Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

ZUS

Odpowiedzialność za dług w ZUS spółki z ograniczonš odpowiedzialnościš

123RF
ZUS może przenieœć odpowiedzialnoœć za dług spółki z ograniczonš odpowiedzialnoœciš na osoby, które w czasie powstania zadłużenia wchodziły do zarzšdu. Liczy się przy tym faktyczny okres pełnienia funkcji.

- Nasza spółka z ograniczonš odpowiedzialnoœciš ma problemy. Odeszło wiele osób, w tym my, członkowie zarzšdu, powołani na czas nieokreœlony. Jednak ZUS wydał decyzję, że odpowiadamy za długi składkowe spółki, tj. ok. 200 tys. zł. Według nas te decyzje sš wadliwe, ponieważ nasze mandaty jako członków zarzšdu wygasły po zakończeniu pierwszego roku obrotowego (2015 r.) – co wynika z kodeksu spółek handlowych – a dług powstał po tym czasie. Rezygnacje na piœmie złożyliœmy 20 wrzeœnia 2016 r. Czy jest podstawa do odwołania? – pyta czytelnik.

Jeżeli dług składkowy powstał przed złożeniem rezygnacji przez członków zarzšdu powołanych na czas nieokreœlony, kiedy faktycznie wykonywali oni jeszcze te funkcje, to decyzja ZUS jest prawidłowa. Tym samym bezprzedmiotowy jest argument o wygaœnięciu mandatów z dniem odbycia zgromadzenia wspólników zatwierdzajšcego sprawozdanie finansowe za pierwszy (względnie ostatni) pełny rok obrotowy pełnienia funkcji członka zarzšdu. Zatem nie ma podstaw do odwołania.

Przesłanki odpowiedzialnoœci

Z mocy odesłania z art. 31 i art. 32 ustawy z 13 paŸdziernika 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. DzU z 2017 r., poz. 1778), do składek na ubezpieczenia społeczne majš zastosowanie stosowne regulacje ordynacji podatkowej, a wœród nich przepisy dotyczšce odpowiedzialnoœci osób trzecich za zobowišzania. W podanym zakresie chodzi o art. 116 ordynacji podatkowej. Uregulowano w nim m.in., że za zaległoœci podatkowe spółki z ograniczonš odpowiedzialnoœciš, spółki z ograniczonš odpowiedzialnoœciš w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji, odpowiadajš solidarnie całym swoim majštkiem członkowie jej zarzšdu – jeżeli egzekucja z majštku spółki okazała się w całoœci lub w częœci bezskuteczna, a członek zarzšdu nie wykazał spełnienia wskazanych tam przesłanek.

Umowa lub przepis

Dla oceny podanej problematyki kluczowe znaczenie majš kwestie zarówno natury faktycznej, jak i prawnej. Z podanych informacji wynika, że byli członkowie zarzšdu zostali powołani na czas nieokreœlony. Z kolei – w odniesieniu do wspomnianych przez czytelnika przepisów ustawy z 15 wrzeœnia 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (tekst jedn. DzU z 2017 r., poz. 1577; dalej: k.s.h.) wynika, że jeżeli umowa spółki nie stanowi inaczej, mandat członka zarzšdu wygasa z dniem odbycia zgromadzenia wspólników zatwierdzajšcego sprawozdanie finansowe za pierwszy pełny rok obrotowy pełnienia funkcji członka zarzšdu. Jednak w przypadku powołania członka zarzšdu na okres dłuższy niż rok, jego mandat wygasa z dniem odbycia zgromadzenia wspólników zatwierdzajšcego sprawozdanie finansowe za ostatni pełny rok obrotowy pełnienia funkcji członka zarzšdu, chyba że umowa spółki stanowi inaczej (art. 202 § 1 i 2).

Co istotne, z uchwały Sšdu Najwyższego z 21 lipca 2010 r. (III CZP 23/10) wynika, że art. 202 § 1 k.s.h. ma charakter dyspozytywny. Wobec tego znajduje on zastosowanie tylko wtedy, gdy strony nie uregulowały kwestii wygaœnięcia mandatu w odmienny sposób. Okreœla on zatem chwilę wygaœnięcia mandatu członka zarzšdu w sposób kategoryczny dopiero w braku odmiennej regulacji w umowie spółki.

Reguła wynikajšca z ww. przepisów, a przewidujšca wygaœnięcie mandatu z dniem odbycia zgromadzenia wspólników zatwierdzajšcego sprawozdanie finansowe za (pierwszy lub ostatni) rok obrotowy pełnienia funkcji członka zarzšdu, nie będzie jednak miała zastosowania w podanym stanie faktycznym. W umowie spółki przewidziano bowiem, że członkowie zarzšdu zostali powołani na czas nieokreœlony, a więc ich mandat ma taki właœnie charakter.

Liczš się fakty

Czytelnik uważa, że zaległoœci składkowe nie mogły powstać w okresie pełnienia przez niego i inne osoby funkcji członków zarzšdu, ponieważ zgodnie z art. 202 § 1 k.s.h. ich mandaty wygasły z dniem odbycia zgromadzenia wspólników zatwierdzajšcego sprawozdanie finansowe za pierwszy pełny rok obrotowy pełnienia funkcji członka zarzšdu. Argument ten jest jednak nietrafiony.

W wyroku z 22 marca 2014 r. (I FSK 862/12) Naczelny Sšd Administracyjny wskazał, iż mandat do pełnienia funkcji w zarzšdzie nie wygasa z dniem odbycia zgromadzenia wspólników zatwierdzajšcego sprawozdanie finansowe za pierwszy pełny rok obrotowy, nawet jeœli zaniedbano wówczas powołania w tym momencie nowego zarzšdu, jeżeli:

- członek zarzšdu wcišż faktycznie sprawuje dotychczas pełnionš funkcję, podpisujšc dokumenty finansowe, jak i  inne dokumenty, oraz

- nie składa rezygnacji.

W tym kontekœcie należy zwrócić uwagę na fakt, że członkowie zarzšdu zapewne wykonywali swoje firmowe zadania aż do 20 wrzeœnia 2016 r. Zatem nie można przyjšć, że ich funkcje niejako ustały z dniem zatwierdzenia sprawozdania finansowego za pierwszy pełny rok obrotowy pełnienia funkcji członka zarzšdu. Dodatkowo członków zarzšdu obcišża fakt, że pisemne rezygnacje złożyli dopiero 20 wrzeœnia 2016 r.

Sšd Apelacyjny w Gdańsku w wyroku z 18 maja 2017 r. (III AUa 71/17) w zbliżonym stanie faktycznym podał m.in., że: „gdyby skarżšcy rzeczywiœcie uważali, jak twierdzili, iż mandat ich wygasł po roku pełnienia tej funkcji, nie musieliby składać rezygnacji, co uczynili w dniu 28 czerwca 2013 r. Pełnili funkcję do czasu złożenia rezygnacji. W zwišzku z powyższym zasadnie Sšd Okręgowy przyjšł, że organ rentowy wykazał pozytywnš przesłankę przeniesienia na (...) odpowiedzialnoœci za obowišzania spółki z tytułu zaległych składek na ubezpieczenia (....) w postaci powstania zaległoœci z tytułu tych składek w czasie pełnienia przez tego skarżšcego funkcji członków zarzšdu Spółki".

Autor jest radcš prawnym

ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL