Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

W sšdzie i urzędzie

Zwykłemu podatnikowi fiskus nie wyszuka danych

Można odmówić wydania obywatelstwa polskiego na podstawie tajnego dokumentu ABW
www.sxc.hu
Przetworzonš informację publicznš, wymagajšcš specjalnego opracowania, otrzyma tylko ten, kto wykaże, że wykorzysta jš dla dobra ogółu.
Naczelny Sšd Administracyjny wydał precedensowy wyrok w sprawie dostępu do informacji publicznej. Sędziowie uznali, że o ujawnienie danych przetworzonych, które wymagajš znacznego nakładu pracy m.in. fiskusa, nie może wystšpić każdy.

Naruszenie konstytucji

W sprawie chodziło o informacje będšce w posiadaniu urzędu kontroli skarbowej (UKS). W grudniu 2012 r. Andrzej L. wniósł o udzielenie mu informacji o postępowaniach karnych skarbowych. Konkretnie o odpowiedŸ, w ilu przypadkach wszczęte przez UKS postępowania karne skarbowe spowodowały zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowišzania (art. 70 § 6 pkt 1 ordynacji podatkowej). Pytanie miało zwišzek z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 17 lipca 2012 r. (sygn. P 30/11). Trybunał orzekł w nim o niekonstytucyjnoœci art. 70 § 6 pkt 1 ordynacji podatkowej. Przepis ten zawieszał bieg przedawnienia m.in. w zwišzku z wszczęciem postępowania w sprawie o przestępstwo lub wykroczenie skarbowe. Wystarczyło, że zostało ono wszczęte. Podatnik często nie miał więc pojęcia, że jego zobowišzanie się nie przedawniło. Pojawiły się nawet zarzuty, że fiskus nadużywa tej procedury. Ostatecznie Trybunał uznał, że zawieszanie biegu przedawnienia bez wiedzy podatnika narusza konstytucję.
Dyrektor UKS wezwał mężczyznę do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego (art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej). Uznał bowiem, że jego żšdanie dotyczy informacji przetworzonej. Wnioskodawca odpowiedział, że dane, o które prosi, sš informacjš o charakterze prostym. Nie miał też jednak wštpliwoœci, że ich uzyskanie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Tylko udzielenie żšdanych informacji pozwoli rozwiać wštpliwoœci, czy rzeczywiœcie organy podatkowe instrumentalnie traktowały zakwestionowany przez Trybunał przepis. Jednoczeœnie podkreœlał, że żšdane dane sš w posiadaniu ministra finansów. Wynika to ze stanowiska, jakie prezentował w odpowiedzi na raport jednej z organizacji. Wnioskodawca był współautorem tego raportu. Chciałby uzyskać dane, które pozwoliłyby na dokładniejsze potwierdzenie pierwotnych tez i przygotowanie kolejnego opracowania. Ujawnienie danych pozwoli oczyœcić dobre imię fiskusa. Te argumenty nie przekonały UKS. Przypomniał, że informacja przetworzona jest jakoœciowo nowa, choć jej Ÿródłem sš istniejšce materiały. Uprawnienie do uzyskania informacji przetworzonej zostało ograniczone poprzez koniecznoœć wykazania, że jej uzyskanie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Wnioskodawca tego warunku nie spełnia.

W interesie wszystkich

Spór trafił na wokandę, ale skarżšcy przegrał w obu instancjach. Oddalajšc jego skargę kasacyjnš, NSA zgodził się, że co do zasady dostęp do informacji publicznej jest zagwarantowany każdemu obywatelowi, i to bez koniecznoœci wykazywania interesu. Sędzia sprawozdawca Wojciech Jakimowicz podkreœlił jednak, że w spornej sprawie chodzi o regulacje wyjštkowe, dotyczšce informacji przetworzonych. Aby wystšpić o ich udostępnienie, musi być spełniona przesłanka interesu publicznego. W ocenie NSA, żeby jš uzyskać, trzeba wykazać się indywidualnš, realnš możliwoœciš wykorzystania jej dla dobra ogółu. Takš gwarancję dajš głównie funkcjonariusze, ale nie tylko. Sšd nie miał jednak wštpliwoœci, że ze względu m.in. na duży nakład pracy potrzebnej do przetworzenia informacji osoba, która jej żšda, musi dawać realne gwarancje spożytkowania jej w interesie publicznym. Wyrok jest prawomocny.

sygnatura akt I OSK 2111/13

Rafał Dębowski, adwokat: Jakkolwiek Konstytucja RP w art. 61 przyznaje każdemu obywatelowi prawo do uzyskiwania informacji publicznej, prawo to nie jest bezwzględne. W myœl bowiem art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do jej uzyskania, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Nie chodzi więc o jakikolwiek interes publiczny, ale jego szczególnš istotnoœć. Wprowadzone ograniczenie w dostępie do informacji publicznej stanowi konsekwencję zasady podporzšdkowania interesu prywatnego interesowi publicznemu. Ta zaœ ma chronić podmioty zobowišzane do udzielenia informacji publicznej przed koniecznoœciš na przykład dezorganizacji ich pracy w celu jej udzielenia.
ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL