Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Sędziowie i sšdy

Oświadczenia majštkowe sędziów będš jawne - prezydent podpisał ustawę

Fotorzepa
Jawnoœć oœwiadczeń majštkowych polskich sędziów oraz możliwoœć zwrotu sprawy prokuraturze przez sšd I instancji na jej wniosek, bez prawa zaskarżenia tego przez obronę - przewiduje nowelizacja 10 ustaw, podpisana przez prezydenta Andrzeja Dudę.

We wtorek prezydent RP podpisał ustawę z 30 listopada 2016 r. o zmianie Prawa o ustroju sšdów powszechnych oraz niektórych innych ustaw - o czym poinformowano w œrodę.

Nowela wprowadza zasadę jawnoœci oœwiadczeń majštkowych sędziów, które będš publikowane w Biuletynie Informacji Publicznej danego sšdu. Nieujawniane byłyby tylko dane adresowe, informacje o lokalizacji nieruchomoœci oraz umożliwiajšce identyfikację ruchomoœci (np. numery rejestracyjne samochodu - PAP). Oœwiadczenie może być utajniane, gdy jawnoœć rodziłaby zagrożenie dla sędziego lub jego bliskich. Minister sprawiedliwoœci jest uprawniony do zniesienia tej tajnoœci. Za podanie nieprawdy w oœwiadczeniu grozi do trzech lat więzienia.

Zmieniono też zasady odpowiedzialnoœci dyscyplinarnej sędziów. Wprowadzono nowš karę dyscyplinarnš - obniżenia wynagrodzenia zasadniczego od 5 do 20 proc. na okres od pół roku do dwóch lat, czego konsekwencjš będzie pozbawienie możliwoœci awansowania na wyższe stanowisko przez pięć lat, niemożnoœć udziału w tym okresie w kolegium sšdu, orzekania w sšdzie dyscyplinarnym oraz objęcia funkcji prezesa czy wiceprezesa sšdu lub jego kierownika oœrodka zamiejscowego.

Nowela ustala też zasady wymierzania kary łšcznej w razie jednoczesnego karania sędziego za kilka przewinień dyscyplinarnych. Stanowi ponadto, że postępowania dyscyplinarnego nie można wszczšć po upływie pięciu lat od popełnienia czynu.

Zawarta w tej noweli zamiana Kodeksu postępowania karnego stanowi, że gdyby podczas badania przez sšd I instancji sprawy karnej "ujawniły się istotne okolicznoœci, koniecznoœć poszukiwania dowodów lub zachodzi koniecznoœć przeprowadzenia innych czynnoœci majšcych na celu wyjaœnienie okolicznoœci sprawy", sšd na wniosek prokuratora złożony przed wydaniem wyroku przekazuje mu sprawę w celu uzupełnienia œledztwa lub dochodzenia. Ustawa nie przewiduje możliwoœci możliwoœci zaskarżenia takiej decyzji przez strony postępowania.

W terminie 6 miesięcy od przekazania sprawy prokurator może złożyć nowy akt oskarżenia, wniosek o wydanie wyroku skazujšcego, wniosek o warunkowe umorzenie postępowania, wniosek o umorzenie postępowania przygotowawczego i orzeczenie œrodka zabezpieczajšcego lub podtrzymać poprzedni akt oskarżenia.

W pierwotnej wersji nowelizacja miała umożliwić prokuratorowi złożenie takiego wniosku także do sšdu II instancji - w postępowaniu apelacyjnym. Zwracajšc sprawę, sšd II instancji musiałby wtedy uchylić zaskarżony wyrok I instancji. Senat zgłosił poprawkę, która usuwała przepis przewidujšcy zwrot sprawy na etapie odwoławczym - Sejm jš przyjšł.

Projekt zapisów co do takiego zwrotu był krytykowany przez opozycję, œrodowiska prawnicze i Rzecznika Praw Obywatelskich. "Narusza to zasadę +równoœci broni+ stron postępowania karnego, czynišc z prokuratora podmiot decyzyjny postępowania przed sšdem, którego wniosków sšd nie może nie uwzględnić" - pisał marszałkowi Sejmu RPO Adam Bodnar. Według niego, prokurator "będzie miał możliwoœć sterowania postępowaniem pomiędzy jego etapem przygotowawczym a sšdowym".

Wiceminister sprawiedliwoœci Marcin Warchoł mówił posłom, że walorem gwarancyjnym dla stron procesu jest tu półroczny termin dla prokuratora na złożenie nowego aktu oskarżenia. Według Warchoła, jest to przepis "incydentalny i epizodyczny", dotyczšcy małej częœci spraw wniesionych od lipca 2015 r. w tzw. procedurze kontradyktoryjnej, która została już zniesiona.

Nowela zmienia też ustawę z 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym i stanowi wykonanie pilotażowego wyroku Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 2015 r. w sprawie Rutkowski i inni przeciw Polsce. Nowela wprowadza dla podmiotów stosujšcych ustawę nakaz bezpoœredniego kierowania się standardami wynikajšcymi z Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolnoœci. Przepisy Konwencji oraz wypracowane przez Europejski Trybunał Praw Człowieka standardy orzecznicze nie mogš być przez sšdy krajowe pomijane; znosi mechanizm fragmentaryzacji przy ocenie długoœci trwania sprawy w postępowaniu. W wyniku nowelizacji sšd będzie oceniał postępowanie jako całoœć.

Uwzględniajšc skargę na przewlekłoœć, sšd ma przyznawać od Skarbu Państwa od 2 tys. do 20 tys. zł. Wysokoœć sumy we wskazanych granicach będzie wynosić nie mniej niż 500 zł za każdy rok dotychczasowego trwania postępowania, niezależnie od tego, ilu etapów postępowania dotyczy stwierdzona przewlekłoœć. Będzie możliwoœć wniesienia nowej skargi w tej samej sprawie w przypadku odrzucenia uprzednio wniesionej skargi z przyczyn formalnych. Podniesiona została opłata od wniesienia skargi ze 100 do 200 zł.

Nowela generalnie wchodzi w życie w14 dni od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw. Następnego dnia po tym ogłoszeniu wejdzie zaœ w życie przepis o braku prawa do złożenia zażalenia na postanowienie sšdu o zwrocie akt prokuratorowi.

ródło:

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL