Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Mazowsze

Razem można zrobić więcej

materiały
Współpraca między samorzšdami pozwala na optymalizację wydatków i prowadzi do zacieœnienia więzów społecznych.

17-18 paŸdziernika w Poznaniu w Hotelu Mercure odbyła się konferencja podsumowujšca projekt predefiniowany „Budowanie kompetencji do współpracy międzysamorzšdowej i międzysektorowej jako narzędzia rozwoju lokalnego i regionalnego".

Uczestnicy, tego wydarzenia, wœród których znaleŸli się przedstawiciele samorzšdów i Ministerstwa Rozwoju oraz Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji podkreœlali, że współpracy między samorzšdami należy nadać ramy ustawowe. Dlatego z nadziejš czekajš na ustawę o zwišzkach metropolitalnych, której projekt trafił do konsultacji społecznych.

Wspólne usługi

Dr Tomasz Potkański, zastępca dyrektora Biura Zwišzku Miast Polskich (ZMP), przypomniał, że praprzyczynš współpracy między samorzšdami były kłopoty finansowe: -Celem budowania partnerstw jest co najmniej koordynacja dostarczania usług, a najlepiej integracja po to, by koszt był niższy niż do tej pory, a jakoœć co najmniej porównywalna albo wyższa, bo oczekiwania społeczne rosnš. Powinniœmy myœleć o wspólnym dostarczaniu usług i ich koordynacji dla poprawienia jakoœci. Koszty spadnš wtedy, gdy będziemy potrafili je wspólnie dostarczyć. W odniesieniu do usług transportowych jest to oczywiste. Trudniej wyobrazić to sobie w odniesieniu do najbardziej kosztownych w tej chwili, tradycyjnych usług społecznych. Ale zmiany demograficzne spowodujš, że będziemy musieli dostarczać usługi dla nowej, szybkorosnšcej grupy osób starszych i niesamodzielnych. Dziœ jeszcze opieramy się na resztkach solidarnoœci rodzinnej, ale wkrótce oczekiwanie społeczne będzie takie, że ma się nimi zajšć samorzšd – podkreœlał dr Potkański.

Formy współpracy

Dyrektor Biura ZMP Andrzej Porawski dodał, że te nowe rozwišzania sš potrzebne nie tylko w sferze instytucjonalnej, dotyczšcej sposobu współpracy i zarzšdzania niš, ale również dziedzin, które stanowiš jej główny trzon: - Dziœ dysponujemy dwoma prawnymi formami – zwišzku komunalnego, który jest typowym celowym zwišzkiem i ma tę wadę, że zadania mu powierzane wychodzš spod kontroli jednostki, która je przekazuje, zarówno pod względem prawnym, jak i finansowym. Drugš formš prawnš jest stowarzyszenie, będšce słabš formš współpracy w sensie ekonomicznym, bo ma wszystkie walory organizacji pozarzšdowej. Potrzebna jest nowa formuła, nazwana przez œ.p. prof. Kuleszę zespołem współpracy terytorialnej, a w naszym projekcie – partnerstwem terytorialnym lub innego typu zwišzkiem komunalnym. Dzisiejsza forma zwišzku komunalnego, gdy gmina lub powiat całkowicie traci wpływ na dane zadanie, nie jest bowiem dobra, bo uniemożliwia współpracę. Zmiany będš potrzebne także w przepisach szczegółowych i niektóre z nich nowy rzšd już wdraża. W projekcie Kodeksu urbanistycznego, który został już skierowany do konsultacji, znalazło się od lat proponowane przez nas ramowe studium zagospodarowania przestrzennego – mówił dyrektor Porawski. Dodał, że największe braki dotyczš planowania strategicznego, zwłaszcza w kontekœcie finansowym, a także prognozy finansowej. - Polityka społeczna jest dziedzinš, w której warto podejmować współdziałanie, ale dziœ każda gmina musi mieć gminny oœrodek pomocy społecznej, ale nie może istnieć oœrodek międzygminny, bo ustawa blokuje dziœ możliwoœć współpracy na tym poziomie – zauważył Andrzej Porawski.

Stanowisko ministerstwa

Paweł Choršży, podsekretarz stanu w Ministerstwie Rozwoju, zapewnił, że zintegrowane podejœcie zajmuje istotnš rolę w strategii na rzecz odpowiedzialnego rozwoju: - Integrowanie działań zarówno w ujęciu terytorialnym, jak i pojedynczych polityk, może poprawić efektywnoœć zarówno w zakresie samych polityk, jak i finansowym. Premier Morawiecki dużo mówi o potrzebie przełamywania silosowoœci. Do tej pory jedynym miejscem, w którym udaje się tę silosowoœć przełamywać, jest samorzšd lokalny. Nigdzie indziej nie udało się bowiem stworzyć systemu, który pozwalałby na integrację różnych polityk, zarówno na poziomie systemu, jak i realizacyjnym. Występujš jednak problemy zwišzane z nierównym potencjałem w œwiadczenia usług w sposób efektywny, dlatego potencjały trzeba łšczyć. To może być istotne zarówno dla gmin słabszych, które mogš sprzymierzyć się z silniejszymi, jak i obszarów o podobnych potencjałach. To, co znajdujemy w Strategii na Rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju, czyli idea zintegrowanego podejœcia, place-based approach, która pojawia się systematycznie w dokumentach OECD, podkreœla koniecznoœć tworzenia pakietów, które uwzględniałyby różne możliwoœci odmiennych funkcjonalnie i potencjałowo obszarów, zarówno na poziomie makro, jak i mikro. Jednym z głównych celów jest tworzenie spójnoœci społecznej, szczególnie dla obszarów wiejskich oraz miast małych i œrednich, ale przede wszystkim takich, które tracš swoje funkcje społeczno-gospodarcze – tłumaczył wiceminister Choršży. I dodał, że wiele miast boryka się z problemami demograficznymi: - Wcišż jeszcze lekceważymy kwestie demograficzne. To obszar nowy, a może inaczej zintegrowany. W strategii nowoœciš jest wsparcie dla tych miejscowoœci, które tracš swoje funkcje społeczno-gospodarcze z przyczyn niezwišzanych z funkcjami administracyjnymi.

Drugi, stosunkowo nowy obszar strategii obejmuje tzw. obszary zmarginalizowane, występujšce nie tylko w Polsce Wschodniej, ale i centralnej, na pograniczu Mazowsza i Łódzkiego, oraz wielu obszarów w Małopolsce – tłumaczył wiceminister.

Magdalena Skwarska z departamentu strategii rozwoju w Ministerstwie Rozwoju opisała sposób funkcjonowania SOR: - Najważniejsze projekty w celu drugim SOR: „Rozwój społeczny i terytorialnie wrażliwy", które nadajš strategii wymiar operacyjny to Zintegrowane Inwestycje Terytorialne ZIT plus, Zintegrowane Programy Rozwoju i Partnerska Inicjatywa Miast. ZIT plus zakłada optymalizację realizacji wprowadzonego do Polityki Spójnoœci instrumentu na lata 2014-2020 oraz wypracowanie rekomendacji na przyszłoœć. Mechanizm Zintegrowany Program Rozwoju ma służyć usprawnieniu wdrażania działań terytorialnych. Testowany będzie przy wspieraniu miast œrednich tracšcych funkcje społeczne i gospodarcze oraz obszarów zmarginalizowanych, które zgodnie ze Strategiš wymagajš pobudzenia rozwoju gospodarczego. – Celem tych działań jest wzrost inwestycji, zatrudnienia, dochodów gospodarstw domowych i jednostek samorzšdu terytorialnego. Główne założenia ZPR to terytorialne ukierunkowanie procesu planowania i wdrażania prorozwojowego wsparcia ze œrodków publicznych i prywatnych z poziomu lokalnego, regionalnego i krajowego oraz dostosowanie ZPR do indywidualnych potencjałów i deficytów tego obszaru. Chcemy, by ZPR były wypracowywane wspólnie ze stronš samorzšdowš, zarówno szczebla lokalnego, jak i regionalnego oraz stronš rzšdowš, z udziałem przedsiębiorców, œrodowiskiem naukowym czy lokalnymi liderami. ZPR nie będzie powielał ani zastępował już istniejšcych narzędzi, a jedynie wykorzystywał ich doœwiadczenia i je uzupełniał. Partnerska Inicjatywa Miast ma natomiast ułatwiać współpracę miast między sobš oraz wymianę wiedzy – tłumaczyła Magdalena Skwarska.

Duże oczekiwania

Mateusz Rykała, zastępca prezydenta Sosnowca, podkreœlał, że mieszkańcy bardzo czekajš na tego typu rozwišzania, a partnerstwo służy rozwojowi miast. Dlatego czekajš na nowš ustawę dotyczšcš zwišzków metropolitalnych.

Szymon Wróbel, radca ministra w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji podkreœlał, że żeby projekt ustawy o zwišzkach metropolitalnych mógł zadziałać, trzeba mówić o dwóch rzeczach – z jednej strony o instrumentach, które pozwolš samorzšdom wejœć na kolejny poziom współpracy, poza zwišzkami komunalnymi, a z drugiej – o pienišdzach.

-Bez dodatkowych œrodków z budżetu państwa prawdopodobnie wola utworzenia takiego zwišzku byłaby mniejsza niż w tej chwili. Ponad 20 lat debaty na temat ustaw metropolitalnych pokazało, że œrodki finansowe sš znaczšcš zachętš, jeœli chodzi o tworzenie tego typu rozwišzań. Jeœli chodzi o kompetencje zwišzku metropolitalnego, który przewiduje projekt ustawy, to, w odróżnieniu od obowišzujšcej ustawy, skupiajš się na kwestiach rozwojowych i kompetencjach metropolitalnych. W przeciwieństwie do modelu dzisiejszego, nowa ustawa nie pozbawia samorzšdów kompetencji z mocy prawa. Przewidujemy model ewolucyjny, w którym uczestnicy zwišzku metropolitalnego sami dojdš do wniosku, jakie zadania powinni zwišzkowi metropolitalnemu przekazać. Zadania, nad którymi zwišzek będzie pracował, można podzielić na trzy grupy – zarzšdzanie przestrzeniš, transport i nowy rodzaj zadań transportowych – tzw. przewozów metropolitalnych, oraz planowanie, koordynacja i zarzšdzanie transportem zbiorowym na obszarze zwišzku. Kolejnym etapem będzie przejmowanie na zasadzie dobrowolnego porozumienia ze zwišzkiem jego zadań członkowskich. Ustawa przewiduje ułatwienia, jeœli chodzi o przejmowanie zadań publicznych – zapewnił Szymon Wróbel.

 

ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL