Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Rolnictwo

Unijni kontrolerzy krytykujš sposób programowania wydatków na rolnictwo

Fotorzepa, Sławomir Mielnik
Setki, a czasem nawet tysišce stron programów przy jednoczesnym braku wskazań celów, do jakich majš one prowadzić, i opieranie się na nieaktualnych danych - to niektóre z krytycznych ocen planowania w zakresie wydatkowania œrodków na rozwój obszarów wiejskich.

Europejski Trybunał Obrachunkowy (ETO) opublikował we wtorek raport w tej sprawie, wskazujšc, że proces planowania wydatków z unijnej kasy na rolnictwo jest zbyt długi i skomplikowany.

"Programy powinny być krótsze, pisane nie dla naukowców, tylko dla rolników. Powinna być tam prosta, czytelna logika całej tej pomocy. W obszernoœci tych dokumentów trudno się jej doszukać" - powiedział we wtorek PAP w Brukseli odpowiedzialny za to sprawozdanie członek ETO Janusz Wojciechowski.

W latach 2014–2020 Unia Europejska zamierza wydać niemal 100 mld euro na rozwój obszarów wiejskich. Cel to zwiększenie konkurencyjnoœci rolnictwa, zapewnienie zrównoważonej gospodarki zasobami naturalnymi oraz zrównoważony rozwój gospodarek i społecznoœci wiejskich. Aby sięgnšć po te pienišdze, państwa członkowskie przygotowujš na podstawie wytycznych unijnych swoje krajowe programy.

Z ustaleń unijnych kontrolerów wynika, że sš one bardzo obszerne i skomplikowane. Największy - grecki - ma ponad tysišc stron, najbardziej zwięzły - irlandzki - ponad 400. Polski dokument mieœci się w œredniej unijnej - ma ponad 700 stron.

"Te dokumenty sš rzeczywiœcie bardzo obszerne, ale trzeba bardzo jasno powiedzieć, że Trybunał kieruje swoje zastrzeżenia nie tyle do państw członkowskich, ile do Komisji Europejskiej, która wymaga zbyt wiele, bardzo często sš to rzeczy niekoniecznie potrzebne" - podkreœlił Wojciechowski.

Audytorzy zwrócili uwagę, że propozycja Komisji Europejskiej dotyczšca lat 2014-2020 została przygotowana w paŸdzierniku 2011 r., a przeglšd œródokresowy opierał się na danych z 2012 r. "Planowanie na nowy okres zawsze jest utrudnione, ponieważ cały proces trzeba zaczšć, zanim udostępnione zostanš odpowiednie i istotne dane za poprzednie okresy" - wskazuje Wojciechowski.

Zdaniem unijnych kontrolerów dokumenty programowe sš w niewystarczajšcym stopniu nakierowane na oczekiwane rezultaty. Przykładem mogš być wydatki w celu zachęcenia młodych rolników do pozostawania na wsi i zwiększania swoich gospodarstw - mimo miliardów euro wydanych na ten cel w skali całej UE sytuacja się nie tylko nie poprawiła, a pogorszyła.

Audyt wykazał ponadto, że programowanie polityki rozwoju obszarów wiejskich w latach 2014–2020 nie pozwoliło na uniknięcie opóŸnień. Powodem jest m.in. długa procedura zatwierdzania programów przez Komisję.

Polska akurat potrzebowała tylko kilku miesięcy, żeby przygotować i zatwierdzić w KE program, ale przez to, że podstawy prawne na poziomie UE zostały przyjęte w grudniu 2013 r., niektóre państwa miały spory poœlizg. Grecki program został zaakceptowany dopiero w 2015 r. W efekcie, mimo że mamy końcówkę 2017 r., dopiero ok. 10 proc. ze œrodków unijnych na rozwój obszarów wiejskich zostało wydane. To z kolei stwarza problemy przy planowaniu kolejnej perspektywy. ETO zwrócił uwagę na ten zaklęty kršg.

"Trudno na podstawie 10 proc. mieć jakšœ ocenę, jak pienišdze sš wydawane, a tymczasem Komisja już zaczyna przygotowywać koncepcje na kolejne siedem lat, po 2020 roku. To wyglšda tak, że nowe koncepcje się tworzy, nie majšc oceny, jak te pienišdze poprzednio były wydane" - zwrócił uwagę Wojciechowski.

Kontrolerzy zalecili Komisji, aby uproœciła dokumenty programowe i zmniejszyła liczbę wymogów; dopilnowała we współpracy z państwami członkowskimi, by w sprawozdaniu w 2019 r. przedstawiono jasne i kompleksowe informacje; precyzyjniej zdefiniowała różne rodzaje wskaŸników; przeanalizowała doœwiadczenia wyniesione z wdrażania obecnego systemu oraz sporzšdziła wnioski ustawodawcze dotyczšce polityki rozwoju obszarów wiejskich po 2020 r. z odpowiednim wyprzedzeniem.

Kontrolerzy zalecajš również Parlamentowi Europejskiemu, Radzie i Komisji, by rozważyły dostosowanie długofalowej strategii do unijnego cyklu budżetowego i dokonały kompleksowego przeglšdu wydatków, zanim ustalony zostanie nowy budżet długoterminowy.

"Chodzi o to, żeby planowanie nowych wydatków było oparte na podstawie tego, jak wypadły wydatki poprzednie, a to będzie możliwe tylko wówczas, gdy się skróci te programy, bardziej je skonkretyzuje, uporzšdkuje logicznie. To nie musi trwać tak długo" - przekonywał Wojciechowski.

ródło:

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL