Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

VAT

Czy można skorygować zawyżonš stawkę VAT na paragonie fiskalnym

123RF
Korekta obrotu zaewidencjonowanego na kasie rejestrujšcej jest możliwa przy zwrotach towarów, uznanych reklamacjach i oczywistych omyłkach. Wštpliwoœci powstajš jednak w razie zastosowania przez sprzedawcę niewłaœciwej stawki podatku.

Korekta obrotu, który został zaewidencjonowany przy użyciu kasy rejestrujšcej, możliwa jest (pod pewnymi warunkami) w przypadku zwrotów towarów, uznanych reklamacji i oczywistych omyłek. Należy się jednak zastanowić czy podatnik powinien skorygować obrót również w zwišzku z zawyżeniem stawki VAT w sytuacji gdy sprzedaż na rzecz osób fizycznych dokumentowana jest jedynie paragonami fiskalnymi.

Przypadki wymienione w rozporzšdzeniu

Sposoby korygowania obrotu zaewidencjonowanego przy użyciu kasy rejestrujšcej zostały wskazane w rozporzšdzeniu ministra finansów w sprawie kas rejestrujšcych. Rozporzšdzenie to odnosi się jednak do korekt dokonywanych jedynie w przypadku otrzymania zwrotu towarów i uznanych reklamacji towarów i usług, które skutkujš zwrotem całoœci lub częœci należnoœci (zapłaty) z tytułu sprzedaży oraz wystšpienia oczywistej pomyłki w ewidencji podatnika. Korekta obrotu możliwa jest w takich sytuacjach jedynie w przypadku prowadzenia odrębnej ewidencji zawierajšcej dane wymagane przepisami ww. rozporzšdzenia. Co więcej, w razie popełnienia oczywistej omyłki podatnik zobowišzany jest dołšczyć do prowadzonej dodatkowej ewidencji oryginał paragonu dokumentujšcego sprzedaż, przy której nastšpiła oczywista pomyłka oraz zaewidencjonować sprzedaż przy zastosowaniu kasy w prawidłowej wysokoœci.

Problematyczna kwestia

W kategorii zwrotów towarów, uznanych reklamacji i oczywistych omyłek nie mieœci się jednak zawyżenie stawki podatkowej. Czy w takim przypadku można więc zrobić korektę? WSA w Łodzi w wyroku z 12 lipca 2017 r. (I SA/Łd 444/17; nieprawomocny) wskazał, że podatnicy nie tylko mogš, ale muszš dokonać korekty in minus podstawy opodatkowania i podatku należnego. Korekta taka wymaga „(...) zaprowadzenia odrębnej ewidencji oraz posiadania dowodów potwierdzajšcych zdarzenie będšce przyczynš korekty i kwotę korekty". Zdaniem WSA w Łodzi, korekta sprzedaży w przypadku zastosowania zawyżonej stawki VAT powinna zostać uwzględniona w okresie, w którym nieprawidłowoœć zostanie udokumentowana i ujęta w ww. ewidencji korekt. Sšd wskazał przy tym, że brak oryginału paragonu nie jest przeszkodš do takiej korekty, gdyż podatnik może posłużyć się innymi dowodami. Skoro odczyt pamięci kasy jest technicznie wykonalny, to można uzyskać rzetelny dowód uprawniajšcy do korekty błędnej stawki.

Nawet gdy nabywca nie dostał nadpłaty

Co więcej, w œwietle ww. wyroku WSA w Łodzi, na obowišzek korekty obrotu nie wpływa brak zwrotu częœci należnoœci konsumentowi: „Oznacza to, że warunkowanie korekty podatku należnego zwrotem zawyżonego podatku na rzecz konsumenta, korzystajšcego z parku rozrywki, jest stanowiskiem nieprawidłowym. Wydajšc zaskarżony akt organ nie dostrzegł, że obrotem jest kwota należna z tytułu sprzedaży pomniejszona o kwotę podatku VAT (art. 29 ust. 1 VAT). Skoro podatnik stosował błędnie stawkę zawyżonš, to oznacza to, że wykazywany przez niego obrót był zaniżony". Swojš tezę WSA w Łodzi oparł m.in. poœrednio na wyroku NSA z 5 czerwca 2014 r. (II FSK 1586/12), dotyczšcym co prawda opodatkowania przychodu, ale powstałego w wyniku dokonania korekty sprzedaży w zwišzku z zawyżonš stawkš VAT. NSA wskazał tam bowiem, że w przypadku zastosowania zbyt wysokiej stawki VAT dla sprzedaży ewidencjonowanej przy użyciu kasy rejestrujšcej możliwa jest korekta obrotu, przy czym powstały w ten sposób przychód podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym (korekta jest tym bardziej uzasadniona, że w przypadku sprzedaży masowej na rzecz osób fizycznych nie jest możliwe dokładne zidentyfikowanie ewentualnych osób, którym można by zwrócić „nadpłacony" VAT). WSA w Łodzi odwołał się również do wyroku TSUE z 7 listopada 2013 r. wydanego w połšczonych sprawach C-249 i 250/12, w którym stwierdzono, że jeżeli cena towaru została ustalona przez strony bez żadnej wzmianki dotyczšcej podatku od wartoœci dodanej, dostawcš tego towaru jest osoba zobowišzana z tytułu należnego podatku od wartoœci dodanej w zwišzku z czynnoœciš podlegajšcš opodatkowaniu i dostawca ten nie może odzyskać podatku od wartoœci dodanej (którego żšda organ podatkowy) od nabywcy, to cena ta powinna być uznana za cenę obejmujšcš już podatek od wartoœci dodanej.

Co warte odnotowania, poglšd ten został również zaprezentowany we wczeœniejszych wyrokach sšdów administracyjnych, np. w wyroku WSA w Lublinie z 6 lipca 2016 r. (I SA/Lu 187/16; nieprawomocny) czy w wyroku WSA w Bydgoszczy z 19 grudnia 2016 r. (I SA/Bd 718/16; nieprawomocny).

Z korzyœciš dla podatników

WSA w Łodzi zaprezentował zatem poglšd korzystny dla podatników VAT, przychylajšc się do możliwoœci skorygowania obrotu w przypadku zaewidencjonowania na kasie sprzedaży z zawyżonš stawkš. Poglšd ten wydaje się racjonalny w sytuacji gdy ceny stosowane między stronami transakcji sš cenami brutto, a tak właœnie jest w obrocie konsumenckim (obowišzek podawania cen brutto, zawierajšcych już kwotę VAT wynika w tym przypadku z ustawy o prawach konsumenta). Wówczas bowiem podstawa opodatkowania wskazana przez podatnika (sprzedawcę) w deklaracji VAT-7 zostaje zaniżona. Błšd ten co do zasady wymaga naprawienia, gdyż prowadzi do wadliwoœci ksišg prowadzonych przez podatnika. Jednoczeœnie, w takim przypadku zawyżony VAT nie wpływa na wysokoœć wynagrodzenia faktycznie należnego od nabywcy towarów i usług i nie powoduje przerzucenia ciężaru pomyłki w stawce na ten podmiot. Zawyżony VAT staje się zasadniczo w takim przypadku nadpłatš, którš podatnik (sprzedawca) powinien być w stanie odzyskać od urzędu skarbowego (nie zaœ bezpodstawnym wzbogaceniem zwišzanym z przerzuceniem nadwyżki podatku na nabywcę). Jest to zresztš zgodne z liniš orzeczniczš TSUE i sšdów administracyjnych w sprawie zwrotu podatku w sytuacji uzyskania bezpodstawnego wzbogacenia. Przykładowo, w wyroku z 18 grudnia 2015 r. (I FSK 1167/15) NSA wskazał: „(...) nawet w sytuacji, gdy zostanie wykazane, że obcišżenie nienależnym podatkiem zostało przerzucone na osoby trzecie, jego zwrot na rzecz podmiotu gospodarczego nie prowadzi koniecznie do jego bezpodstawnego wzbogacenia, gdyż zwiększenie stosowanych cen o kwotę rzeczonego podatku może powodować powstanie po jego stronie szkody zwišzanej ze zmniejszeniem się wielkoœci sprzedaży (zob. m. in. wyroki: w sprawie Weber's Wine World, C-147/ 01, ECLI:EU:C:2003:533 pkt 85; w sprawie Marks & Spencer, C-309/06, pkt 41-43; w sprawie Lady & Kid, C-398/09, ECLI:EU:C:2011:540, pkt 18-21; warunki te zostały także przytoczone w uchwale NSA z dnia 22 czerwca 2011 r., sygn. akt I GPS 1/11)".

Brak jednolitego stanowiska w praktyce

Obecnie można jednak spotkać się z wyrokami i interpretacjami organów podatkowych, które bardziej restrykcyjnie podchodzš do omawianej kwestii. Przykładowo, WSA w Poznaniu w wyroku z 23 lutego 2017 r. (I SA/Po 1063/16) stwierdził, że „niedopuszczalna jest możliwoœć korekty podatku należnego w przypadku zastosowania niewłaœciwej stawki VAT dla usług zaewidencjonowanych przy użyciu kasy rejestrujšcej, w przypadku niezwrócenia klientowi (osobie fizycznej nieprowadzšcej działalnoœci gospodarczej albo rolnikowi ryczałtowemu) częœci ceny. Cechš podatku od towarów i usług jest możliwoœć jego przerzucenia na klienta, który ponosi rzeczywisty koszt podatku. Przyznanie podatnikowi w takiej sytuacji prawa do zwrotu podatku nie znajdowałoby uzasadnienia".

Podobne podejœcie prezentujš organy podatkowe. W interpretacji z 27 listopada 2015 r. (IPTPP1/4512-546/15-2/RG) Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi uznał, że podatnik nie ma prawa do korekty podatku z tytułu zawyżonej stawki przy sprzedaży ewidencjonowanej przy użyciu kasy, skoro nie zamierza zwrócić różnicy kwoty podatku klientom (osobom fizycznym), pomimo że wskazywał, iż wobec nabywców stosuje ceny brutto (w cenniku nie wyodrębnia kwoty netto i kwoty VAT). Podobnie stwierdził m.in. Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach w interpretacji z 3 lipca 2015 r. (IBPP2/4512-297/15/JJ).

podstawa prawna: rozporzšdzenie ministra finansów z 14 marca 2013 r. w sprawie kas rejestrujšcych (DzU Z 2013 r. poz. 363)

Zdaniem autorki

Pozostaje nam czekać na stanowisko NSA - Ewelina Kalita, kierownik Zespołu ds. Podatków Poœrednich, trener ECDDP Sp. z o.o. www.ecddp.om

Niestety, ani ustawa o VAT, ani przepisy wykonawcze nie odnoszš się wprost do analizowanej kwestii (zawyżonej stawki dla obrotu dokumentowanego jedynie paragonami fiskalnymi), dlatego sposób dokonania korekty proponowany przez WSA w Łodzi w wyroku z 12 lipca 2017 r. (I SA/Łd 444/17) wynika po częœci z zastosowanej analogii do regulacji odnoszšcych się do ewidencji oczywistych omyłek, a po częœci opiera się na czysto praktycznych przesłankach. Trudno obecnie przewidzieć czy argumentacja zaprezentowana w tym wyroku (oraz w wyrokach WSA z Lublinie z 6 lipca 2016 r., I SA/Lu 187/16 i WSA z Bydgoszczy z 19 grudnia 2016 r., I SA/Bd 718/16) zostanie zaakceptowane przez NSA (w przypadku wniesienia skargi od wyroku sšdu I instancji) oraz czy poglšd ten przyczyni się do wykształcenia jednolitej linii orzeczniczej, a tym bardziej zmiany praktyki organów podatkowych. Można co prawda znaleŸć argumenty przemawiajšce za dokonaniem korekty podatku w zwišzku z zawyżeniem stawki VAT. Jednak do czasu gdy do analizowanych kwestii nie odniesie się w wyroku NSA, należy zachować ostrożnoœć.

ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL