Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Warmia i Mazury

Orzysz wychodzi z cienia

Aby chronić walory przyrodnicze regionu, 12 gmin powołało Stowarzyszenie Wielkie Jeziora Mazurskie 2020
Fotolia
Choć Orzysz nazywany jest wojskowš stolicš Polski i kojarzony z pobliskim poligonem, to stanowi częœć Krainy Wielkich Jezior Mazurskich. I na ich ochronę dostaje unijne pienišdze.

Pod koniec sierpnia marszałek województwa Gustaw Marek Brzezin podpisał wstępnš umowę na realizację kolejnego etapu masterplanu dla Wielkich Jezior Mazurskich. Chodzi o usprawnienie sieci wodocišgowej i kanalizacyjnej tak, by coraz skuteczniej chronić zbiorniki wodne.

Tym razem beneficjentem umowy jest miasto i gmina Orzysz, a dokładniej gminna spółka – Zakład Usług Komunalnych. Wartoœć projektu to 3,2 mln zł, z czego dofinansowanie wynosi 1,9 mln zł. Skorzystajš na tym plaża miejska w Orzyszu oraz miejscowoœci Mikosze i Gršdy Podmiejskie. Prace zakończš się w listopadzie 2019 roku.

– Dla Wielkich Jezior Mazurskich mamy szczególne miejsce w sercach... i w regionalnym programie operacyjnym – żartował po podpisaniu dokumentu marszałek. – Ponad 60 mln euro zarezerwowaliœmy na strategiczne potrzeby stowarzyszenia integrujšcego gminy leżšce wokół tego skarbu naszej przyrody. Troska o czystoœć wody naszych jezior to priorytet.

Wespół w zespół

Władze Orzysza zdajš sobie sprawę, że szeœciotysięczna gmina ma szanse na rozwój za unijne pienišdze tylko w partnerstwie z sšsiadami. Trzy lata temu 12 mazurskich gmin powołało Stowarzyszenie Wielkie Jeziora Mazurskie 2020. Orzysz też znalazł się w tym gronie. Samorzšdowcy wspólnie opracowali dokument „Strategia Wielkich Jezior Mazurskich 2020".

„Dzięki współpracy partnerskiej nasza gmina uzyska œrodki na szereg wyszczególnionych w strategii zadań bez koniecznoœci indywidualnego startowania w konkursach. Pozostałe kluczowe działania ujęte w Strategii zyskajš dodatkowe preferencje w konkursach ogłaszanych w ramach RPO Warmia i Mazury na lata 2014–2020. A to dlatego, że działamy wspólnie" – przekonywał na stronie urzędu burmistrz Orzysza, Zbigniew Włodkowski.

Filary strategii stanowi siedem priorytetów. W każdym z nich Orzysz chce sięgnšć po pienišdze na konkretne cele. I tak pierwszy filar to Masterplan dla Wielkich Jezior Mazurskich (WJM) skupiony na rozbudowie infrastruktury wodno-kanalizacyjnej. Gmina Orzysz dzięki temu będzie mogła m.in dostać pienišdze na modernizację oczyszczalni œcieków.

Drugi filar to OZE – plan dla WJM, czyli tworzenie na terenie 12 gmin warunków do rozwoju odnawialnych Ÿródeł energii. Mogš to być małe elektrownie wodne, kotłownie na biomasę czy też farmy wiatrowe, choć te ostatnie skutecznie hamujš nowe przepisy wprowadzone przez rzšd. A szkoda, bo Orzysz z jego rozległymi terenami, niskim zaludnieniem i wietrznš okolicš na dobre warunki na pršd z wiatraków.

Trzeci filar jest łatwiej osišgalny. Mazurska Pętla Rowerowa obejmuje realizację głównego szlaku rowerowego wraz z infrastrukturš. Planowany przebieg szlaku w gminie Orzysz prowadzi od strony Miłek poprzez Cierzpięty, Okartowo i Nowe Guty do Pisza. Na wytyczenie szlaku oraz jego promocję władze Orzysza chcš także uzyskać unijne dofinansowanie.

Mazury nie tylko cud natury – program gospodarczy obejmujšcy stworzenie parków tematycznych jest czwartym filarem przygotowanej strategii 12 gmin Krainy Wielkich Jezior. W Orzyszu może dzięki temu powstać centrum sportów ekstremalnych pod roboczš nazwš Jednostka Karna – Reaktywacja. Co kojarzy się oczywiœcie z miejscowym poligonem i wojskiem obecnym w Orzyszu nieprzerwanie od 260 lat.

Pišty filar dotyczy restauracji twierdz i fortyfikacji. Z kolei szósty – Cyfrowe Mazury – to program rozwijajšcy elektroniczne zarzšdzanie administracjš; stawiajšcy na cyfryzację szkół oraz budowę bezpłatnych punktów dostępu do internetu na terenie wszystkich gmin.

Wreszcie filar ostatni zakłada zdobywanie przez gminy dofinansowania na wyrównywanie szans edukacyjnych uczniów z terenów słabiej rozwiniętych. A także na podniesienie jakoœci usług.

Władze Orzysza stawiajš na nieucišżliwy dla œrodowiska rozwój. W gminie brak jest ucišżliwego przemysłu, sš natomiast możliwoœci inwestowania w turystykę, rekreację oraz usługi – także nieucišżliwe dla przyrody i mieszkańców.

Czołgi na poligonie

Czy takie usługi œwiadczy pobliski poligon, leżšcy na południe od miasteczka, wciœnięty między mazurskie jeziora? Dla mieszkańców ten zielony teren jest trudno dostępny. Wojsko zamyka go na czas ćwiczeń, a ostre strzelanie płoszy zwierzęta. Poligon i wojsko to jednak także wpływy do kasy miasta – i atrakcja, którš gmina chce przekuć w dodatkowe zyski.

Temu służy m.in. taka impreza jak Walka Czołgów, która co roku odbywać się ma na orzyskim poligonie w pobliżu wsi Wierzbiny 15 lipca. Gmina podpisała w tej sprawie list intencyjny z Fundacjš Combat Alert, której Grupa Mazury przygotowywać ma co roku inscenizację.

To pierwsza tego typu inscenizacja współczesnego pola walki, a także współczesna konkurencja dla rekonstrukcji bitwy pod Grunwaldem, która robiona jest tego samego dnia.

Burmistrz Zbigniew Włodkowski tłumaczył, że data nie jest przypadkowa, ponieważ tego dnia œwięto obchodzi 15. Giżycka Brygada Zmechanizowana i inscenizacja to element obchodów tego œwięta.

Do projektu przyłšczyli się również Amerykanie, którzy od kwietnia stacjonujš w Orzyszu oraz Bemowie Piskim.

Pomysł okazał się trafiony. Pierwszš walkę w lipcu oglšdały na poligonie dziesištki tysięcy ludzi, którzy do małego Orzysza zjechali z całej Polski.

Na poligon przycišgnęła ich sława tego miejsca i jego tajemniczoœć. Bo cywile nie majš wstępu na poligon. A w Walce Czołgów pasjonaci militariów dostajš namiastkę prawdziwych działań wojskowych z użyciem ciężkiego sprzętu.

To wcišż kręci wielu małych i dużych Polaków.

ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL