Pomoc społeczna
Dodatki socjalne dla nauczyciela zawsze oskładkowane
ZUS musi pobrać należności od dodatku mieszkaniowego i wiejskiego. Należą mu się one, nawet jeśli osoba ucząca w szkole otrzymuje te pieniądze podczas choroby
Zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 o systemie ubezpieczeń społecznych (DzU z 2009 r. nr 205, poz. 1585 ze zm., dalej ustawa systemowa) podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe pracowników stanowi przychód w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu zatrudnienia w ramach stosunku pracy.
Taki przychód stanowią dodatki: mieszkaniowy i wiejski, które są wypłacane nauczycielom w czasie świadczenia pracy i pobierania zasiłku chorobowego. Jednak czy są oskładkowane w tym drugim wypadku? Przecież w podstawie wymiaru składek – zgodnie z art. 18 ust. 2 ustawy systemowej – nie uwzględnia się wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy wskutek choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną oraz zasiłków.
Pytanie jest zasadne również w kontekście listy przychodów zwolnionych ze składek, zawartej w rozporządzeniu ministra pracy i polityki socjalnej z 18 grudnia 1998 w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (DzU nr 161, poz. 1106 ze zm., dalej rozporządzenie składkowe).
Według jego § 2 ust. 1 pkt 24 nie stanowią bowiem podstawy wymiaru składek przychody będące składnikami wynagrodzenia, do których pracownik ma prawo w okresie pobierania wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy, zasiłku chorobowego, macierzyńskiego, opiekuńczego, świadczenia rehabilitacyjnego, w myśl postanowień układów zbiorowych pracy lub przepisów o wynagradzaniu, jeżeli są one wypłacane za okres pobierania tego wynagrodzenia lub zasiłku.
Aby ustalić, czy te dodatki stanowią podstawę wymiaru składek w okresie pobierania przez nauczycieli zasiłków, trzeba określić ich charakter.
Czy są one składnikami wynagrodzenia, a jeśli tak, to czy ubezpieczony zachowuje do nich prawo w okresach wskazanych w § 2 ust. 1 pkt 24 rozporządzenia składkowego?
Karta nauczyciela określa zasady wynagradzania nauczycieli a jej przepisy mają charakter szczególny w stosunku do przepisów kodeksu pracy.
Zgodnie z art. 30 Karty Nauczyciela wynagrodzenie nauczycieli składa się z:
- wynagrodzenia zasadniczego,
- dodatków: za wysługę lat, motywacyjnego, funkcyjnego oraz za warunki pracy,
- wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe i godziny doraźnych zastępstw,
- nagród i innych świadczeń wynikających ze stosunku pracy, z wyłączeniem świadczeń z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych i dodatków socjalnych (mieszkaniowy i wiejski) określonych w art. 54.
Zawarte w ostatnim punkcie wyłączenie świadczy o tym, że oba dodatki nie są składnikiem wynagrodzenia nauczycieli, choć niewątpliwe są przychodami ze stosunku pracy. Znajduje to potwierdzenie w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 6 stycznia 1998 (U 15/97).
TK uznał tu, że dodatek mieszkaniowy nie jest – w świetle art. 30 KN – składnikiem wynagrodzenia nauczyciela, a w konsekwencji nie ma podstawowych cech wynagrodzenia, tzn. osobistego, indywidualnego i niepodzielnego charakteru.
Prawo nauczyciela do dodatku jest pochodną innego prawa, przyznanego mu przez art. 54 ust. 1 KN, a mianowicie prawa do mieszkania w miejscu pracy. Pogląd ten podzielił również Sąd Najwyższy w uchwale z 26 kwietnia 2006 (III UZP 1/06).
Stwierdził, że skoro wypłacanie dodatku mieszkaniowego związane jest z realizacją prawa nauczyciela do mieszkania w miejscu pracy, to nie wynika z prawa do wynagrodzenia, a jest pochodną prawa przyznanego mu przez art. 54 ust. 1 KN.
Zdaniem SN roszczenie o dodatek mieszkaniowy nie jest roszczeniem ze stosunku pracy, lecz tylko z nim związanym. Źródłem prawa nauczyciela do tego dodatku nie jest bowiem stosunek pracy, ale fakt wykonywania pracy w określonych warunkach.
Przeczytaj więcej o: choroba, dodatek mieszkaniowy, dodatek wiejski, nauczyciel, prawo, składki, zus
Rekomenduj artykuł Oddano głosów:
