Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Archeologia

Odkopujš dzieje Krymu

Archeolodzy zamierzajš przebadać pas miasta Tyritake od zachodniej do wschodniej granicy
Muzeum Narodowe w Warszawie
Ruiny i zabytki starożytnego królestwa i miasta badajš na Ukrainie polscy naukowcy.
Pozostałoœci antycznego Tyritake znajdujš się w miejscowoœci Arszincewo we wschodniej częœci Krymu, 12 kilometrów na południe od miasta Kercz (w starożytnoœci Pantikapajon, stolica Królestwa Bosporańskiego). Miasto założyli na Półwyspie Kerczeńskim koloniœci z Miletu. Wchodziło ono w skład Królestwa Bosporańskiego. Było to jedno z ciekawszych państw starożytnoœci. Jego poczštki sięgajš 500 roku p.n.e. Istniało ono w niezmienionych granicach niemal tysišc lat, co jest swego rodzaju rekordem czasów starożytnych.

Wspaniałe drobiazgi

Było pierwszym państwem, którego niejednorodna etnicznie ludnoœć przyjęła grekę jako język oficjalny. W kulturze Królestwa Bosporańskiego mieszały się elementy greckie oraz koczownicze pochodzšce od Scytów i Sarmatów. Kres istnieniu państwa położył dopiero najazd Hunów w IV wieku n.e.
Polskš misjš archeologicznš „Tyritake" Muzeum Narodowego w Warszawie kieruje dr Alfred Twardecki. Z polskimi badaczami współpracujš specjaliœci  z Uniwersytetu w Odessie oraz z Muzeum w Kerczu. Ze strony ukraińskiej szefem programu „Bosporańskie miasto Tyritake" jest prof. Wiktor Nikołajewicz Zińko. 27 i 28 listopda w Muzeum Narodowym w Warszawie odbędzie się konferencja poœwięcona rezultatom dotychczasowych wykopalisk. Archeolodzy wydobyli z ziemi monety, biżuterię, detale architektoniczne, fragmenty inskrypcji w języku greckim, fragmenty różnego rodzaju glinianych naczyń, między innymi  uchwyty amfor ze stemplami producentów wina i oliwy. Zabytki o wartoœci ekspozycyjnej, czyli dobrze zachowane, trafiajš do muzeum w Kerczu. Ale zdobyczš archeologów sš nie tylko drobne przedmioty. Sukcesem jest odkopanie w Tyritake bazyliki wczesnochrzeœcijańskiej, jednej z najwczeœniejszych w tym rejonie, a także dwóch bardzo interesujšcych konstrukcji mieszkalnych. Pierwsza to ziemianka z okresu, gdy terytorium tym władali Chazarowie, jej wiek okreœlono na VIII–X stulecie n.e., tj. na okres, gdy Tyritake przestało już być miastem. Drugi obiekt to fragment póŸnoantycznego domu z dziedzińcem i klatkš schodowš.

Powstanie park

Bardzo ciekawy jest kompleks mieszkalny z okresu rzymskiego i bizantyjskiego,  zniszczony pożarem podczas któregoœ z najazdów, jakie miały miejsce w V i VI w. Œwiadczy o tym warstwa spalenizny – pozostałoœć po drewnianym stropie pierwszego piętra budowli. Znaleziono w niej między innymi ciężarki tkackie, a także liczne gwoŸdzie i ćwieki żelazne wykorzystane do budowy drewnianego stropu. W pobliżu tego domostwa  znaleziono złotš monetę datowanš na końcowy okres panowania Justyna I. Jest to solid wybity w mennicy w Konstantynopolu w latach 522–527. Archeolodzy odsłonili również dobrze zachowane fragmenty miejskiego kamiennego muru obronnego, jego gruboœć przekracza 2 m.  Ponieważ mur jest bardzo widowiskowy, niezniszczony, nie grozi zawaleniem, strona ukraińska podjęła decyzję o jego rekonstrukcji i ekspozycji. Na terenie antycznego Tyritake przewidziane sš prace konserwatorskie i rekonstrukcyjne na szerokš skalę. W rezultacie powstanie park archeologiczny i lokalne muzeum poœwięcone temu miastu. Jest to pierwszy tego rodzaju nowoczesny program „umuzealnienia" stanowiska archeologicznego na Ukrainie. – Warto pamiętać, że większoœć najcenniejszych zbiorów sztuki klasycznej Ermitażu oraz muzeów moskiewskich pochodzi właœnie z okolic Kerczu w Królestwie Bosporańskim – wyjaœnia dr Alfred Twardecki.

Ale to już było

Oprócz prac wykopaliskowych prowadzone sš także kompleksowe badania terytorium miasta Tyritake pod kštem geologicznym, paleozoologicznym i paleobotanicznym, aby uzyskać pełny obraz warunków życia mieszkańców Tyritake w starożytnoœci. Na terenie starożytnego greckiego Tyritake archeolodzy działali już wczeœniej, od 1932 roku. Niestety, II wojna œwiatowa przerwała te badania, dokumentacja została zdekompletowana. Zmiany topograficzne, jakie zaszły od tamtego czasu, sprawiły, że współczeœni badacze nie wiedzieli, gdzie znajdowały się przedwojenne wykopy. Polscy archeolodzy przyczynili się do ich zlokalizowania. Obecnie prowadzona misja polskich badaczy nawišzuje do tradycji poprzedniej polskiej  ekspedycji archeologicznej Muzeum Narodowego w Warszawie, pracujšcej ponad pół wieku temu w pobliskim  Myrmekion pod kierunkiem prof. Kazimierza Michałowskiego.
ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL