Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Rzecz o prawie

Dlaczego na stanowiska sędziów w Szwecji nie ma wielu chętnych

Adobe Stock
Na ponad połowę wakatów sędziowskich w Szwecji zgłasza się trzech lub mniej kandydatów. Czasami nawet nikt. Dlaczego, skoro zawód sędziego cieszy się estymš? Od czego to zależy i co trzeba zrobić, by przycišgnšć najbardziej wykwalifikowanych i najbardziej doœwiadczonych prawników do sšdów?

Na zlecenie rzšdu szefowa sšdu rejonowego w Sztokholmie Gudrun Antemar opracowała raport. Wynika z niego jasno, że w Szwecji brakuje chętnych na urzšd sędziego. W ubiegłym roku, w wielu sšdach, zwłaszcza w tych w mniejszych miejscowoœciach, żaden wykwalifikowany kandydat nie aplikował na wakat sędziowski. Antemar podkreœla, że kariera sędziowska jest w Szwecji „otwarta", nie wymaga prawie żadnych formalnych kompetencji, a mimo to nieliczne grono osób o niš zabiega. Powodów jest wiele. Jednym z nich jest fakt, że rynek oferuje prawnikom wiele innych atrakcyjnych miejsc pracy, ale nie tylko.

Według Gudrun Antemar, na zwalczenie problemów z rekrutacjš wpłynęłoby otwarcie zawodu sędziego dla różnego rodzaju kandydatów. Zdaniem Antemar np. najbardziej kompetentni, wykwalifikowani i sprawni prawnicy, którzy nigdy do tej pory nie pracowali w sšdach, mogliby postawić na takš karierę. Sędziš mógłby zatem zostać także doœwiadczony i posiadajšcy ogromnš wiedzę adwokat lub prokurator.

W opinii autorki raportu wielu prawników nie sięga po urzšd sędziego m.in. ze strachu, że nie dostanš pracy. Obawiajš się, że będzie to ocenione jako „fiasko". Ona sama uważa, że nie jest to jednak żadna klęska. Sam fakt starania się o stanowiskov powinien być postrzegany jako zasługa. Tak jak się to dzieje w Norwegii, gdzie złożenie aplikacji jest wartoœciš samš w sobie. Ważne, że aspirujšca do stanowiska osoba okazuje, że ma wolę zmiany profesji – tłumaczy Antemar.

Z rzšdowego raportu wynika, że jawnoœć procedury ubiegania się o stanowisko sędziego jest ważniejsza niż potrzeba zachowania anonimowoœci. Trudno znaleŸć rozwišzanie, które usprawiedliwi ograniczenie wglšdu społeczeństwa w procedury obsadzania stanowisk. Gudrun Antemar uważa, że sytuację pogarsza plotkarstwo, przekazywanie sobie wiadomoœci z ust do ust w œrodowisku prawniczym. To powoduje, że wielu ewentualnych kandydatów może powstrzymywać się od starania się o posadę.

Także w opinii sekretarz generalnej Stowarzyszenia Adwokatów Anne Ramberg, która zabrałš głos w dyskusji na łamach „Veckans juridik", wielu adwokatów pracujšcych pod presjš ogromnej konkurencji, rezygnuje ze złożenia wniosku o stanowisko sędziego właœnie ze względu na jawnoœć procesu rekrutacji.

Gdyby jednak było więcej chętnych do sędziowskiego fotela, to kandydaci nie czuliby się tak naznaczeni. Gdy natomiast ubiega się tylko parę osób, nikt nie chce okazać się tym, któremu się nie powiodło. I prawdopodobnie to sprawia też, że przy następnej okazji rezygnujš z ubiegania się o etat.

Anne Rabberg wskazała też na specyfikę kariery sędziowskiej w Szwecji. Towarzyszy jej bowiem znaczna niepewnoœć. Oczekiwanie jest takie, że po wielu latach edukacyjnej harówki można będzie zastosować nabytš wiedzę w wykonywanym zawodzie. Tymczasem tak się nie dzieje. Często bowiem po zakończonej edukacji na sędziego absolwenci poœwięcajš się innej działalnoœci, znajdujšc zatrudnienie w kancelarii rzšdowej, przy urzędzie rzecznika praworzšdnoœci czy u innych władz jako rzeczoznawcy. Dopiero po wielu latach oddajš się swojej wyuczonej profesji. I na tym polega dziwacznoœć systemu – tłumaczyła sekretarz generalna.

Młodsza generacja ma także inne oczekiwania niż starsze pokolenie. Nie chce na przykład narażać się na częste zmiany miejsca pracy. Dlatego autorzy raportu zleconego przez rzšd postulujš, aby osoby, które odbędš edukację na asesora, miały zapewnione posady w sšdzie rejonowym. To pomogłoby im zaplanować swojš przyszłoœć.

W dyskursie pojawiły się również inne czynniki determinujšce sytuację w Temidzie. Niezdecydowanie się na wykonywanie zawodu sędziego to również kwestia ekonomii. Dochody adwokata sš bowiem znacznie wyższe niż sędziego. Nie jest to wszak sprawa błaha. Adwokaci odznaczajš się także dużš mobilnoœciš, i wielu porzuca swój zawód, przechodzšc do pracy prawnika w spółkach akcyjnych.

Pokonanie trudnoœci w werbowaniu do wymiaru sprawiedliwoœci autorka raportu dostrzega też w zwiększeniu możliwoœci zdobycia edukacji dajšcej uprawnienia młodszym prawnikom. Nie oznaczałoby to obniżenia wymogów by móc zostać sędziš.

Autorka jest dziennikarkš, wieloletniš korespondentkš „Rzeczpospolitej" w Szwecji

ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL