Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

VAT

Zakup e-usług za granicš a obowišzek rozliczenia VAT

Adobe Stock
Przedsiębiorca kupujšcy za granicš e-produkty musi się liczyć z tym, że to on będzie musiał rozliczyć podatek – należny i naliczony. Czym się kierować przy ustalaniu, czy zakup wymaga wykazania importu usług?

Powszechny dostęp do Internetu spowodował, że wiele podmiotów gospodarczych przeniosło częœć swojej działalnoœci do sieci. Jednostki gospodarcze kupujš przez Internet e-booki, specjalistyczne opracowania w formie elektronicznej, dostęp do baz wiedzy, kursy on-line dla swoich pracowników czy publikacje dostarczane bezpoœrednio na adres e-mail. Nabywanie różnego rodzaju e-produktów to duże ułatwienie – szczególnie przy zakupie usług z zagranicy, ponieważ niweluje w wielu przypadkach koniecznoœć fizycznego transferu dóbr materialnych oraz skraca czas oczekiwania na dostawę. Zwykle dostęp do zakupionego produktu nabywca otrzymuje natychmiast po zaksięgowaniu wpłaty przez sprzedawcę. Taki rodzaj zakupu z zagranicy jest co do zasady definiowany w art. 2 pkt 9 ustawy o VAT jako import usług, czyli œwiadczenie usług, z tytułu wykonania których podatnikiem jest usługobiorca, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT.

Podatek rozlicza nabywca

Zgodnie z tym przepisem, podatnikami sš osoby prawne, jednostki organizacyjne niemajšce osobowoœci prawnej oraz osoby fizyczne nabywajšce usługi, jeżeli łšcznie spełnione sš następujšce warunki:

a. usługodawcš jest podatnik nieposiadajšcy siedziby działalnoœci gospodarczej oraz stałego miejsca prowadzenia działalnoœci gospodarczej na terytorium kraju (w przypadku usług, do których stosuje się art. 28e – czyli usług zwišzanych z nieruchomoœciami – podatnik ten nie jest zarejestrowany zgodnie z art. 96 ust. 4),

b. usługobiorcš jest:

- w przypadku usług, do których stosuje się art. 28b (usługi œwiadczone na rzecz podatnika) – podatnik, o którym mowa w art. 15, lub osoba prawna niebędšca podatnikiem, o którym mowa w art. 15, zarejestrowana lub obowišzana do zarejestrowania zgodnie z art. 97 ust. 4 (jako podatnik VAT-UE),

- w pozostałych przypadkach – podatnik, o którym mowa w art. 15, posiadajšcy siedzibę działalnoœci gospodarczej lub stałe miejsce prowadzenia działalnoœci gospodarczej na terytorium kraju lub osoba prawna niebędšca podatnikiem, o którym mowa w art. 15, posiadajšca siedzibę na terytorium kraju i zarejestrowana lub obowišzana do zarejestrowania zgodnie z art. 97 ust. 4.

Podsumowujšc, import usług występuje więc co do zasady, kiedy usługodawca jest podatnikiem nieposiadajšcym siedziby działalnoœci gospodarczej na terytorium Polski oraz stałego miejsca prowadzenia działalnoœci gospodarczej, usługobiorcš jest podatnik, o którym mowa w art. 15 ustawy o VAT, a obowišzek rozliczenia podatku należnego powstaje po stronie nabywcy usługi.

Przyjmujšc, że kupujšcym jest podmiot zarejestrowany jako podatnik VAT, nabywajšcy usługę w zwišzku z prowadzonš działalnoœciš gospodarczš, to miejscem œwiadczenia usług jest miejsce, gdzie usługobiorca posiada siedzibę działalnoœci gospodarczej.

Ustawa o VAT wymienia również szereg wyjštków od tej ogólnej zasady >patrz ramka.

Miejsce œwiadczenia tam, gdzie siedziba

Zaprezentowane w ramce niektóre wyjštki od ogólnej zasady ustalania miejsca œwiadczenia wymieniajš między innymi usługi elektroniczne. Dotyczy to jednak œwiadczenia ich na rzecz podmiotów niebędšcych podatnikami. Gdy nabywcš e-usług takich jak na przykład:

- e-booki,

- techniczne opracowania w formie elektronicznej,

- dostęp do baz wiedzy,

- kursy on-line czy publikacje przekazywane wprost na adres e-mail

– jest podatnik zarejestrowany do VAT, to wystšpi u niego nabycie usług, które może być klasyfikowane zgodnie z przepisami ustawy o VAT jako import usług. W przypadku usług elektronicznych œwiadczonych na rzecz podatników stosuje się zasadę ogólnš dotyczšcš miejsca œwiadczenia zdefiniowanš w art. 28b ustawy o VAT, który wskazuje, że miejscem œwiadczenia tego rodzaju usług jest miejsce, gdzie nabywca ma swojš siedzibę. Dlatego po stronie nabywcy będšcego podatnikiem VAT powstaje obowišzek rozliczenia importu usług.

Nie czekać na fakturę

Obowišzek podatkowy powstaje na zasadach ogólnych, czyli z chwilš wykonania usługi lub z chwilš przekazania całoœci albo częœci zapłaty (w odniesieniu do uiszczonej częœci), jeœli przed wykonaniem usługi nabywca przekazał całoœć lub częœć wynagrodzenia. Wielu podatników wstrzymuje się z rozliczeniem VAT do chwili wystawienia przez zagranicznego usługodawcę faktury VAT, co może powodować powstanie zaległoœci podatkowej. Należy bowiem podkreœlić, że z przepisów wprost wynika, iż termin wystawienia faktury nie ma żadnego wpływu na moment powstania obowišzku podatkowego w imporcie usług, a opóŸnienie w wystawieniu faktury nie ma znaczenia dla sposobu opodatkowania tej transakcji.

Szczegóły z rozporzšdzenia

Warto upewnić się, czy dany zakup oznacza nabycie usług z zakresu usług elektronicznych. Zgodnie z art. 2 ust. 26 ustawy o VAT, przez usługi elektroniczne rozumie się usługi œwiadczone drogš elektronicznš, o których mowa w art. 7 rozporzšdzenia wykonawczego Rady (UE) nr 282/2011 z 15 marca 2011 r., ustanawiajšcego œrodki wykonawcze do dyrektywy 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartoœci dodanej (DzU UE L 77 z 23 marca 2011 r.). Jak widać, ustawa o VAT definiuje usługi elektroniczne jedynie w sposób poœredni, odsyłajšc podatników do przepisów unijnych. Orzecznictwo organów skarbowych w większoœci przypadków także powołuje się prawo wspólnotowe – na przykład Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z 13 lip- ca 2017 r. (0115-KDIT1-2.4012.248. 2017.2.AW) lub Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach w interpretacji indywidualnej z 25 stycznia 2017 r. (2461-IBPP1.4512.824.2016.2.KJ). Zgodnie z nimi, i stosownie do art. 7 ust. 1 wymienionego powyżej rozporzšdzenia, do „usług œwiadczonych drogš elektronicznš", o których mowa w dyrektywie 2006/112/WE, należš usługi œwiadczone za pomocš Internetu lub sieci elektronicznej, których œwiadczenie – ze względu na ich charakter – jest zasadniczo zautomatyzowane i wymaga minimalnego udziału człowieka, a ich wykonanie bez wykorzystania technologii informacyjnej jest niemożliwe, i obejmujš w szczególnoœci:

- ogólnie dostawy produktów w formie cyfrowej, łšcznie z oprogramowaniem, jego modyfikacjami lub nowszymi wersjami;

- usługi umożliwiajšce lub wspomagajšce obecnoœć przedsiębiorstw lub osób w sieci elektronicznej (witryna lub strona internetowa);

- usługi generowane automatycznie przez komputer i przesyłane poprzez Internet lub sieć elektronicznš w odpowiedzi na okreœlone dane wprowadzone przez usługobiorcę;

- odpłatne przekazywanie prawa do wystawiania na aukcji towarów lub usług za poœrednictwem witryny internetowej działajšcej jako rynek online, na którym potencjalni kupujšcy przedstawiajš swoje oferty przy wykorzystaniu automatycznych procedur oraz na którym strony sš informowane o dokonaniu sprzedaży za pomocš poczty elektronicznej generowanej automatycznie przez komputer;

- pakiety usług internetowych oferujšce dostęp do informacji, w których element telekomunikacyjny ma charakter pomocniczy i drugorzędny (to znaczy pakiety wykraczajšce poza oferowanie samego dostępu do Internetu i obejmujšce inne elementy, takie jak strony, które umożliwiajš dostęp do aktualnych wiadomoœci, informacji meteorologicznych lub turystycznych, gier, umożliwiajš hosting witryn internetowych, dostęp do grup dyskusyjnych; itp.);

- usługi wyszczególnione w załšczniku I (załšcznik ten zawiera szereg usług, które mogš być zakwalifikowane jako usługi elektroniczne).

Przepisy o usługach œwiadczonych drogš elektronicznš nie majš natomiast zastosowania do:

- usług nadawczych;

- usług telekomunikacyjnych;

- towarów, w przypadku których zamawianie i obsługa zamówienia odbywajš się elektronicznie;

- płyt CD-ROM, dyskietek i podobnych noœników fizycznych;

- materiałów drukowanych, takich jak ksišżki, biuletyny, gazety lub czasopisma;

- płyt CD i kaset magnetofonowych;

- kaset wideo i płyt DVD;

- gier na płytach CD-ROM;

- usług œwiadczonych przez specjalistów, takich jak prawnicy i doradcy finansowi, którzy udzielajš swym klientom porad za pomocš poczty elektronicznej;

- usług edukacyjnych, w których treœć kursu przekazywana jest przez nauczyciela za pomocš Internetu lub sieci elektronicznej (tzn. przez zdalne połšczenie);

- usług fizycznych offline naprawy sprzętu komputerowego;

- hurtowni danych offline;

- usług reklamowych, w szczególnoœci w gazetach, na plakatach i w telewizji;

- usług centrum wsparcia telefonicznego;

- usług edukacyjnych obejmujšcych wyłšcznie kursy korespondencyjne, takie jak kursy za poœrednictwem poczty;

- konwencjonalnych usług aukcyjnych, przy których niezbędny jest bezpoœredni udział, niezależnie od sposobu składania ofert;

- biletów wstępu na imprezy kulturalne, artystyczne, sportowe, naukowe, edukacyjne, rozrywkowe lub podobne, zarezerwowanych online;

- zakwaterowania, wynajmu samochodów, usług restauracyjnych, przewozu osób lub podobnych usług zarezerwowanych online.

Kontakt przez skype'a lub e-mail

Jak widać, zarówno przepisy prawa unijnego, jak i oparte na nich wyjaœnienia polskich organów podatkowych, sš doœć precyzyjne. Warunkiem koniecznym uznania usługi za usługę elektronicznš jest, aby była ona œwiadczona za pomocš Internetu lub podobnej sieci elektronicznej.

Uwaga! Samo œwiadczenie usługi przez Internet nie wystarcza, aby nabywca mógł wykazać import usług elektronicznych i rozliczyć VAT z tego tytułu zgodnie z zasadš ogólnš. Istotne jest łšczne wystšpienie następujšcych cech œwiadczonych usług:

- realizacja za pomocš Internetu lub sieci elektronicznej,

- zautomatyzowanie œwiadczenia z niewielkim udziałem człowieka,

- niemożnoœć wykonania bez wykorzystania technologii informacyjnej.

Zwraca na to uwagę między innymi Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z 17 marca 2017 r. (1462-IPPP3.4512.915.2016.2.JŻ). Możliwoœć bieżšcego kontaktowania się z usługodawcš poprzez elektroniczne kanały dostępu, takie jak na przykład skype, telefon, e-mail mogš – zgodnie, na przykład, z interpretacjš indywidualnš Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z  25 stycznia 2017 r. (2461- IBPP1.4512.824.2016.2.KJ) – stanowić przesłankę do wyłšczenia danego œwiadczenia z katalogu usług elektronicznych.

Podsumowujšc, nabywanie przez danš jednostkę gospodarczš różnego rodzaju œwiadczeń za poœrednictwem Internetu wymaga każdorazowo dokładnej analizy wszystkich okolicznoœci faktycznych towarzyszšcych danej usłudze. Wszelkie pojawiajšce się wštpliwoœci warto dodatkowo skonsultować, aby mieć pewnoœć, że dany zakup został prawidłowo zakwalifikowany i ujęty w deklaracji na potrzeby VAT.

podstawa prawna: ustawa z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn. Dz U z 2017 r., poz. 1221 ze zm.)

Uwaga na wyjštki

Przepisy nakazujšce rozliczanie VAT przez nabywcę nie majš zastosowania do:

- szeroko pojętych usług zwišzanych z nieruchomoœciami, gdzie miejscem œwiadczenia jest miejsce położenia nieruchomoœci;

- usług transportu pasażerów, w przypadku których miejscem œwiadczenia jest miejsce, gdzie odbywa się transport, z uwzględnieniem zgodnie z art. 28f pokonanych odległoœci;

- usług wstępu na imprezy kulturalne, artystyczne, sportowe, naukowe, edukacyjne, rozrywkowe lub podobne oraz usług pomocniczych z nimi zwišzanych, dla których miejscem œwiadczenia jest miejsce, w którym te imprezy faktycznie się odbywajš;

- usług restauracyjnych i cateringowych, przy których miejsce œwiadczenia okreœla się tam, gdzie sš faktycznie wykonywane (z wyjštkiem tych wykonywanych na pokładach statków, statków powietrznych lub pocišgów podczas transportu pasażerów na terytorium Unii Europejskiej – wówczas miejscem œwiadczenia usług jest miejsce rozpoczęcia transportu pasażerów);

- wynajmu krótkoterminowego œrodków transportu., w przypadku których miejscem œwiadczenia jest miejsce, w którym te œrodki transportu sš faktycznie oddawane do dyspozycji usługobiorcy;

- usług telekomunikacyjnych, usług nadawczych i usług elektronicznych w przypadku ich œwiadczenia na rzecz podmiotów niebędšcych podatnikami jest miejsce, w którym podmioty te posiadajš siedzibę, stałe miejsce zamieszkania lub zwykłe miejsce pobytu.

ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL