Zasiłek opiekuńczy
Ten kto pracował w nocy nie jest opiekunem
Pracownik nie dostanie zasiłku opiekuńczego, gdy inny członek rodziny może zająć się chorym dzieckiem. Nie jest nim ten, kto odpoczywa po nocnej zmianie
O zasiłek opiekuńczy może się ubiegać osoba opłacająca składkę na ubezpieczenie chorobowe, jeśli jest zmuszona przerwać pracę zarobkową z powodu konieczności zaopiekowania się:
• dzieckiem, które nie ukończyło ośmiu lat (chorym lub zdrowym), w szczególnych okolicznościach,
• chorym dzieckiem, które jeszcze nie ukończyło lat 14,
• innym chorym członkiem rodziny (w tym również dzieckiem, które ukończyło 14 lat).
Świadczenie to można otrzymać już od pierwszego dnia ubezpieczenia, bez tzw. okresu wyczekiwania. Trzeba natomiast spełnić inne warunki. Jednym z nich jest brak innych domowników, którzy mogliby się zaopiekować chorym.
Gdy taka osoba jest, nie ma potrzeby, by pieczę nad nim sprawowały dwie osoby. Wyjątek dotyczy sytuacji, gdy zachoruje dziecko, które nie skończyło dwóch lat. Opiekujący się nim rodzic dostanie zasiłek opiekuńczy, nawet gdy jest w domu inna osoba, która mogłaby się nim zająć.
- Pracownica jest zatrudniona w stałych godzinach od poniedziałku do piątku od godz. 7 do 15. Jej mąż pracuje natomiast w systemie zmianowym 24/48 godzin. Otrzymaliśmy od niej zwolnienie lekarskie na sześć dni opieki nad chorym 6-letnim synem od 30 stycznia do 4 lutego 2012 r. W oświadczeniu pracownica podała, że w tych dniach jej mąż pracował: 30 stycznia do godz. 6.00, 31 – miał wolne, 1/2 lutego od 6.00 do 6.00, 3 lutego miał wolny, a 4 lutego pracował od 6.00. Czy w tej sytuacji ma prawo do zasiłku opiekuńczego za wszystkie dni zwolnienia lekarskiego? – pyta czytelnik.
Prawo do zasiłku opiekuńczego przysługuje na równi matce i ojcu dziecka. Ale za ten sam czas opieki otrzymuje go tylko jedno z rodziców – ten, który wystąpi z wnioskiem o jego wypłatę. Oboje natomiast korzystają z tego łącznego limitu dni zasiłku na dany rok kalendarzowy.
Praca zmianowa
Gdy zachodzi konieczność opieki nad dzieckiem, a rodzice są zatrudnieni w systemie pracy zmianowej, obowiązują szczególne zasady:
1. Jeśli oboje rodzice bądź jedno z nich pracują w systemie pracy zmianowej, zasiłek opiekuńczy przysługuje za okres sprawowania opieki, w którym pracują:
• na tych samych zmianach albo
• na różnych zmianach, ale chore dziecko pozostawałoby bez opieki w wyniku częściowego pokrywania się godzin pracy bądź z powodu dojazdu lub dojścia do pracy i z pracy,
2. Gdy jedno z rodziców pracuje na zmiany (ale oboje są zatrudnieni), świadczenie przysługuje za dni, w które dziecko w wieku do lat ośmiu pozostawałoby bez opieki z powodu porodu, choroby lub pobytu drugiego z rodziców w zamkniętym zakładzie opieki zdrowotnej,
3. Jeżeli rodzice dziecka w wieku do lat ośmiu są zatrudnieni w systemie pracy zmianowej na różnych zmianach, to każdego z nich uważa się za osobę stale opiekującą się tym dzieckiem. Dlatego w razie choroby, porodu lub pobytu jednego z rodziców w szpitalu, drugi otrzyma zasiłek.
Tylko sprawny domownik
Pracownik występujący o zasiłek opiekuńczy musi oświadczyć, czy w okresie opieki byli inni członkowie rodziny zobowiązani do sprawowania opieki. Ale chodzi o osoby, które, po pierwsze, prowadzą z pracownikiem wspólne gospodarstwo domowe, a po drugie – nie znajdują się w grupie osób zwolnionych z tego obowiązku.
Informację o tym, czy są inni domownicy mogący zaopiekować się dzieckiem, pracownik podaje we wniosku o zasiłek opiekuńczy (druk ZUS Z-15).
Przykład
Pani Zofia, zatrudniona na podstawie umowy o pracę, samotnie wychowuje ośmioletnią córkę. Przedłożyła pracodawcy zwolnienie lekarskie w związku z chorobą dziecka.
We wniosku o uzyskanie zasiłku opiekuńczego Z-15 oświadczyła, że w tym czasie nie było innych domowników, którzy mogliby zapewnić opiekę dziecku. Pracodawca sugerował, że pani Zofia powinna wykazać możliwość zajęcia się dzieckiem przez ciotkę dziecka (siostrę pracownicy), która razem z nimi mieszka. Pracownica sprzeciwiła się temu i miała rację.
Siostra pracuje, a kodeks rodzinny i opiekuńczy nie zobowiązuje ciotki do sprawowania opieki nad siostrzenicą. Pracodawca zwrócił się o opinię do ZUS. Rozstrzygnięcie organu było na korzyść pani Zofii.
Jeśli bowiem siostra nie wyraziła zgody na sprawowanie opieki, nie można jej uznać za członka rodziny pozostającego we wspólnym gospodarstwie domowym, mogącego zapewnić dziecku opiekę.















