Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Lubelszczyzna

Miasto wraca nad rzekę

W ostatnim półwieczu Lublin odwrócił się od Bystrzycy wikipedia
Rzeczpospolita
Dzięki programowi rewitalizacji wartemu 600 mln zł nad Bystrzycš powstanš plaże, kšpieliska, nowe parki i przystanie kajakowe.

Na zdjęciach zimowej powodzi sprzed 70 lat szeroko rozlane wody Bystrzycy sięgajš niemal podnóża Zamku Lubelskiego i skarpy, nad którš wznoszš się barokowe koœcioły Starego Miasta.

Niewielka zwykle rzeka – lewobrzeżny dopływ Wieprza długoœci 70 km – prawie co roku w porze topnienia œniegów zalewała łški w swej szerokiej na 0,5–1,5 km dolinie, oddzielajšcej stare œródmieœcie Lublina od jego południowych i wschodnich przedmieœć. Wiosnš za to na nadrzecznych łęgach, przed II wojnš œwiatowš i jeszcze przez kilkanaœcie lat powojennych, urzšdzano majówki, a latem w Bystrzycy kšpano się i pływano po niej kajakami. Starsi lublinianie dobrze wspominajš dawnš rzekę i jej uroki. „Wszędzie łški, podmokłe łški. Ta Bystrzyca to nie to jeziorko, ten kanalik, który teraz jest, ale to była rzeka, która się wiła, bardzo ładnie... bardzo malowniczo" (Wanda Zalewska, Historia Mówiona, Oœrodek Brama Grodzka). Dziœ turyœci zwiedzajšcy miasto często nie wiedzš nawet, że Lublin leży nad rzekš. Nie pamiętajš o tym nawet młodsi jego mieszkańcy.

W cišgu ostatniego półwiecza Lublin odwrócił się od Bystrzycy. Ma jš odzyskać dzięki wieloletniemu, kompleksowemu programowi rewitalizacji rzeki i zagospodarowania terenów w jej dolinie. To jeden z największych i najbardziej ambitnych projektów lubelskiego ratusza w jego najnowszej historii. Ma objšć blisko 1000 ha gruntów wzdłuż liczšcego 22 km odcinka rzeki w granicach Lublina. Ogromne będš też koszty inwestycji. Szacuje się je na 600 mln zł, czyli kwotę porównywalnš z nakładami na budowę wielkich arterii komunikacyjnych wokół miasta. Chodzi jednak o wydatki rozłożone na wiele lat i w większoœci (nawet w 85 proc.) finansowane z funduszy UE oraz œrodków NFOŒiGW. Realizacja projektu, którego koncepcja powstała w lubelskiej pracowni ABA, ma się zaczšć jeszcze w tym roku i potrwa aż do 2027 r.

„Ojciec w lecie brał nas na kajak i pływaliœmy po Bystrzycy (...) Na Bystrzycy odbywały się zawody kajakarskie – można sobie wyobrazić, jaka ta rzeka wtedy była szeroka" – wspomina Wiesława Nadulska (Historia Mówiona). Dzisiejsza Bystrzyca, brudna, wšska, zamulona – miejscami warstwa mułu przekracza 1 m – meandruje wœród szuwarów i nadbrzeżnych chaszczy. Trudno nad niš dotrzeć – i nie bardzo jest po co.

Głównš atrakcjš nad Bystrzycš był niegdyœ kinoteatr Rusałka, w którym mogło oglšdać rewie, operetki, przedstawienia cyrkowe i filmy ponad 1 tys. widzów. Program rewitalizacji aż tak wielkich inwestycji rozrywkowych nie przewiduje – to kilkadziesišt różnych przedsięwzięć od południowych po północne krańce miasta. Powstanš m.in. cztery plaże i rzeczna zatoka kšpielowa o długoœci 500 m i szerokoœci 40 m, dziesięć przystani kajakowych i marina żeglarska. Planuje się rewitalizację istniejšcych parków Ludowego i Bronowickiego oraz urzšdzenie trzech nowych, przy ul. Rusałki, Zawilcowej oraz Janowskiej. Dzięki ponad 30 km œcieżek rowerowych i pieszych oraz 31 parkingom rzeka stanie się wreszcie łatwo dostępna dla mieszkańców miasta.

Nadal waży się sprawa Wielkiego Stawu Królewskiego, który do połowy XIX w. dodawał powabu panoramie miasta. Działkowcy, którzy gospodarujš u zbiegu Bystrzycy i Czechówki, stanowczo protestujš przeciw jego przywróceniu. Ratusz deklaruje więc ostrożnie, że rewitalizacja jedynie „zapewni możliwoœć" odnowienia stawu.

ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL