Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Rzšd PiS

Koncepcja Obronna RP: Rosja głównym zagrożeniem

123RF
Członkostwo w NATO i UE pozostaje kluczowe dla bezpieczeństwa Polski. Głównym Ÿródłem niestabilnoœci w regionie jest Rosja - stwierdza Koncepcja Obronna RP, która przewiduje zwiększenie zdolnoœci do obrony terytorium i do odstraszania oraz zmianę systemu dowodzenia.

Minister wraz z kadrš kierowniczš MON ma przedstawiać we wtorek w Akademii Sztuki Wojennej w Warszawie koncepcję, która powstała na podstawie zakończonego w tym miesišcu Strategicznego Przeglšdu Obronnego. Dokument jest już dostępny na stronie MON.

Koncepcja zakłada też modernizację obrony powietrznej, wzmocnienie artylerii i œrodków rozpoznania, za priorytet uznaje obronę własnego terytorium, ale uwzględnia też koniecznoœć udziału w operacjach zagranicznych z sojusznikami; kładzie nacisk na budowę œrodków antydostępowych - utrudniajšcych przeciwnikowi działania przeciw Polsce i na jej obszarze.

Siły zbrojne kluczem do bezpieczeństwa

Koncepcja za podstawowe narzędzie zapewnienia bezpieczeństwa Polsce uważa siły zbrojne. Wskazuje jednoczeœnie, że bezpieczeństwo państwa zależy nie tylko od jego zdolnoœci obronnych, ale i np. pewnoœci dostaw energii.

Wywołanie przez Moskwę konfliktu o skali regionalnej, z udziałem jednego lub kilku państw członkowskich NATO, jest realnš perspektywš - uważajš autorzy Koncepcji Obronnej RP.

Do głównych zagrożeń i wyzwań Koncepcja zalicza agresywnš politykę Rosji, dšżšcej do wzmocnienia swojej pozycji przez łamanie prawa międzynarodowego, użycie siły i przymusu wobec innych państw próby destabilizacji zachodnich struktur takich jak NATO i UE i osłabienie więzi transatlantyckich. "Szczególny niepokój wzbudzajš przypadki użycia przez Rosję sił zbrojnych do realizacji celów politycznych" – oceniajš autorzy, wymieniajšc wojnę z Gruzjš i aneksję częœci terytorium Ukrainy.

Konflikt Rosji z krajami NATO - możliwy

"Wywołanie przez Moskwę konfliktu o skali regionalnej, z udziałem jednego lub kilku państw członkowskich NATO, jest realnš perspektywš" – stwierdza dokument. Wskazuje, że Rosja zmniejsza asymetrię sił w stosunku do NATO przez ataki cybernetyczne lub groŸby użycia taktycznej broni nuklearnej.

Według Koncepcji "Federacja Rosyjska pozostaje głównym Ÿródłem niestabilnoœci w sšsiedztwie wschodniej flanki NATO", wpływajšc na kraje dawnego ZSRR – Ukrainę, Białoruœ, Mołdawię i kraje Kaukazu.

Choć Koncepcja za główne Ÿródło zagrożeń dla Polski uznaje sytuację w Europie Wschodniej, to zwraca uwagę także na "niestabilne sšsiedztwo południowej flanki NATO" – Bliski Wschód i Afrykę Północnš. Zdaniem autorów opracowania szanse na stabilizację w tej częœci œwiata sš niewielkie z powodu sprzecznych interesów państw regionu i ingerencję Rosji, która w ten sposób wywiera dodatkowš presję na Zachód.

Czołgi wcišż będš ważne

W perspektywie 2032 roku i dalszej wcišż głównš rolę będzie odgrywać "konwencjonalny" sprzęt wojskowy, taki jak czołgi, transportery opancerzone czy wielozadaniowe samoloty załogowe" – prognozujš autorzy Koncepcji Obronnej RP. Przewidujš jednoczeœnie wzrost znaczenia walki informacyjnej, w której zaciera się granica między pokojem a wojnš.

Za niezbędny uznajš rozwój systemów utrudniajšcych przeciwnikowi dostęp i działania na terytorium Polski. "Chcemy być zdolni do obrony Polski i, w razie potrzeby, niesienia pomocy sojusznikom" – definiujš autorzy Koncepcji priorytetowe zadania, przed jakimi stojš Siły Zbrojne RP. Majš one za 15 lat posiadać nowoczesny sprzęt, wyszkolonych ludzi i przećwiczone procedury. Dokument za niezbędny uznaje "klarowny i gotowy do szybkiej reakcji w czasie kryzysu i wojny" system dowodzenia.

Wojsko ma być zdolne współdziałać z innymi służbami krajowymi i sojuszniczymi. Mimo skupienia na zadaniach obronnych Polska ma być gotowa do udziału w operacjach zagranicznych.

Wojsko dotšd nie chroniło Polski?

- Konstytucyjny zapis, że obowišzkiem wojska jest ochrona niepodległoœci nie był nigdy realizowany, także po po roku 1989 - powiedział szef MON Antoni Macierewicz, prezentujšc Koncepcję Obronnš RP. Minister zwrócił uwagę, że wszystkie konstytucje RP, poczšwszy od Konstytucji 3 maja, jasno definiowały zadania sił zbrojnych, nakazujšc wojsku - jak to jest obecnie - ochronę niepodległoœci państwa i niepodzielnoœci terytorium oraz zapewnienie bezpieczeństwa i nienaruszalnoœci granic.

- Wydawałoby się, że trudno o jaœniejszy, prostszy, bardziej oczywisty zapis, który powinien być jedynš i głównš dyrektywš w działaniu sił zbrojnych RP. Nie jest to żadne specjalne odkrycie, ale jest niestety prawdš, że ten zapis nie był nigdy realizowany, także po roku 1989 - ocenił Macierewicz. Jak dodał, wojsko nie tylko nie było w stanie zrealizować konstytucyjnego obowišzku, ale - zdaniem ministra - "nie było planowane do tego, by ten obowišzek wypełnić". Po raz kolejny powtórzył, że gdy w 2015 r. obejmował stanowisko szefa MON, siły zbrojne nie były zdolne do wypełnienia swojego podstawowego obowišzku. Dlatego minister - jak sam powiedział we wtorek - podjšł decyzję o przeprowadzeniu Strategicznego Przeglšdu Obronnego, na podstawie którego powstała Koncepcja Obronna RP.

- Wyniki tej pracy zostały przekazane panu Prezydentowi RP, a także zostały z nimi zaznajomione najważniejsze osoby w państwie - poinformował szef MON.

Błędny rozwój sił zbrojnych

Podstawowym narzędziem zapewnienia bezpieczeństwa Polsce sš siły zbrojne, które w ostatnich latach rozwijały się w oparciu o błędne założenia – uważa szef MON Antoni Macierewicz. Zdaniem ministra brakowało rzetelnej oceny geopolitycznej i właœciwej prognozy.

- Podstawowy problem, przed którym stanęła Rzeczpospolita i siły zbrojne, zwišzany był z błędnym zdefiniowaniem: warunków, w jakich rozwija się państwo polskie, i zagrożeń, przed jakimi stoi państwo polskie - powiedział minister w ASW. - Nie rozumiano tych zagrożeń. Uważano, że przez najbliższe dziesištki lat Europa będzie kontynentem stabilnym, a Rzeczpospolitej i Europie nie zagrozi żadna większa zawierucha wojenna – dodał.

Szef MON wskazał, że "można powiedzieć, iż jest to błšd, który nie tylko my popełnialiœmy". - Podobne diagnozy formułowane były gdzie indziej, to prawda. Tylko inne jest zagrożenie dla państw leżšcych w znacznej odległoœci od epicentrum agresji, a inne jest zagrożenie dla Polski, która leży na granicy, jest państwem w pewnym sensie frontowym, jest głównym państwem flanki wschodniej NATO i z tego punktu widzenia jest narażona na największe zagrożenie – dodał.

W słowie wstępnym do koncepcji szef MON napisał, że podstawowym narzędziem zapewnienia bezpieczeństwa jej obywatelom pozostajš Siły Zbrojne RP. Jak ocenił, w ostatnich latach rozwijały się one jednak w oparciu o błędne założenia. "Skutkiem tego było błędne przeœwiadczenie, że ryzyko konfliktu zbrojnego w naszej częœci Europy jest minimalne, zaœ zagrożenia należy upatrywać głównie wœród aktorów niepaństwowych" - napisał minister.

Koncepcja prezentuje ogólne wyniki SPO – szczegółowe wnioski sš niejawne – pokazujšc wyzwania w perspektywie 15 lat i kierunki zmian, które autorzy uznajš za niezbędne, by tym wyzwaniom sprostać.

Lotnictwo, piechota, artyleria

Kluczowe dla polskiej obronnoœci pozostajš jednostki Wojsk Lšdowych i Sił Powietrznych – oceniono w Koncepcji Obronnej. Wzmocnione będš Wojska Specjalne, z którymi jako lekka piechota majš współdziałać Wojska Obrony Terytorialnej.

Obrona terytorialna ma być przeznaczona także do odpierania działań nieregularnych i wsparcia zarzšdzania kryzysowego. Marynarce Wojennej wyznaczono zadanie obrony wybrzeża i uniemożliwienia przeciwnikowi panowania nad południowym Bałtykiem.

Według Koncepcji, zwiększyć ma się rola wojsk inżynieryjnych i oddziałów wsparcia. Przewidziano także rozwój wojsk cybernetycznych.

Dokument przewiduje odtworzenie roli dywizji jako bojowego zwišzku taktycznego, a nie tworu administracyjnego. Koncepcja, przewiduje sformowanie czwartej dywizji wojsk operacyjnych. Armia ma dysponować zautomatyzowanymi, odpornymi na zakłócenia systemami dowodzenia. Rozbudowane majš zostać zarazem własne œrodki walki radioelektronicznej. Zakłada się też, że "informacje będš zdobywane m. in. przez rozwinięte zdolnoœci do rozpoznania, które będš działać (…) w bardziej przyjaznym otoczeniu prawnym". Koncepcja przewiduje też rozbudowę artylerii lufowej i rakietowej dalekiego zasięgu oraz zakup œmigłowców szturmowych.

Pięć dowództw zamiast jednego

Zadania dowództwa generalnego przejmie pięć osobnych dowództw rodzajów sił zbrojnych, w miejsce dowództwa operacyjnego ma powstać Inspektorat Szkolenia i Dowodzenia - przewiduje zaprezentowana we wtorek Koncepcja Obronna RP.

Koncepcja zapowiada zmiany systemu kierowania i dowodzenia siłami zbrojnymi. "Priorytetem stało się uproszczenie całego systemu, jasne rozdzielenie odpowiedzialnoœci, a także zwiększona hierarchicznoœć i jednoznaczne wskazanie najwyższego rangš dowódcy" - napisano w dokumencie. Rolę "pierwszego żołnierza" ma pełnić szef Sztabu Generalnego WP, któremu będš podlegać odrębne dowództwa rodzajów sił zbrojnych. Szef SG WP ma dowodzić wojskami w kraju i za granicš oraz planować ich strategiczne użycie.

Wprowadzone przez ostatniš reformę dwa główne dowództwa rodzajów sił zbrojnych – generalne i operacyjne – majš zostać rozformowane. Zadania dowództwa generalnego przejmie pięć dowództw rodzajów sił zbrojnych, w miejsce dowództwa operacyjnego ma powstać Inspektorat Szkolenia i Dowodzenia. Wraz z Inspektoratem Wsparcia SZ będzie on podlegał szefowi Sztabu Generalnego WP.

Koncepcja wskazuje również, że skuteczna obrona narodowa wymaga współdziałania wojska z innymi elementami państwa, a do mobilizacji muszš być gotowe Rada Ministrów, organy centralne, władze samorzšdowe i przedsiębiorstwa o szczególnym znaczeniu dla bezpieczeństwa. Podstawa prawna do tych przygotowań ma zostać ujęta w jednej ustawie. Koncepcja przewiduje także uproszczenie systemu zakupów i eksploatacji sprzętu wojskowego, a także zasad współpracy z organizacjami paramilitarnymi.

Polska armia sama obroni Polskę?

- Długofalowe bezpieczeństwo może zapewnić tylko własna armia - podkreœlał szef MON podczas prezentacji Koncepcji Obronnej RP. Jak mówił, wczeœniejszy plan modernizacji sił zbrojnych nie wynikał z rzeczowej diagnozy, ale z oddziaływania różnych lobby. Szef MON podkreœlał też, że "żyjemy w œwiecie, w którym kolektywna obrona, wspólna obrona sojusznicza, jest naturalnym zjawiskiem, na które możemy liczyć".

- Ale jak państwo wiecie, do roku 2016, do wyników szczytu NATO, na który złożył się przecież olbrzymi wysiłek programowy i polityczny partii rzšdzšcej PiS - i za to trzeba posłom i senatorom oraz kierownictwu tej partii podziękować - nigdy szczyt NATO nie przebiegłby tak, jak przebiegł - powiedział Macierewicz. Zaznaczył, że wyrazy szacunku należš się też prezydentowi Andrzejowi Dudzie, "którego zaangażowania dyplomatyczne było nie do przecenienia" oraz MON, generałom i szefom sztabu.

- Jesteœmy bezpieczni dzięki osišgnięciu tego celu. Ale wszyscy wiedzš, że prawdziwe, długofalowe bezpieczeństwo może zapewnić tylko własna armia - podkreœlił minister.

Według Macierewicza, wczeœniejszy "plan modernizacji sił zbrojnych nie był oparty na rzeczywistej, naukowej, precyzyjnej i konsekwentnej analizie i diagnozie". - Niestety trzeba powiedzieć sobie jasno, że w dużym stopniu był wynikiem oddziaływania najróżnorodniejszych lobby i to też trzeba wprost powiedzieć: lobby krajowych, ale i lobby zagranicznych - dodał.

- W tej chwili właœnie odbywa się taki lobbing na rzecz uniemożliwienia zrealizowania zakupu samolotów dla najważniejszych osób w państwie, bezpiecznych samolotów, chociaż przez ponad 10 lat dotychczas nie można było tego zrealizować. Dzisiaj, kiedy kontrakt jest już podpisany próbuje się go - pod naciskiem działań, które w sposób bezsporny można nazwać aferalnymi - uniemożliwić. A to tylko jeden z przykładów takiej właœnie sytuacji, kiedy to lobby zewnętrzne decydujš o kształcie modernizacji polskiej armii, polskiego wysiłku zbrojeniowego - powiedział minister obrony.

Macierewicz mówił, że jednym z problemów w realizacji programów modernizacyjnych były "nieustanne opóŸnienia, odkładanie realizacji, bšdŸ koniecznoœć rezygnacji z nich w trakcie realizacji". Według ministra "marnotrawiono gigantyczne sumy pieniędzy" nie uzyskujšc "żadnych efektów".

Szef MON podkreœlił, że publikowana właœnie Koncepcja Obronna RP, która powstała na bazie prac zespołu, kierowanego przez wiceministra Tomasza Szatkowskiego właœciwie definiuje zarówno zagrożenia, jak i sposoby przeciwdziałania.

- W efekcie otrzymaliœmy wynik, który sprawia, że możemy powiedzieć: już niedługo w trakcie naszych działań, w perspektywie, którš możemy zarysować nieomal na wycišgnięcie ręki nie przekraczajšcej 12 lat, Polska będzie mogła zostać obroniona przez własne siły zbrojne, a fakt pozostawania w największym i najskuteczniejszym sojuszu œwiata jedynie tę naszš własnš zdolnoœć będzie ubezpieczał i wzmacniał - powiedział Macierewicz.

Będzie 250 tys. żołnierzy

Rozbudowa wojska, zarówno zwiększenie liczby żołnierzy, jak i wydatków obronnych, będzie się odbywała z naciskiem na wojska operacyjne - zapowiedział Macierewicz.

Po prezentacji Koncepcji Obronnej RP szef MON był pytany, czy zakładany wzrost liczebnoœci wojska będzie oznaczał głównie rozbudowę Wojsk Obrony Terytorialnej, czy wojsk operacyjnych, gdzie służš żołnierze zawodowi. - Przyrost WOT będzie taki, jak państwu (wczeœniej - PAP) przedstawiliœmy, tj. 53 tys. żołnierzy do roku 2019 i być może niewielkie korekty w przyszłoœci, ale nie przewidujemy żadnego skokowego wzrostu. Łšcznie 250 tys. żołnierzy z naciskiem na wojska operacyjne - odpowiedział Macierewicz. Dodał, że nacisk na wojska operacyjne będzie dotyczył także wydatków MON. Wczeœniej, podczas prezentacji wiceszef MON Tomasz Szatkowski, kierował Strategicznym Przeglšdem Obronnym, na podstawie którego powstała Koncepcja Obronna RP, powiedział, że zdecydowana większoœć wydatków MON będzie skierowana do wojsk operacyjnych.

Wiceminister poinformował, że program zakupu samolotów wielozadaniowych pištej generacji (wojsko nadało mu kryptonim "Harpia") przewiduje zakup co najmniej dwóch eskadr. Zapowiedział, że wœród priorytetów będzie rozwój artylerii lufowej i rakietowej (tu wydatki majš wzrosnšć kilkukrotnie), zakup œmigłowców szturmowych (przy mniejszym nacisku na œmigłowce wielozadaniowe), budowa wielowarstwowej obrony powietrznej i "zwielokrotnienie potencjału przeciwpancernego" wojska, zarówno w oparciu o zakupy przeciwpancernych pocisków kierowanych, jak i o projekt nowego czołgu. W przypadku obrony wybrzeża Szatkowski zapowiedział w budowę pierwszej kolejnoœci zdolnoœci uniemożliwiajšcych dostęp przeciwnikowi, a dopiero póŸniej rozbudowę systemów projekcji siły.

ródło:

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL