Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Zdrowie

Wzrasta liczba kar nakładanych za uchylanie się od szczepień

W Polsce jest nadal na tyle dużo zaszczepionych dzieci, że jako ogół sš chronione przed chorobami zakaźnymi. Ale ryzyko, że to się zmieni, rośnie.
123 rf
Roœnie liczba grzywien nakładanych za uchylanie się od obowišzkowych szczepień; w niektórych województwach wzrosła ponad dwukrotnie. Jednak kary to ostatecznoœć - podkreœla Główny Inspektor Sanitarny - najważniejsza jest œwiadomoœć ludzi o korzyœciach szczepień.

"Wyszczepialnoœć jest w Polsce na bardzo wysokim poziomie, ale widoczny jest niestety wzrost liczby osób uchylajšcych się od szczepień" – powiedział z rozmowie z PAP Główny Inspektor Sanitarny Marek Posobkiewicz.

Z danych Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego - Państwowego Zakładu Higieny (NIZP-PZH) wynika, że stopniowo, ale niepokojšco, zwiększa się liczba rodziców uchylajšcych się od poddania dzieci obowišzkowym szczepieniom. W latach 2006-2010 odnotowywano ok. 4 tys. takich przypadków rocznie. W 2012 r. było ich ponad 5 tys., w 2013 r. – ponad 7 tys., w 2014 r. – ponad 12 tys., a w 2015 r. – około 16 tys. W zeszłym roku liczba niezaszczepionych dzieci wzrosła do 23,1 tys. Szczepionych jest ponad 95 proc. dzieci do 2. roku życia.

"Nakładanie kar finansowych to ostateczny element, na który pozwala prawo wobec rodziców i opiekunów unikajšcych szczepienia dzieci. Zanim do tego dojdzie, sš powiadomienia, zaproszenia i wezwania" – wskazał GIS. Jego zdaniem dla utrzymania wysokiej wyszczepialnoœci gwarantujšcej bezpieczeństwo zdrowotne kluczowa jest społeczna œwiadomoœć o korzyœciach, jakie przynoszš szczepienia. "W dzisiejszych czasach umieralnoœć dzieci jest bardzo niska. Jest to spowodowane rozwojem medycyny i m.in. szczepieniami. Chorób, które kiedyœ prowadziły do kalectwa czy œmierci, można w tej chwili uniknšć" – wskazał.

"Jeżeli mamy zaszczepione dziewięćdziesišt kilka procent społeczeństwa, to mamy do czynienia ze zjawiskiem +kokonu+, tzn. osoby, które ze względów medycznych nie mogš być zaszczepione, np. dlatego, że cierpiš na poważne choroby czy niedobory odpornoœci, także sš chronione" – dodał.

Według specjalistów rodzice najczęœciej odmawiajš zaszczepienia dziecka bezpoœrednio po porodzie - przeciwko gruŸlicy i wirusowemu wštroby typu B (WZW typu B).

Dane o uchylaniu się od szczepień niepokojš ekspertów. Zastępca dyrektora WSSE w Gdańsku Anna Obuchowska powiedziała PAP, że w ostatnich latach w województwie pomorskim, podobnie jak w całym kraju, obserwuje się narastanie tej tendencji. Największa liczba dzieci niezaszczepionych, w przeliczeniu na 1000 dzieci podlegajšcych temu obowišzkowi, jest w Sopocie (17,26 proc.), w Gdyni (10,06 proc.) i w powiecie kartuskim (7,45 proc.). Obuchowska zaznaczyła, że rosnšca liczba przeciwników szczepień nie wpłynęła dotychczas znaczšco na stan bezpieczeństwa epidemicznego regionu. "Ale jeœli trend antyszczepionkowy nie zostanie zatrzymany, to wkrótce mieszkańcy województwa mogš zaczšć odczuwać negatywne skutki tego zjawiska" - dodała.

Zgodnie z przepisami rodzice, którzy nie zaszczepiš dziecka w terminie, otrzymujš upomnienie z wezwaniem do zaszczepienia dziecka w cišgu 7 dni. Jeœli nie reagujš, można nałożyć na nich grzywnę w maksymalnej wysokoœci 10 tys. zł; może ona być nakładana wielokrotnie, ale łšczna suma grzywien w celu przymuszenia nie może przekroczyć 50 tys. zł. Z regułu grzywny sš jednak niższe - ok. 200-700 zł na jedno z rodziców, wysokoœć jest uzależniona m.in. od liczby niewykonanych szczepień. Kary nakłada wojewoda na wniosek inspekcji sanitarnej. Rodzic może złożyć zażalenie do ministra zdrowia; jeżeli minister nie uchyli decyzji, rodzic może się jeszcze odwołać do sšdu administracyjnego.

Rzeczniczka wojewody pomorskiego Małgorzata Sworobowicz poinformowała PAP, że w 2015 r. nałożono grzywny w 247 sprawach, zaœ w 2016 r. w 239; w 2017 r. - dotychczas w 50.

Liczba kar za uchylanie się od szczepień znaczšco, blisko trzykrotnie, wzrosła w woj. kujawsko-pomorskim - Urzšd Wojewódzki w Bydgoszczy w 2015 r. nałożył za uchylanie się od szczepień 146 grzywien, a w 2016 r. - 430. W zeszłym roku zarejestrowano 795 osób uchylajšcych się od obowišzku wykonania szczepień ochronnych, w tym roku - już 617.

Liczba nakładanych grzywien roœnie również na Dolnym Œlšsku - w 2016 r. było 190 takich przypadków, natomiast w 2015 r. - 76. W tym roku już odnotowano 22. Więcej kar jest również w Wielkopolsce - w tym roku przyjęto od sanepidu już 72 wnioski o wszczęcie postępowania egzekucyjnego, podczas gdy w całym 2016 r. – 119; w 2016 r. wojewoda wydał 172 postanowienia o nałożeniu grzywien - w tym roku - już 111. Podobnie jest w Łódzkiem - w 2016 r. nałożono 115 grzywien, w 2017 r. - już 46. W Lubelskiem liczba kar wzrosła w ubiegłym roku dwukrotnie - w 2016 r. nałożono ich ponad 60, a w 2015 - ponad 30.

Znacznie mniej kar nakładanych jest w woj. warmińsko-mazurskim, choć i tam ich liczba wzrasta. Według danych Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Olsztynie od poczštku tego roku wydano już 22 postanowienia o nałożeniu grzywny. W ub. roku były 42 takie postanowienia, w 2015 r. - 48, a w 2014 r. - 14. W toku jest 270 postępowań dotyczšcych unikania szczepień, a w kolejnych 96 przypadkach zażalenia na postanowienia o grzywnie rozpatruje Ministerstwo Zdrowia.

W Podlaskiem wydano 48 postanowień o karach grzywny i 70 wniosków w sprawie egzekucji o innym charakterze, tzw. "niepieniężnym". W 2015 r. były 34 grzywny. W 2017 r. (dane na koniec marca) nałożono 12 grzywien. W 2016 r. w regionie nie zaszczepiono 420 dzieci, prawie dwukrotnie więcej niż w 2015 r. (222). W Lubuskiem w 2016 r. wszczęto łšcznie 28 postępowań egzekucyjnych w zwišzku z niewykonywaniem szczepień (dla porównania, w 2015 r. - 14). Każda z nałożonych grzywien opiewała na kwotę 500 zł. W tym roku wydano 4 postanowienia o nałożeniu grzywny.

Z przeprowadzonej w woj. lubuskim analizy za lata 2016 i 2017 wynika, iż kary dotyczš nieszczepienia dzieci do 5 roku życia i w znacznej częœci rodzice, przeciwko którym prowadzona jest egzekucja, nie poddawali potomstwa żadnym z obowišzkowych szczepień ochronnych, które co do zasady (przy braku przeciwwskazań zdrowotnych) powinny zostać wykonane w tym okresie życia dziecka.

Większoœć ukaranych nie płaci grzywien; wiele osób się odwołuje. Ukarane osoby, odwołujšc się od niekorzystnych dla nich decyzji, starajš się najczęœciej udowodnić, iż obowišzujšce przepisy nie dajš podstaw do prowadzenia egzekucji; jednakże głównš pobudkš odmowy wykonania szczepień ochronnych jest obawa o zdrowie dziecka, które w ich ocenie jest lub może być zagrożone w wyniku wykonania szczepienia ochronnego, dotyczy to głównie składu szczepionek i ryzyka zwišzanego z ich podaniem.

W Œwiętokrzyskiem od 2015 r. do końca lutego 2017 r. prowadzono postępowania dotyczšce 14 dzieci, których rodzice (27 osób) uchylali się od obowišzku wykonywania szczepień. W 2015 r. wydano postanowienia o nałożeniu grzywien na czworo rodziców (dotyczy dwójki dzieci), w 2016 r. – na 21 rodziców (11 dzieci), a przez pierwsze dwa miesišce 2017 r. na dwoje rodziców (jedno dziecko). Do tej pory karę zapłaciły trzy osoby - dwoje rodziców jednego dziecka i rodzic kolejnego. Drugi odwołał się do Ministra Zdrowia, podobnie jak rodzice szeœciorga innych dzieci - sprawy sš w toku. Na etapie windykacji komorniczej sš sprawy dotyczšce siedmiorga dzieci.

Na Podkarpaciu w tym roku wydano postanowienia o nałożeniu grzywny względem 11 dzieci. Dla porównania w 2016 r. wydano 69 takich postanowień względem 38 dzieci. Rodzice tylko jednego z nich zaszczepili dziecko. Oznacza to, że pozostali zdecydowali, że będš nadal płacić kary. Z kolei w 2015 r. wydano 108 postanowień o nałożeniu grzywny wobec rodziców 57 dzieci, na łšczna kwotę 47,6 tys. zł. Na skutek takiej interwencji rodzice jedynie czworga dzieci zdecydowali się na zaszczepienie.

W 2016 r. w Małopolsce zdecydowało o ukaraniu 11 rodzin. W dwóch przypadkach grzywna została œcišgnięta, w dwóch zapłacona przez zobowišzanych, ale nie został wykonany obowišzek szczepień. W siedmiu przypadkach na skutek wniesionych œrodków zaskarżenia postępowanie egzekucyjne zostało zawieszone.

Według danych opolskiego sanepidu w ubiegłym roku nałożono 76 kar na rodziców; w tym roku - 4. W ubiegłym roku umorzono 9 postępowań ze względu na wykonanie szczepienia, w tym 2 umorzono częœciowo, ze względu na wykonanie wybranych szczepień. W 33 przypadkach strony wniosły zażalenie na postanowienie; w 15 przypadkach sprawę skierowano do Urzędu Skarbowego w celu œcišgnięcia grzywny przez komornika. W 2 przypadkach grzywna została zapłacona.

Według specjalistów, jeżeli liczba unikajšcych szczepień osišgnie poziom kilku procent populacji, mogš zaczšć pojawiać się lokalne ogniska epidemii chorób zakaŸnych.

Dyrektor warmińsko-mazurskiego sanepidu Janusz Dzisko uważa, że statystyki dotyczšce szczepień sš niepokojšce, bo - jak podkreœlił - każde niezaszczepione dziecko jest obcišżone pewnym ryzykiem. "Cišgle mówimy o tym, że era chorób zakaŸnych, z którymi uporaliœmy się do tej pory, jest niby za nami. Ale jeœli odsetek zaszczepionych spadnie poniżej 80 proc., to jestem pełen obaw, czy te choroby nie wrócš" - stwierdził.

Według sanepidu w Polsce nastšpiła znaczna poprawa co do liczby zachorowań na różyczkę. W 2016 r. zanotowano 1146 przypadków zachorowań, czyli o 880 mniej niż w 2015 r. Odnotowano także mniejszš zachorowalnoœć na ospę wietrznš. Ogółem w kraju było 160 660 zachorowań w 2016 r. czyli o 26 964 mniej chorych osób niż w 2015 r.

Wzrosła jednak liczba zachorowań na odrę. W zeszłym roku zarejestrowano 132 przypadki - o 84 więcej niż w 2015 r. Zwiększyła się też liczba chorych na krztusiec. W 2016 r. zgłoszono 6856 przypadków zachorowań, o 1900 więcej w stosunku do 2015 r.

ródło:

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL