Państwo płaci miliony za grunty odebrane w PRL

autor: Bartłomiej Żurawski

źródło: Fotorzepa

+zobacz więcej zdjęć

Redakcja poleca:

• Za mało pieniędzy dla wywłaszczonych

Coraz więcej osób domaga się odszkodowań za działki wywłaszczone w czasach komuny. Budżet zwleka

W samej tylko Gdyni zgłoszono roszczenia na 60 mln zł, w Gdańsku sięgają 20 mln zł. W Częstochowie miasto powinno przeznaczyć na ten cel blisko 1 mln zł. W Krakowie toczy się około 200 spraw wywłaszczeniowych o wypłatę odszkodowań.

Przed 1989 rokiem władze zabierały obywatelom grunty, np. pod drogi, osiedla mieszkaniowe, zakłady przemysłowe, nie zważając na przepisy prawa. W ten sposób tysiące osób utraciły swoją własność. Dostały za nią rażąco niskie rekompensaty lub nie otrzymały ich wcale. Teraz chcą odszkodowań.

Takie sprawy prowadzi m.in. adwokat Roman Nowosielski.

– Za nieruchomości w Stargardzie Gdańskim udało się wywalczyć ok. 800 tys. zł, a w Jastrzębiej Górze – 600 tys. zł – wyjaśnia. Adwokaci powołują się m.in. na wyrok Sądu Najwyższego uznający za bezprawne działania PRL-owskich władz. SN orzekł, że decyzja wywłaszczeniowa wydana bez opinii biegłego jest nieważna.

– Na podstawie kodeksu postępowania administracyjnego można podważać decyzje wywłaszczeniowe. Nie ma znaczenia, jak dawno wydane – mówi mecenas Rafał Dębowski.

Coraz więcej osób z tego korzysta. Odszkodowania są dużo wyższe niż przed laty. Czasami już same odsetki przewyższają przyznawane kwoty.

– Zaczyna to być problem – nie ukrywa Wiesław Bielawski, wiceprezydent Gdańska. – Byli właściciele występują nie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, ale o waloryzację przyznanej wówczas rekompensaty.

Obecnie odszkodowania wypłacają prezydenci miast na prawach powiatu lub starostowie. Pieniądze dostają od wojewodów. – Niestety, budżet zwleka, a odsetki rosną – mówi Tadeusz Wrona, prezydent Częstochowy.

Od kilku lat obowiązują przepisy, które podniosły wysokość odszkodowań. Dlatego Unia Metropolii Polskich domaga się przywrócenia dawnych przepisów. Chce, żeby wysokość rekompensat ustalać według wartości zabranych działek z dnia wywłaszczenia, a nie, jak jest obecnie, według bieżących cen, czyli z dnia wydania decyzji o odszkodowaniu. To zasadnicza różnica.