Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Życie Lubelszczyzny

Różne strony Picassa

„Centaur”, przed 1967, srebro, technika mieszana, projekt Pablo Picasso, wykonanie Pierre i François Hugo
muzeum lubelskie
Na Zamku Lubelskim imponujšca wystawa „Pablo Picasso – wizerunek wielokrotny". Większoœć spoœród 300 eksponowanych dzieł jest pokazywana w Polsce po raz pierwszy.

Wystawa ukazuje bogactwo podejmowanych przez Picassa tematów i form, skupiajšc się na jego twórczoœci graficznej oraz działaniach na pograniczu sztuki użytkowej, ilustracji ksišżkowej i wyrobach ceramicznych. Dominujš dzieła powstałe od lat 30. do lat 60. XX wieku. Okazjš do zorganizowania tak wielkiej ekspozycji było 700-lecie lokacji Lublina.

– To wystawa jest prezentem dla mieszkańców miasta – wyjaœnia Krystyna Rzędzian, współkuratorka wystawy. – Zależało nam, by pokazać Picassa z różnych stron. Był artystš bardzo wszechstronnym, choć zazwyczaj kojarzy się przede wszystkim z malarstwem. Chcieliœmy zwrócić uwagę na mniej znane aspekty jego twórczoœci, stšd znaczny wybór grafik, którymi zajmował się całe życie. W nich w pełni ukazujš się zdolnoœci rysunkowe artysty, kiedy jednš nieprzerwanš kreskš jest w stanie wypowiedzieć nieraz dużo więcej niż w obrazie olejnym. Chcieliœmy pokazać grafikę jako bogactwo form i technik. Drugš dziedzinš twórczoœci Picassa, na którš szczególnie zwróciliœmy uwagę, jest ceramika.

Z Francji do Polski

Lubelskie muzeum zamkowe nawišzało kontakt z muzeum Picassa we francuskim Antibes, gdzie w 1946 roku artysta spędził kilka twórczych miesięcy, kiedy otrzymał do dyspozycji sale w zamku (obecnej siedzibie muzeum) – gdzie urzšdził swojš pracownię. Powstało tam kilkadziesišt prac inspirowanych krajobrazem œródziemnomorskim i nawišzujšcych do motywów antycznych.

Na Zamku Lubelskim pokazanych zostało ponad 300 obiektów. Ekspozycja wzbudza bardzo duże zainteresowanie
muzeum lubelskie

Przez kilka kolejnych lat Picasso poœwięcił się ceramice i osiadł w pobliskiej miejscowoœci Vallauris. Pobyt Picassa w Antibes i Vallauris został udokumentowany na zdjęciach Michała Smajewskiego, który towarzyszył artyœcie. Smajewski – rzeŸbiarz i fotografik o polskich korzeniach (we Francji znany jako Michel Sima) – był dobrym duchem Picassa, pomagajšc mu znaleŸć dogodne miejsce dla twórczej pracy. Po latach, jeszcze za życia Picassa, powstało tam pierwsze na œwiecie muzeum poœwięcone artyœcie. Smajewski wykonał także bogatš dokumentację fotograficznš pobytu Picassa w miasteczku i okolicy.

Pablo Picasso, „Kwiaty i liœcie”, 1947/1948, fajans rytowany, malowany angobš i tlenkami
muzeum lubelskie, Piotr Maciuk Piotr Maciuk

Wiele z tych nastrojowych, na poły prywatnych zdjęć można obejrzeć w pierwszej częœci wystawy. Dotšd w Polsce były niemal nieznane. Na niektórych fotografiach artysta uwieczniony został ze swoimi słynnymi talerzami, które w 1948 roku przywiózł do Wrocławia na Œwiatowy Kongres Intelektualistów w Obronie Pokoju. Trafiły one póŸniej, przekazane przez artystę, do zbiorów Muzeum Narodowego w Warszawie. Pięć z dwudziestu, które istniejš, można zobaczyć na wystawie także w pierwszej jej częœci.

Muzeum Narodowe w Warszawie posiada największš kolekcję prac Pabla Picassa w Polsce. W zbiorach ma także 46 grafik i jeden rysunek – w przeważajšcej większoœci prace te sš darem samego Picassa. Ekspozycja ukazuje także historię relacji łšczšcych artystę z Polskš. Na wystawie w Zamku Lubelskim widzowie zobaczš też bardziej nietypowe dzieła ceramiczne Picassa. Artysta wplatał w nie typowe dla siebie motywy: fauna, sowy, kobiety. Takš właœnie ceramikę, sprowadzonš z Antibes, można zobaczyć w towarzystwie talerzy z Muzeum Narodowego.

– Dyrektor Musée Picasso w Antibes był nam bardzo przychylny, tłumaczył, że to ze względu na Michała Smajewskiego, w Polsce postać nieznanš, we Francji znacznie bardziej – wyjaœnia Krystyna Rzędzian. – Mówił, że czuł dług wdzięcznoœci wobec Polaków, ze względu na to, że Smajewski przyczynił się do powstania muzeum. Na wernisaż przyjechał syn Michała Smajewskiego i spotkał się z dokumentalistš Grzegorzem Linkowskim, który zamierza nakręcić film o jego ojcu.

Znaczšcš częœć wystawy stanowiš grafiki i ilustracje ksišżkowe ze zbiorów niemieckiego kolekcjonera Thomasa Emmerlinga. W cišgu swojego życia Picasso stworzył ponad 3 tysišce grafik i zilustrował ponad 100 ksišżek. Chętnie modyfikował podejmowane tematy – linie, dynamikę, kompozycję. Często posługiwał się groteskš.

Sztuka i eksperymenty

Prezentowane na wystawie ilustracje ksišżkowe odzwierciedlajš szeroki wachlarz eksperymentów plastycznych Picassa, a także prezentujš charakterystyczne dla jego twórczoœci motywy. Widzowie mogš zobaczyć fragmenty cyklu „Toras y Toreros" z opisanym przez Miguela Dominguina motywem korridy. Prace te kontrastujš z lapidarnymi formami plastycznymi użytymi przez Picassa do zilustrowania poezji Jeana Cocteau.

Bardzo ciekawe sš reprodukcje obrazów Picassa zainspirowanych obrazem „Las Meninas", czyli „Pannami dworskimi" Diego Velazqueza. Picasso namalował 58 takich obrazów (znajdujš się obecnie w madryckim Prado), a w 1958 roku powstał album, który je wszystkie zebrał. Autorzy wystawy zadbali, by w rękach widzów mógł się znaleŸć obraz Velazqueza, który ułatwia odczytywanie sztuki Picassa. Widzowie także mogš zobaczyć tak unikatowe obiekty użyczone przez kolekcjonerów prywatnych, jak srebrne talerze i złote medaliony stworzone w limitowanych, ekskluzywnych edycjach.

– Kiedy Picasso nad nimi pracował, nie zgadzał się na ich wystawianie – wyjaœnia Krystyna Rzędzian. – Dopiero po około 10-letniej współpracy z kolekcjonerami zgodził się na wykonanie kilku egzemplarzy więcej, ale cišgle się nie zgadzał na publiczne pokazywanie tych dzieł. Widzowie zobaczyli je dopiero po œmierci Picassa, w Polsce oglšdamy je po raz pierwszy. Z 24 wzorów, które stworzył, pokazujemy trzy talerze i cztery złote medaliony. Choć to niepełna seria, to daje wyobrażenie, jak wyglšdała całoœć. Sięgał po formę użytkowš, ale dzieła – także ze względu na użyty materiał – były bardzo ekskluzywne.

Pikasy i inne formy

W ostatniej częœci wystawy, poœwięconej recepcji Picassa, widzowie mogš zobaczyć tzw. pikasy, czyli dzieła powstałe z wyraŸnej inspiracji sztukš tego artysty. W Polsce zjawisko to manifestowało się w przenoszeniu motywów i form picassowskich do sztuki użytkowej. Na wystawie widzowie zobaczš znane ćmielowskie figurki, wazony i inne ceramiczne formy. Kuratorzy pokazujš także tkaniny o geometryzujšcych wzorach.

Wystawie towarzyszy bogaty program edukacyjny, w tym wiele wykładów. Będš też warsztaty – zarówno graficzne, jak i ceramiczne. Będzie też można zobaczyć dokument „Tajemnica Picassa", nakręcony jeszcze za jego życia. Przez cały czas artysta maluje na płótnie, a kamera rejestruje ten proces twórczy.

Ekspozycja, rozlokowana na dwóch piętrach zamkowego muzeum, jest największym przedsięwzięciem, jakie do tej pory się tam odbyło. Ma aż pięciu kuratorów, sš nimi: Andrzej Frejlich, Anna Hałata, Marcin Lachowski, Krystyna Rzędzian oraz Łukasz Wišcek. Na obejrzenie wystawy potrzeba około półtorej godziny, bo jest wiele różnych wštków.

– Największe zainteresowanie wœród widzów wzbudzajš prace ceramiczne – ujawnia Krystyna Rzędzian. – Szczególne wrażenie robiš srebrne talerze z prywatnej kolekcji i medaliony. Ale tak naprawdę widzowie najczęœciej zatrzymujš się przy powiększonych przez nas do wielkiego formatu fotografiach Picassa w ujęciu Smajewskiego, z którymi robiš sobie zdjęcia.

Wystawa potrwa do 3 grudnia.

ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL