podróż do Afryki. [b]Czy byłaby pani w stanie zamieszkać tam na stałe?[/b] Kiedyœ chciałam, bo to piękny kraj. Teraz mieszkam w Kairze i nie bardzo mam ochotę wracać do Polski. Nie wyobrażam sobie jednak małżeństwa z muzułmaninem. Chyba właœnie dlatego, ze mam œwiadomoœć, jak wiele nas dzieli.
ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL