Ustępujący wspólnik musi rozliczyć się z fiskusem

autor: bartosz jankowski

źródło: Fotorzepa

+zobacz więcej zdjęć

Redakcja poleca:

• Odpowiedź MF dotycząca opodatkowania dochodu z tytułu wystąpienia wspólnika ze spółki niebędacej osobą prawną
• Co zrobić z majątkiem po wyjściu ze spółki
• Jaki PIT od zbycia udziału w spółce osobowej
• Opuszczającemu spółkę trudniej się rozliczyć
• Jaki PIT od gotówki, gdy umowa była podpisana 31 grudnia
• Rozliczenie podatkowe po wystąpieniu ze spółki
• Podwójny CIT na pożegnanie spółki

Wychodząc ze spółki osobowej, można otrzymać pieniądze lub część jej majątku w naturze. Od 1 stycznia 2011 r. obowiązują nowe zasady opodatkowania takich dochodów

Rozliczenie z występującym wspólnikiem zostało od 1 stycznia 2011 r.  zakwalifikowane do źródła przychody z działalności gospodarczej, co dotąd nie było takie jednoznaczne (organy podatkowe twierdziły, że jest to przychód z praw majątkowych).

To oznacza, że uzyskany z tego tytułu dochód może być opodatkowany liniowo.

Jednokrotne opodatkowanie

Gdy ustępujący wspólnik dostanie pieniądze, zastosowanie będzie miał art. 14 ust. 3 pkt 11 ustawy o PIT, zgodnie z którym nie są przychodem środki pieniężne otrzymane przez wspólnika spółki niebędącej osobą prawną z tytułu wystąpienia z takiej spółki, w części odpowiadającej uzyskanej przed wystąpieniem przez wspólnika nadwyżce przychodów nad kosztami ich uzyskania, o których mowa w art. 8 tej ustawy, pomniejszonej o wypłaty dokonane z tytułu udziału w tej spółce.

Trzeba tu nadmienić, że w spółkach osobowych dochody wykazywane przez wspólników i wypłaty z zysku sukcesywnie przez nich otrzymywane nie są kwotami tożsamymi. Wspólnicy pozostawiają często część zysku w spółce.

Ustawodawca uwzględnił to i wskazał, że wypłacone występującemu wspólnikowi kwoty pochodzące z dochodu już opodatkowanego nie będą drugi raz opodatkowane.

Jaśniej, ale czy korzystniej

Nowy przepis jest bardziej jasny niż uprzednio obowiązujący art. 21 ust. 1 pkt 50, zgodnie z którym wolne od podatku dochodowego były przychody otrzymane w związku ze zwrotem wkładów w spółce osobowej, do wysokości wniesionych wkładów.

Art. 14 ust. 3 pkt 11 potwierdził ugruntowaną już w orzecznictwie sądowym tezę, że raz opodatkowanych zysków nie należy drugi raz opodatkowywać w momencie wyjścia wspólnika ze spółki; zob. wyroki wojewódzkich sądów  administracyjnych: w Warszawie z 27 marca 2009, III SA/Wa 2930/08; w Krakowie, z 18 marca 2008, I SA/Kr 1029/07; w Bydgoszczy z 14 lipca 2009, I SA/Bd 257/09, oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 stycznia 2010  (II FSK 1283/08).

W tym ostatnim sąd wskazał, że przysługujący występującemu ze spółki cywilnej wspólnikowi udział w zyskach, o którym mowa w art. 871 § 2 kodeksu cywilnego, podlega PIT, jeśli przychód ten nie był wcześniej opodatkowany w wyniku rocznych rozliczeń przychodu.

Nowe regulacje w ustawie o PIT przesądzają jednak, że wzrost wartości majątku spółki będzie opodatkowany w momencie wystąpienia wspólnika.

Skoro nie podlegają podatkowi, zgodnie z art. 14 ust. 3 pkt 11 ustawy o PIT, wypłacone środki pieniężne w wysokości opodatkowanych już dochodów, to będą one objęte PIT, jeśli przekroczą opodatkowany już dochód (co może nastąpić, bo wypłacone środki pieniężne mogą być ekwiwalentem za pozostawiony w spółce majątek, którego wartość rynkowa będzie wyższa niż dotychczas opodatkowany dochód, o czym piszę poniżej).

Art. 24 ust. 3c ustawy o PIT mówi, jak ustalić dochód z tytułu wystąpienia wspólnika ze spółki niebędącej osobą prawną. W razie otrzymania środków pieniężnych jest nim różnica między przychodem z tego tytułu, ustalonym zgodnie z art. 14, a wydatkami na nabycie lub objęcie prawa do udziałów w takiej spółce.

Jak obliczyć dochód

Zatem przychód z tytułu wypłaconych środków pieniężnych należy pomniejszyć:

- po pierwsze o wcześniej opodatkowany dochód (zgodnie z art. 14 ust. 3 pkt 11 ustawy o PIT) oraz

- po drugie o wydatki na nabycie lub objęcie prawa do udziałów w spółce osobowej (art. 24 ust. 3c ustawy o PIT).

Mogą to być np. wydatki poniesione na zakup nieruchomości wniesionej następnie do spółki jako wkład niepieniężny (a więc jej koszt historyczny, odbiegający od aktualnej wartości nieruchomości).

Poprzednio obowiązujący art. 21 ust. 1 pkt 50 przewidywał szersze wyłączenie z opodatkowania, wolny od PIT był zwrot wkładów w spółce osobowej, do wysokości wniesionych wkładów. Obecnie mowa jest wyraźnie o historycznych wydatkach (nieuwzględniających wzrostu wartości rynkowej wniesionych tytułem wkładu rzeczy i praw).