Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Zadania

Uchwały antysmogowe: gdzie zostały przyjęte i jaka jest sankcja za ich naruszenie

Adobe Stock
Sejmiki województw małopolskiego, œlšskiego, opolskiego, mazowieckiego i łódzkiego uchwaliły już regulacje antysmogowe, wprowadzajšce ograniczenia lub zakazy dotyczšce eksploatacji kotłów, pieców i kominków.

Warto przyjrzeć się tym przepisom i zastanowić się, jaka sankcja grozi tym, którzy nie będš ich respektować.

Niedługo minš dwa lata od wejœcia w życie ustawy antysmogowej, która zmieniła między innymi brzmienie art. 96 ustawy – Prawo ochrony œrodowiska (dalej „p.o.œ."), likwidujšc tym samym formalne przeszkody dotyczšce stosowania tego przepisu. Art. 96 p.o.œ. upoważnia sejmiki województwa do przyjmowania uchwał wprowadzajšcych ograniczenia lub zakazy w zakresie eksploatacji instalacji, w których następuje spalanie paliw, a więc uchwał antysmogowych. Od czasu tej nowelizacji w kilku województwach doszło już do wydania uchwał, których celem jest przeciwdziałanie problemowi niskiej emisji.

Dotychczas przyjęte uchwały antysmogowe

Pierwszym sejmikiem, który przyjšł uchwałę antysmogowš, był Sejmik Województwa Małopolskiego. 15 stycznia 2016 r. radni uchwalili przepisy majšce na celu ochronę jakoœci powietrza, które będš obowišzywać na obszarze Gminy Miejskiej Kraków od 1 wrzeœnia 2019 r. Zgodnie z nimi w kotłach, piecach i kominkach całkowicie zakazane będzie spalanie węgla i drewna. Do tego czasu, już od 1 lipca 2017 r., na terenie Gminy Miejskiej Kraków nie można spalać węgla niskiej jakoœci i drewna o wilgotnoœci powyżej 20 proc.

Ograniczenia i zakazy dotyczšce eksploatacji instalacji, w których następuje spalanie paliw, od 1 lipca 2017 r. (z pewnymi okresami przejœciowymi) na podstawie odrębnej uchwały antysmogowej obowišzujš także na terenie całego województwa małopolskiego. Powyższy akt prawny po pierwsze zakazuje stosowania w kotłach, piecach i kominkach niektórych paliw, a po drugie wprowadza odpowiednie proekologiczne wymagania dla instalacji, w których następuje spalanie paliw.

Sejmik Województwa Œlšskiego również przyjšł uchwałę antysmogowš, która weszła w życie 1 wrzeœnia 2017 r. (z pewnymi okresami przejœciowymi). Podobnie jak uchwała dla Małopolski wprowadziła ona dwojakiego rodzaju ograniczenia: zarówno dotyczšce paliw, jak i odnoszšce się do palenisk. Od 1 listopada 2017 r. obowišzuje też uchwała dla województwa opolskiego. Warto odnotować, że zawiera ona tylko ograniczenia w postaci zakazów stosowania w kotłach, piecach i kominkach okreœlonych paliw, ale nie nakazuje wymiany nieekologicznych instalacji.

Najnowszymi uchwałami antysmogowymi sš te przyjęte 24 paŸdziernika 2017 r. przez sejmiki województw mazowieckiego i łódzkiego. W przypadku Mazowsza uchwała ma wejœć w życie po upływie 14 dni od ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Mazowieckiego, ale z pewnymi okresami przejœciowymi – na przykład zakaz stosowania w instalacjach okreœlonych w uchwale paliw będzie obowišzywał dopiero od 1 lipca 2018 r. Jeœli zaœ chodzi o uchwałę dla województwa łódzkiego, to ma ona wejœć w życie 1 maja 2018 r. (z pewnymi okresami przejœciowymi). Również łódzka uchwała zawiera przepisy zakazujšce stosowania wskazanych paliw, jak i okreœlajšce wymogi dla palenisk. Do uchwalenia regulacji antysmogowych przygotowujš się także kolejne województwa, między innymi Dolny Œlšsk i Wielkopolska.

Należy tu dodać, że uchwały antysmogowe to nie jedyne akty prawne, które zostały ostatnio przyjęte lub opublikowane, majšce na celu zmniejszenie zanieczyszczenia powietrza spowodowanego niskš emisjš. Z poczštkiem paŸdziernika 2017 r. weszło bowiem w życie rozporzšdzenie ministra rozwoju i finansów w sprawie wymagań dla kotłów na paliwo stałe, które wskazuje między innymi wymogi emisyjne dla kotłów o znamionowej mocy cieplnej nie większej niż 500 kW. Rozporzšdzenie to odnosi się do kotłów, które sš wprowadzane do obrotu lub instalowane, ale nie do tych, które sš już w użyciu. Na marginesie trzeba dodać, że w przypadku kotłów wyprodukowanych, ale niewprowadzonych przed 1 paŸdziernika 2017 r. do obrotu ani do użytkowania, przepisy rozporzšdzenia będš miały zastosowanie dopiero od 1 lipca 2018 r.

Sankcje za naruszenie przepisów

W uchwałach antysmogowych nie odnajdziemy regulacji odnoszšcych się do sankcji, jaka grozi za niestosowanie się do przepisów tych aktów prawa miejscowego. Sankcja ta została wskazana w art. 334 p.o.œ., zgodnie z którym: Kto nie przestrzega ograniczeń, nakazów lub zakazów, okreœlonych w uchwale sejmiku województwa przyjętej na podstawie art. 96, podlega karze grzywny.

Z Kodeksu wykroczeń wynika, że co do zasady grzywna wymierzana jest w wysokoœci od 20 do 5000 złotych. Chyba że na przykład w danym przypadku prowadzone jest postępowanie mandatowe – wówczas grzywna może wynieœć do 500 złotych. Zgodnie z Kodeksem postępowania w sprawach o wykroczenia postępowanie mandatowe jest prowadzone przez Policję, a przez inne organy tylko wtedy, gdy stanowi tak przepis szczególny.

W zakresie naruszenia regulacji uchwał antysmogowych oprócz funkcjonariuszy Policji grzywny w drodze mandatu karnego mogš nakładać także odpowiednio upoważnieni inspektorzy Inspekcji Ochrony Œrodowiska (na mocy rozporzšdzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie nadania inspektorom Inspekcji Ochrony Œrodowiska uprawnień do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego).

Należy jednak pamiętać, że mandatem za niestosowanie się do ograniczeń, nakazów lub zakazów z uchwał antysmogowych nie mogš ukarać strażnicy straży gminnych. Aktualnie nie istnieje bowiem żaden przepis, który przyznawałby im takš kompetencję.

Przykład

Jeżeli w obecnym stanie prawnym na obszarze Gminy Miejskiej Kraków ktoœ spala w piecu drewno o wilgotnoœci powyżej 20 proc. czyli popełnia wykroczenie z art. 334 p.o.œ., funkcjonariusz Straży Miejskiej Miasta Krakowa nie może nałożyć na niego mandatu. Gdyby jednak taka osoba spalała w piecu odpady, które nie mogš być termicznie przekształcane poza spalarniš lub współspalarniš odpadów, czyli popełniłaby wykroczenie z art. 191 ustawy o odpadach, wówczas już strażnik miejski, posiadajšcy stosowne upoważnienie do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego, mógłby jš ukarać mandatem (na podstawie rozporzšdzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie wykroczeń, za które strażnicy straży gminnych sš uprawnieni do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego).

Niemniej odpowiednio upoważnieni funkcjonariusze straży gminnych mogš przeprowadzać kontrole przestrzegania przepisów uchwał antysmogowych. Podstawš do tego działania jest art. 379 p.o.œ. W ramach kontroli strażnicy sš między innymi uprawnieni do wejœcia na teren danej nieruchomoœci, wykonania tam badań, przesłuchania w zakresie niezbędnym do ustalenia stanu faktycznego w danej sprawie czy też żšdania okazania dokumentów wišżšcych się z przedmiotem kontroli. Jeżeli w toku tych czynnoœci funkcjonariusze straży gminnych ujawniš wykroczenie polegajšce na naruszeniu regulacji antysmogowych, mogš oni skierować wniosek o ukaranie danej osoby do sšdu. Wówczas – tak jak już zostało to powyżej wskazane – sšd będzie mógł wymierzyć obwinionemu karę nawet 5000 złotych grzywny.

Julia Dolna, praktyka prawa ochrony œrodowiska kancelarii Wardyński i Wspólnicy Co do zasady.pl

podstawa prawna: Ustawa z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony œrodowiska (tekst jedn. DzU z 2017 r., poz. 519 ze zm.)

Wnioski

Dotychczas przyjęto uchwały antysmogowe w pięciu z szesnastu województw. Aby jakoœć powietrza w Polsce faktycznie się poprawiła, podobne regulacje powinny uchwalić kolejne sejmiki. Wymagane byłyby też pewne działania na szczeblu ogólnokrajowym. Istotne jest również to, aby właœciwe służby były wyposażone w odpowiednie kompetencje do reagowania w sytuacjach, gdy przepisy uchwał antysmogowych nie sš respektowane. W tym kontekœcie można by wysunšć postulat de lege ferenda, żeby poszerzyć uprawnienia strażników straży gminnych w zakresie nakładania grzywien w drodze mandatu karnego za wykroczenie okreœlone w art. 334 p.o.œ., a więc za naruszenie regulacji antysmogowych.

ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL