Firma może być narażona na pochopne zabezpieczenia majątkowe

Coraz częściej się zdarza, że przedsiębiorcy stojący pod zarzutem popełnienia przestępstwa skarbowego są zmuszeni do zapłaty kary przed wydaniem wyroku

W przypadku czynów zabronionych określonych w kodeksie karnym skarbowym (ustawa z  10 września 1999 r., tekst jedn. DzU z 2007 r. nr 111, poz. 765 z późn. zm.; dalej k.k.s.) ustawodawca przewidział szybką ścieżkę zakończenia postępowania, czyli dobrowolne poddanie się odpowiedzialności.

Nie ma wątpliwości

Na podstawie art. 17 § 1 k.k.s. sąd może udzielić zezwolenia na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności, jeżeli wina sprawcy i okoliczności popełnienia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego nie budzą wątpliwości, a jednocześnie:

• uiszczono w całości wymagalną należność publicznoprawną, jeżeli w związku z przestępstwem skarbowym lub wykroczeniem skarbowym nastąpiło uszczuplenie tej należności;

• sprawca uiścił kwotę odpowiadającą co najmniej najniższej karze grzywny grożącej za dany czyn zabroniony;

• sprawca wyraził zgodę na przepadek przedmiotów co najmniej w takim zakresie, w jakim ten przepadek jest obowiązkowy, a w razie niemożności złożenia tych przedmiotów – uiścił ich równowartość pieniężną; przepisy art. 16 § 2 zd. 3 oraz art. 31 § 3 pkt 2 stosuje się odpowiednio;

• uiszczono co najmniej zryczałtowaną równowartość kosztów postępowania.

W pierwszej instancji

Takie rozwiązanie wybierają osoby, które nie kwestionują swojej winy, a dodatkowo mają pewność, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie daje żadnych wątpliwości co do ich sprawstwa.

Nie w każdym jednak postępowaniu karnoskarbowym podejrzani są zainteresowani takim zakończeniem sprawy. W sprawach budzących wątpliwości zazwyczaj równolegle z postępowaniem karnym toczy się postępowanie podatkowe.

Długotrwałość tych ostatnich – biorąc pod uwagę dwuinstancyjne postępowanie przed sądami administracyjnymi – powoduje, że organy ścigania opierają się w dużej mierze na decyzji wydanej przez organ podatkowy w pierwszej instancji. Już tylko ta kwestia budzi wątpliwości, zwłaszcza że ustawodawca wprowadził odrębną podstawę zawieszenia.

Zgodnie z art. 114a k.k.s. postępowanie w sprawach o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe może być także zawieszone, jeżeli jego prowadzenie jest w istotny sposób utrudnione ze względu na toczące się postępowanie przed organami kontroli skarbowej, organami podatkowymi, organami celnymi lub sądami administracyjnymi.

Z urzędu

W postępowaniach w sprawach o przestępstwa skarbowe stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania karnego, co daje możliwość skorzystania z zabezpieczenia majątkowego.

W razie popełnienia przestępstwa, za które można orzec grzywnę, przepadek, nawiązkę lub świadczenie pieniężne albo nałożyć obowiązek naprawienia szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, może z urzędu nastąpić zabezpieczenie wykonania orzeczenia na mieniu oskarżonego (art. 291 § 1 k.p.k.).

Zabezpieczenie następuje w sposób wskazany w kodeksie postępowania cywilnego przez zajęcie ruchomości, wierzytelności i innych praw majątkowych oraz przez ustanowienie zakazu zbywania i obciążania nieruchomości. W miarę potrzeby może być ustanowiony zarząd nieruchomości lub przedsiębiorstwa oskarżonego.

Uwaga! Postanowienie o zabezpieczeniu wydaje sąd, a w postępowaniu przygotowawczym prokurator. W postanowieniu określa się zakres i sposób zabezpieczenia.

Wobec faktu, iż praktycznie każdy czyn zabroniony z kodeksu karnego skarbowego jest zagrożony karą grzywny lub karami alternatywnymi, wśród których jest kara grzywny, zabezpieczenie może nastąpić praktycznie w każdej sprawie, zwłaszcza gdy przepis stanowiący podstawę jego zastosowania interpretuje się dosłownie.