Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Kadry

Prawa autorskie przedsiębiorcy

Pracodawca może nie mieć np. praw autorskich do stron internetowych zaprojektowanych przez pracownika
123RF
Utwory, które stworzš zatrudnieni, mogš mieć poważne znaczenie dla firmy. Dlatego ich zadania twórcze powinny zostać wpisane w zakres obowišzków pracowniczych.

Sam fakt, że konkretny autor jest pracownikiem, nie wystarcza do tego, by jego pracodawca nabył prawa autorskie do utworów stworzonych przez niego w czasie pracy. Mimo że pracownik pozostaje w stosunku podporzšdkowania wobec pracodawcy i jest zobowišzany wykonywać jego polecenia, przysługuje mu niezależnoœć wynikajšca z faktu bycia twórcš.

Pracodawca powinien zatem zadbać o uzyskanie praw autorskich do utworów stworzonych przez pracownika po to, by nie mieć obaw o roszczenia z jego strony, zwłaszcza po zakończeniu stosunku pracy. Utwory, które stworzy pracownik, mogš mieć poważne znaczenie dla przedsiębiorcy. Na przykład może chodzić o graficzne przedstawienie znaku towarowego, którym się on posługuje, wyglšd i strukturę jego stron internetowych czy też materiały marketingowe, z których na bieżšco korzysta.

Aby przedsiębiorca nabył autorskie prawa majštkowe do utworów stworzonych przez pracownika, relacja kontraktowa między nimi musi zostać odpowiednio ukształtowana. Może jš regulować:

- umowa o pracę lub

- odrębna umowa.

Warto wiedzieć, że zawarcie odpowiednich postanowień w samej umowie o pracę jest dla przedsiębiorcy korzystniejsze, gdyż:

- gwarantuje, że nabędzie on prawa autorskie, niezależnie od relacji z pracownikiem – z biegiem czasu mogš się one pogorszyć i pracownik nie zgodzi się na póŸniejsze zawarcie osobnej umowy o przeniesienie praw;

- obowišzuje w jej ramach mniejszy rygoryzm w zakresie okreœlania pól eksploatacji – przedsiębiorca nabywa prawa autorskie w granicach wynikajšcych z celu umowy i zgodnego zamiaru stron, mimo braku wyraŸnego wskazania w umowie pól eksploatacji;

- skutkuje nabyciem przez przedsiębiorcę praw autorskich w sposób dużo prostszy niż w przypadku zawierania osobnego porozumienia co do poszczególnych utworów;

- znacznie ogranicza lub nawet likwiduje ryzyko, że prawa do pewnych utworów nie zostanš przeniesione na pracodawcę – strony, zawierajšc odrębnš umowę, mogš nieœwiadomie pominšć utwory, do których prawa majš być przeniesione;

- daje możliwoœć okreœlenia od razu, ile pracodawca ma za prawa autorskie zapłacić – wynagrodzenie za przejœcie autorskich praw majštkowych w ramach ustalonego wynagrodzenia dla pracownika.

Powstaje więc pytanie, jakie zatem klauzule powinna zawierać umowa o pracę z pracownikiem-twórcš?

Praca twórcza powinna zostać wyraŸnie wpisana w zakres obowišzków pracowniczych, tj. że pracownik jest zobowišzany do tworzenia utworów w rozumieniu prawa autorskiego. Wówczas, przy braku odmiennych postanowień umowy o pracę, zastosowanie znajdzie postanowienie przewidziane w ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych dotyczšce przejœcia autorskich praw majštkowych na pracodawcę z momentem przyjęcia przez niego utworu. Strony mogš okreœlić również inny moment przejœcia praw autorskich. Nabycie praw nastšpi w granicach wynikajšcych z umowy o pracę i zgodnego zamiaru stron. Nabytych w ten sposób praw pracodawca nie traci w razie rozwišzania stosunku pracy z pracownikiem. Uprawnienia te wygasnš na zasadach ogólnych, czyli po 70 latach od œmierci twórcy.

Jeszcze korzystniejsza w zakresie nabycia praw jest sytuacja przedsiębiorcy, gdy obowišzek pracownika dotyczy tworzenia programów komputerowych – wówczas majštkowe prawa autorskie do nich pracodawca nabędzie w sposób pierwotny, bez koniecznoœci składania oœwiadczenia o przyjęciu.

Warto wiedzieć, że pracownik-twórca nie odzyskuje praw autorskich pomimo braku rozpowszechnienia utworu przez pracodawcę.

Umowa o pracę powinna zawierać postanowienia dotyczšce autorskich praw osobistych. Prawa te, w szczególnoœci prawo do integralnoœci utworu (zakaz jego modyfikacji) oraz prawo decydowania o pierwszym udostępnieniu utworu publicznoœci, sš niezbywalne i zawsze pozostajš przy twórcy, w tym także pracowniku wykonujšcym pracę twórczš. Przedsiębiorca powinien zatem uzyskać zgodę pracownika na dokonywanie tych czynnoœci. Nigdy nie wolno jednak podawać jako autora utworu osoby, która nie jest jego rzeczywistym twórcš. Takie działania skutkujš bowiem odpowiedzialnoœciš karnš.

Autorka jest radcš prawnym, aplikantem rzecznikowskim w FKA Furtek Komosa Aleksandrowicz

ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL