Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

ZUS

Odmowa wydania zaświadczenia A1 nie zależy tylko od kryterium obrotu

123RF
Przy ocenie, czy pracodawca prowadzi normalnš działalnoœć, niedopuszczalne jest uznanie jednego warunku – wysokoœci ponad 25 proc. obrotu – za decydujšce w tym sensie, że jego niespełnienie zwalnia instytucję właœciwš bšdŸ sšd z badania pozostałych cech charakteryzujšcych działalnoœć prowadzonš przez dane przedsiębiorstwo.

Tak orzekł Sšd Najwyższy w wyroku z 27 lipca 2017 r. (II UK 502/16).

Wyrok zapadł w wyniku odwołania płatnika od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, odmawiajšcej wydania zaœwiadczenia potwierdzajšcego polskie ustawodawstwo w zakresie ubezpieczeń społecznych.

W sprawie ustalono, że płatnik jest agencjš pracy tymczasowej, posiadajšcš siedzibę w Polsce. Zajmuje się on wyszukiwaniem miejsc pracy i pozyskiwaniem pracowników, współpracujšc z przedsiębiorstwami we Francji, Niemczech i Polsce, przez oddelegowanie im okreœlonej liczby pracowników. Administracja, kadry, księgowoœć, marketing i proces rekrutacji pracowników, rozliczenia wynagrodzeń, wystawianie zaœwiadczeń sš wykonywane w Polsce. Zainteresowana została zatrudniona na czas okreœlony – od 2 lipca do 31 sierpnia 2012 r. – do wykonywania pracy kelnerki w pełnym wymiarze czasu pracy, na rzecz i pod kierownictwem pracodawcy użytkownika na terenie Francji. Z kolei wykazane przez płatnika dane wskazujš, że przychody z działalnoœci w kraju spadły. W okresie od stycznia do marca 2012 r. obrót osišgany w Polsce wyniósł 12 proc.

W tak ustalonym stanie faktycznym sšd II instancji stanšł na stanowisku, że zgodnie z:

- art. 12 ust. 1 rozporzšdzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (DzUrz UE L Nr 166, dalej: rozporzšdzenie podstawowe) i

- art. 14 ust. 2 rozporzšdzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z 16 wrzeœnia 2009 r. dotyczšcego wykonywania rozporzšdzenia nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (DzU UE L Nr 284, dalej: rozporzšdzenie wykonawcze) oraz

- decyzjš A2 Komisji Administracyjnej ds. Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego z 12 czerwca 2009 r. dotyczšcej wykładni art. 12 rozporzšdzenia podstawowego (dalej: decyzja A2) i opracowanym na jej podstawie „Praktycznym Poradnikiem: Ustawodawstwo majšce zastosowanie do pracowników w Unii Europejskiej, Europejskim Obszarze Gospodarczym i Szwajcarii"

– agencja pracy tymczasowej, która deleguje zatrudnianych pracowników do pracy za granicš, może być uznana za pracodawcę zazwyczaj prowadzšcego znacznš częœć swojej działalnoœci, innej niż zwišzana z samym zarzšdzaniem wewnętrznym na terytorium państwa członkowskiego, w którym ma swojš siedzibę, jeżeli osišga w kraju delegowania wymagany obrót z prowadzonej działalnoœci na poziomie 25 proc. całego jej obrotu. W rezultacie sšd uznał, że płatnik nie prowadzi w kraju znacznej częœci działalnoœci, ponieważ nie osišga odpowiedniego pułapu obrotu. W konsekwencji, pozostałe okolicznoœci zwišzane z prowadzonš działalnoœciš nie majš znaczenia.

Od powyższego wyroku została wniesiona skarga kasacyjna, zarzucajšca m.in. błędnš wykładnię powołanych przez sšd apelacyjny przepisów prawa materialnego.

Sšd Najwyższy, uwzględniajšc skargę kasacyjnš wskazał, że osišgnięcie obrotu w kraju siedziby na poziomie 25 proc. może co najwyżej stwarzać domniemanie faktyczne, według którego przedsiębiorca „normalnie prowadzi działalnoœć" na terytorium państwa wysyłajšcego w rozumieniu art. 12 ust. 1 rozporzšdzenia podstawowego, natomiast nieosišgnięcie tego obrotu wymaga analizy okolicznoœci okreœlonej sprawy przy uwzględnieniu pozostałych kryteriów. Treœć pojęcia „normalne prowadzenie działalnoœci" w rozumieniu powołanego przepisu i wyjaœniajšcego je okreœlenia „prowadzenie przez pracodawcę zazwyczaj znacznej częœci działalnoœci, innej niż działalnoœć zwišzana z samym zarzšdzeniem wewnętrznym, na terytorium państwa członkowskiego, w którym ma on swojš siedzibę" (art. 14 ust. 2 rozporzšdzenia wykonawczego), nie pozostawiajš wštpliwoœci, że przy ocenie, czy pracodawca prowadzi normalnš działalnoœć, a zatem znacznš częœć działalnoœci innej niż działalnoœć zwišzana z samym zarzšdzaniem wewnętrznym na terytorium państwa członkowskiego, w którym ma swojš siedzibę, należy uwzględniać wszystkie kryteria charakteryzujšce jego działalnoœć.

Komentarz eksperta

Elżbieta Smirnow, radca prawny w Kancelarii Prawa Pracy Wojewódka i Wspólnicy sp.k.

Komentowane orzeczenie potwierdza linię orzeczniczš Sšdu Najwyższego w zakresie interpretacji budzšcych wštpliwoœci przepisów, dotyczšcych unijnej koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego państw członkowskich, przy okreœlaniu, jakiemu ustawodawstwu w zakresie ubezpieczeń społecznych podlegajš pracownicy delegowani. W praktyce problemy te dotyczš wydawania zaœwiadczeń A1 dla delegowanych pracowników.

Zgodnie z zasadš ogólnš, pracownik podlega systemowi zabezpieczenia społecznego państwa, w którym wykonuje pracę. Wyjštkiem od tej zasady jest art. 12 ust. 1 rozporzšdzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Stanowi on, że osoba, która wykonuje działalnoœć jako pracownik najemny w państwie członkowskim w imieniu pracodawcy, który normalnie prowadzi tam swš działalnoœć, a która jest delegowana przez tego pracodawcę do innego państwa członkowskiego do wykonywania pracy w imieniu tego pracodawcy, nadal podlega ustawodawstwu pierwszego państwa członkowskiego, pod warunkiem że przewidywany czas takiej pracy nie przekracza 24 miesięcy i że osoba ta nie jest wysłana, aby zastšpić innš delegowanš osobę.

Problemy interpretacyjne pojawiajš się przy wykładni kryterium „normalnie prowadzonej działalnoœci". ZUS i częœć sšdów przyjmujš pewne uproszczenie. Polega ono na tym, że jeżeli kryterium obrotu nie zostanie spełnione, to organy wydajš decyzje odmowne, bez oceny pozostałych okolicznoœci dotyczšcych specyfiki działalnoœci. Nie zgadza się z tym Sšd Najwyższy, który wielokrotnie podkreœlał (II UK 742/15, II UK 100/14), że dla oceny przesłanki „normalnej działalnoœci" nie należy ograniczać się tylko do kryterium obrotu. Trzeba przeanalizować wszystkie okolicznoœci charakteryzujšce działalnoœć oraz charakter przedsiębiorstwa delegujšcego, m.in. poprzez porównanie liczebnoœci personelu administracyjnego pracujšcego w państwie członkowskim, w którym pracodawca ma siedzibę oraz w drugim państwie członkowskim, obroty w odpowiednio typowym okresie w każdym z państw członkowskich, których rzecz dotyczy oraz liczbę umów wykonanych w państwie delegujšcym i w państwie zatrudnienia delegowanego pracownika. Kryteria te nie majš jednak charakteru wyczerpujšcego, a ich wybór powinien być dostosowany do konkretnego przypadku. Pracodawcy osišgajšcy w Polsce mniej niż 25 proc. swoich obrotów nie powinni być z góry skazani na odmowę wydania zaœwiadczenia A1 dla delegowanych pracowników. ?

ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL