Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

VAT

Wykreślony podatnik wróci do rejestru VAT, jeśli przekona fiskusa

123RF
Wykreœlony podatnik wróci do rejestru VAT, jeœli przekona fiskusa. Chyba że wczeœniej jego biznes upadnie.

O tym, czy przedsiębiorca może ponownie zostać wpisany do bazy podatników VAT, zdecyduje naczelnik urzędu skarbowego. Wynika tak z odpowiedzi Ministerstwa Finansów na pytanie „Rzeczpospolitej" w sprawie, która wzbudza liczne kontrowersje. Chodzi o nowe sposoby walki z oszustami podatkowymi, jakie skarbówka zyskała od 1 stycznia. Może z urzędu wykreœlić firmę z rejestru VAT, bez koniecznoœci informowania jej o tym.

– Wykreœlenie oznacza usunięcie podatnika z bazy online, która ma ułatwiać weryfikację kontrahenta, zwłaszcza przed dokonaniem zakupu – wyjaœniło w swojej odpowiedzi Ministerstwo Finansów.

– Konsekwencjš wykreœlenia może być upadłoœć biznesu. Firma, której nie ma w bazie, staje się niewiarygodna dla kontrahentów – ostrzega Dorota Pokrop, doradca podatkowy, partner w EY.

Udowodnić istnienie

Przedsiębiorcy majš wštpliwoœci, czy i na jakich zasadach można do rejestru wrócić. Przepisy tych wštpliwoœci nie wyjaœniajš. Ministerstwo zaœ twierdzi, że zależy to od powodu, dla którego fiskus usunšł firmę z bazy. W większoœci przypadków nie trzeba składać ponownie zgłoszenia rejestracyjnego, ale przekonać urzšd, że jego decyzja była niesłuszna. Dotyczy to m.in. firm, które skarbówka wykreœliła, gdyż uznała, że nie istniejš, nie mogła się z nimi skontaktować czy też dane w zgłoszeniu okazały się nieprawdziwe.

– Urzšd przywraca zarejestrowanie podatnika, gdy udowodni, że powinien figurować w rejestrze – podkreœla resort. Nie wyjaœnia jednak, jak podatnik ma go przekonać.

Szeroka władza fiskusa

Najsurowiej traktowany jest ten, kto „wiedział lub miał uzasadnione podstawy, aby przypuszczać", że uczestniczy w wyłudzeniu VAT.

„Do ponownej rejestracji niezbędne będzie złożenie zgłoszenia rejestracyjnego – wyjaœnia MF. – Po weryfikacji przez naczelnika urzędu skarbowego danych w zgłoszeniu może nastšpić ponowna rejestracja, zgodnie ze wskazaniem dokonanym w zgłoszeniu, tj. jako ťpodatnik VAT czynnyŤ lub ťzwolnionyŤ" – czytamy.

MF wyjaœnia też, że zarejestrowana ponownie firma otrzyma ten sam numer identyfikacji podatkowej. „Bez względu na liczbę rejestracji danego podatnika (np. osoby fizycznej) do VAT, NIP będzie ten sam" – twierdzi.

Ustawa o VAT nie okreœla, co będzie, gdy podmiot wykreœlony z rejestru złoży deklarację VAT. Ministerstwo odpowiada, że naczelnik urzędu skarbowego wyjaœni, czy zostały spełnione przesłanki ewentualnego powrotu do bazy podatników.

– Samo złożenie deklaracji nie będzie podstawš do przywrócenia rejestracji – ostrzega.

Eksperci obawiajš się, że przepisy mogš być nadużywane.

– Ustawa daje urzędnikom niebezpiecznie szerokie możliwoœci decydowania o losie firmy. Zarówno o wykreœleniu, jak i ewentualnym przywróceniu podatnika do rejestru VAT skarbówka zdecyduje uznaniowo – mówi Jarosław Ziobrowski, adwokat, partner w kancelarii Kurpisz Ziobrowski.

Dorota Pokrop podkreœla zaœ, że przepisy wymagajš doprecyzowania.

– Idea jest słuszna. Nie ma wštpliwoœci, że baza VAT powinna zostać oczyszczona z firm nieistniejšcych czy nieaktywnych. Wykreœlenie jest również właœciwš sankcjš dla oszustów wyłudzajšcych podatek. Problem polega na tym, że taka sankcja może dotknšć również przedsiębiorcy, który został nieœwiadomie uwikłany w oszustwo podatkowe. Jeœli zostanie wykreœlony z bazy VAT, ustawa nie przewiduje możliwoœci jego przywrócenia – mówi Pokrop.

Obawy kontrahentów

– Przypadki firm uwikłanych w oszustwa podatkowe nie należš do rzadkoœci. Wystarczy, że przedsiębiorca jest np. czwartym nabywcš w łańcuchu dostaw i kupi towar, od którego ktoœ w drugim ogniwie łańcucha nie odprowadził VAT do urzędu skarbowego – mówi doradca podatkowy Andrzej Sadowski. – Skarbówka zarzuca wtedy przedsiębiorcy, że nie dochował należytej starannoœci przy doborze kontrahentów i powinien się domyœlać, że uczestniczy w wyłudzeniu podatku – dodaje.

Według Ziobrowskiego ustawa powinna też precyzyjnie okreœlać, w jakim terminie skarbówka przywraca wykreœlonego podatnika do rejestru VAT.

– Obecnie na rejestrację czeka się nawet kilka miesięcy – zaznacza.

Eksperci ostrzegajš też, że wykreœlona firma traci prawo do odliczenia VAT oraz – w przypadku dostaw unijnych – do zerowej stawki podatku. Konsekwencje poniosš też jej kontrahenci. Jeœli odliczš VAT z faktury wystawionej przez podmiot wykreœlony, czyli nieistniejšcy, sami narażajš się na zarzut udziału w wyłudzeniu podatku.

– Wczeœniej przedsiębiorcy tylko na poczštku sprawdzali, czy ich kontrahent jest podatnikiem VAT. Teraz muszš to robić przynajmniej raz w miesišcu. A miewajš wielu kontrahentów – mówi Ziobrowski.

Fiskus może wyrzucić z bazy VAT

Naczelnik urzędu skarbowego wykreœla podatnika z rejestru VAT:

1) gdy podatnik nie istnieje,

2) mimo podjętych udokumentowanych prób nie ma możliwoœci skontaktowania się z podatnikiem ani pełnomocnikiem,

3) dane w zgłoszeniu okażš się niezgodne z prawdš,

4) podatnik nie stawia się na wezwania skarbówki,

5) zawiesił wykonywanie działalnoœci na ponad pół roku,

6) nie złożył deklaracji za szeœć kolejnych miesięcy,

7) składał zerowe deklaracje VAT przez szeœć kolejnych miesięcy,

8) gdy podatnik wystawiał faktury lub faktury korygujšce, dokumentujšce czynnoœci, które nie zostały dokonane,

9) gdy podatnik wiedział lub miał uzasadnione podstawy, aby przypuszczać, że uczestniczy w tzw. karuzeli podatkowej.

Na podstawie art 96 ust. 9 i 9a ustawy o VAT

Zdzisław Modzelewski - wspólnik praktyki podatkowej GWW

Konieczne jest wprowadzenie jasnych procedur okreœlajšcych zasady „powrotu do rejestru VAT", jeœli wykreœlenie okaże się niesłuszne. Bez nich przedsiębiorcy (zarówno wykreœleni, jak i ich kontrahenci) będš zdani na uznaniowe decyzje urzędników, które mogš mieć negatywne konsekwencje także dla Skarbu Państwa. Nie wiadomo też, jakie w opinii Ministerstwa Finansów sš praktyczne konsekwencje usunięcia podatnika z rejestru. Jeœli np. urzšd wykreœlił firmę w styczniu, a przywróci w kwietniu, to z jakš datš? Czy między styczniem a kwietniem firma jest podatnikiem VAT i powinna składać deklaracje? Z przepisów dyrektywy VAT wynika, że tak, gdyż rejestracja lub jej brak nie wpływa na zakres praw i obowišzków. Ale czy musi zrobić remanent likwidacyjny? Tu już urzędnik może twierdzić, że tak. A jak powinna postšpić, jeœli np. za styczeń ma nadwyżkę VAT do przeniesienia na kolejny miesišc? Niestety, ministerstwo nie wiedziało do końca, co chce osišgnšć, wprowadzajšc zmiany w VAT. Efektem jest ogromny chaos.

ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL