Do rejestru trafią tylko dobra o określonej w przepisach wartości

źródło: www.sxc.hu

+zobacz więcej zdjęć

Fiskus może ustanowić na majątku podatnika zastaw skarbowy, aby zabezpieczyć realizację zobowiązań podatkowych. Nie zainteresuje się jednak byle czym. W grę wchodzą rzeczy i prawa warte co najmniej 11 500 zł

Pozwalają mu na to przepisy ordynacji podatkowej (op), a konkretnie jej art. 41.

Zgodnie z nim Skarbowi Państwa (a także jednostkom samorządu terytorialnego reprezentowanym przez właściwe organy podatkowe) przysługuje zastaw skarbowy z tytułu zobowiązań podatkowych powstających z dniem doręczenia decyzji organu podatkowego, a także zaległości podatkowych stanowiących ich dochód oraz odsetek za zwłokę od tych zaległości.

Wolno go ustanowić na wszystkich rzeczach ruchomych oraz zbywalnych prawach majątkowych stanowiących własność podatnika (lub współwłasność łączną podatnika i jego małżonka).

Przepisy stawiają jednak warunek, aby wartość poszczególnych rzeczy lub praw wynosiła w dniu ustanowienia zastawu co najmniej 11 500 zł (kwota podana w obwieszczeniu ministra finansów z 6 sierpnia 2010 r., MP nr 59, poz. 781). Jeśli dana rzecz przedstawia niższą wartość, nie może być przedmiotem zastawu.

Na tym jednak nie koniec. Zastawu nie można ustanowić na rzeczach lub prawach majątkowych niepodlegająych egzekucji oraz mogących być przedmiotem hipoteki.

Zajęciu w postępowaniu egzekucyjnym nie podlegają m.in. narzędzia i inne przedmioty (a więc np. maszyny) niezbędne do pracy zarobkowej wykonywanej osobiście przez zobowiązanego, z wyłączeniem środka transportu, oraz surowce niezbędne do tej pracy na okres siedmiu dni czy odszkodowania otrzymane z tytułu obowiązkowych ubezpieczeń majątkowych.

Warto też pamiętać, że zastaw skarbowy nie może być ustanowiony po ogłoszeniu upadłości. Z art. 81 prawa upadłościowego i naprawczego (DzU z 2009 r. nr 175, poz. 1361 ze zm.) wynika, że po ogłoszeniu upadłości (z pewnymi wyjątkami) nie można obciążyć składników masy upadłości zastawem skarbowym w celu zabezpieczenia wierzytelności, chociażby powstała ona przed ogłoszeniem upadłości.

Potwierdza to również interpretacja Izby Skarbowej w Katowicach z 16 lutego 2009 r. (IBPBI/2/423-1162/08/AM).

Zastaw powstaje z dniem wpisu do rejestru zastawów skarbowych. Urząd skarbowy ma obowiązek zawiadomienia zastawcy, czyli podatnika, płatnika, inkasenta, następcy prawnego lub osoby trzeciej odpowiadającej za zaległości podatkowe, o wpisie do rejestru (a także o wykreśleniu zastawu z tego rejestru).

Zastaw skarbowy wpisany wcześniej ma pierwszeństwo przed tym wpisanym później. Dodatkowo jest skuteczny wobec każdego kolejnego właściciela przedmiotu zastawu i ma pierwszeństwo przed jego wierzycielami osobistymi. W praktyce oznacza to tyle, że fiskus może zaspokoić się z przedmiotu zastawu bez względu na zmianę jego właściciela.

To ważna informacja zwłaszcza dla osób, które kupują (lub zamierzają kupić) przedmioty mogące być przedmiotem zastawu. Aby uchronić się przed odpowiedzialnością za cudze zobowiązania podatkowe, warto postarać się – zanim transakcja dojdzie do skutku – o wypis z rejestru informujący o tym, czy dana rzecz jest takim zastawem obciążona.

W dokumencie takim, poza informacją o obciążeniu rzeczy lub prawa zastawem, znajdzie się również informacja o wysokości zabezpieczonego w ten sposób zobowiązania podatkowego lub zaległości podatkowej.

Wypis taki wydawany jest na wniosek zainteresowanego  - patrz wzór. Wydaje go organ prowadzący rejestr, czyli naczelnik urzędu skarbowego właściwy miejscowo dla podatnika, którego rzeczy lub prawa majątkowe zostały obciążone zastawem.

Zobacz wzór wniosku o wydanie wypisu z rejestru zastawów skarbowych