Praca w samorządzie
Koniec automatycznej ochrony radnych przed zwolnieniem
Rada gminy ma zbyt dużą swobodę w blokowaniu rozwiązywania stosunku pracy z radnym
Rzecznik praw obywatelskich prof. Irena Lipowicz skierowała właśnie wystąpienie do Jerzego Millera, ministra spraw wewnętrznych i administracji.
Chodzi o nowelizację art. 25 ust. 2 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (DzU z 2001 r. nr 142, poz. 1591 ze zm.). Zdaniem RPO powoduje on rozbieżność w orzecznictwie Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Ochrona stosunku pracy radnego ma pełne uzasadnienie, wymaga jednak uszczegółowienia
Wykładnia tego przepisu przyjęta przez SN (np. wyrok z 11 grudnia 2007 r., sygn. I PK 152/ 07) zakłada, że pracodawca, który zatrudnia radnego przed jego zwolnieniem z pracy, musi najpierw uzyskać zgodę rady gminy w tej sprawie. SN decyzję w tej sprawie pozostawia swobodnemu rozstrzygnięciu rady gminy. Art. 25 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym nie określa bowiem żadnych warunków ani kryteriów, jakimi miałaby się kierować rada przy podejmowaniu decyzji o wyrażeniu lub odmowie zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym. Przepis ten nie zobowiązuje również rady do uzasadnienia swojego stanowiska. Tylko w jednej sytuacji rada musi odmówić zgody na zwolnienie radnego – gdy przyczyną rozstania są okoliczności związane z wykonywaniem przez niego mandatu. We wszystkich pozostałych sytuacjach decyzja rady o zgodzie lub jej odmowie jest wyłącznie uznaniowa.
Z kolei NSA wymaga, aby rada przed podjęciem uchwały zbadała najpierw motywy kierujące pracodawcą i podała te fakty w uzasadnieniu. Bez tego nie można bowiem rozstrzygnąć, jaka była podstawa udzielenia przez radę zgody lub odmowy zgody na zwolnienie. Uniemożliwia to także ocenę, czy nie wystąpiła sytuacja, w której rada ma ustawowy obowiązek odmówić udzielenia zgody na zwolnienie radnego, czyli gdy zwolnienie ma związek z wykonywaniem przez niego mandatu. NSA wymaga uzasadnienia uchwały rady, choć nie wynika to z art. 25 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym ani żadnego innego przepisu tej ustawy o samorządzie gminnym. Obowiązek sporządzenia uzasadnienia został jednak przez NSA wyprowadzony w drodze wykładni systemowej i celowościowej (np. wyrok NSA z 8 czerwca 2008 r., sygn. II OSK 410/06).
Rzecznik zaznaczyła, że ochrona stosunku pracy radnego ma pełne uzasadnienie, wymaga jednak uszczegółowienia. Zdaniem RPO art. 25 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym powinien zostać znowelizowany tak, by rada gminy miała jednoznaczny obowiązek uzasadnienia uchwały odmawiającej zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym. Wyeliminowałoby to rozbieżności w orzecznictwie SN i NSA oraz odciążyło sądy administracyjne od konieczności rozpatrywania skarg na uchwały rad gmin w tym zakresie.
W razie podjęcia inicjatywy legislacyjnej przez ministra RPO sygnalizuje, że podobnej zmiany wymagałyby przepisy art. 22 ust. 2 ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (DzU z 2001 r. nr 142, poz. 1592 ze zm.) oraz art. 27 ust. 2 ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (DzU z 2001 r. nr 142, poz. 1590 ze zm.). Normują one w podobny sposób tryb postępowania w przypadku wniosku o rozwiązanie stosunku pracy z radnym.
Skomentuj ten artykuł
Czytaj też artykuł W grudniu przybędzie pracowników nie do ruszenia
Przeczytaj więcej o: SN, nsa, prawo, radny, rpo, samorząd, zgoda na rozwiązanie stosunku pracy, zwolnienie
Rekomenduj artykuł Oddano głosów:
