Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Rzecz o prawie

Marek Domagalski: Rozproszona kontrola w realu

Fotorzepa, Piotr Kowalczyk
Nie ma nic lepszego dla jakoœci prawa jak jego praktyczny test. Właœnie Sšd Najwyższy przetestował rozproszonš kontrolę konstytucyjnoœci, tak teraz lansowanš.

W opinii działaczy sędziowskich niesprawny ich zdaniem Trybunał mogłaby zastšpić sprawowana bezpoœrednio przez sšdy powszechne i SN kontrola konstytucyjnoœci stosowanych przepisów. Może być też, nie kryjš, użytecznym narzędziem walki o pozycję sšdów w ramach trójpodziału władzy. Krótko mówišc, zwykłe sšdy mogłyby orzekać, które przepisy sš do przyjęcia, a które niekonstytucyjne.

Trzeba przypomnieć, co umyka w tym  goršcym sporze, że konstytucja polska przez swojš obszernoœć i miejscami ogólnikowoœć daje sšdowi wykładajšcemu potencjalnie dużo władzy.

Sprawa, którš zajmował się SN, dotyczyła przymusowego umieszczenia w oœrodku w Gostyninie 30-letniego mężczyzny, który jako dziecko doznał urazu głowy, majšc 17 lat trafił do poprawczaka, potem wiele lat spędził w więzieniach, w tym cztery lata za usiłowanie gwałtu. W więzieniu nie godził się na terapię, obnosił się ze swojš brutalnoœciš. W tej sytuacji sšdy niższych instancji na wniosek dyrektora zakładu karnego orzekły o umieszczeniu go w oœrodku w Gostyninie. Jego pełnomocnik domagał się uznania w ogóle niekonstytucyjnoœci ustawy o izolacji najgroŸniejszych przestępców z zaburzeniami psychicznymi, jako naruszajšcej istotę wolnoœci (art. 31), ale ubiegłej jesieni TK orzekł, że jest ona uzasadniona, gdyż chroni potencjalne ofiary.

Co powiedział SN?

– W tej sprawie sšdy nie miały wštpliwoœci, że przepisy sš zgodne z konstytucjš, bo gdyby je miały, to ich obowišzkiem byłoby zwrócić się do Trybunału – powiedziała sędzia SN Irena Gromska-Szuster. – Orzeczenie TK zaœ nie zwalnia sšdów z wykładni, czy w tej konkretnej sprawie nie została ona naruszona, tutaj art. 31 dotyczšcy warunków ograniczenia wolnoœci. To jest właœnie stosowanie art. 8 konstytucji.

Stanowi on, że przepisy konstytucji stosuje się bezpoœrednio, chyba że stanowi ona inaczej, i to ten artykuł ma być podstawš rozproszonej kontroli konstytucyjnoœci. Ma jednak granice: gdy sšd ma wštpliwoœci, to pyta TK, a nie go wyręcza. To mšdra lekcja stosowania konstytucji w praktyce. Š?

ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL