Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Rodzina

Przepisy o wykonywaniu kontaktów z dzieckiem nie wymagajš zmian - twierdzi Ministerstwo Sprawiedliwości

123RF
Nie ma potrzeby zmieniania przepisów dotyczšcych wykonywania kontaktów rodzica z dzieckiem - uważa Ministerstwo Sprawiedliwoœci. To jego odpowiedŸ na postulat Rzecznika Praw Obywatelskich, który uważa, że niewystarczajšco chronione sš prawa rodziców, którzy nie sš w stanie skutecznie wyegzekwować kontaktów z dzieckiem od drugiego rodzica.

Jak informuje RPO, w 2016 r. sšdy rozpatrywały łšcznie 4058 spraw o wykonanie kontaktów z dzieckiem, zaœ orzeczeń zapadło 3433. Tylko 186 orzeczeń dotyczyło nałożenia na osobę utrudniajšcš kontakty z dzieckiem kwot pieniężnych (czyli najdalej idšcej „sankcji" za utrudnianie kontaktów). W przeważajšcej liczbie spraw sšdowych dotyczšcych wykonywania kontaktów osobš utrudniajšcš kontakty z dzieckiem była matka. Wynika to z faktu, że wykonywanie władzy rodzicielskiej najczęœciej sšd powierza matce.

Dlaczego Rzecznik zwrócił się do Ministra Sprawiedliwoœci o rozważenie zmian przepisów? Od 2011 r. jest tak, że jeœli – mimo ustaleń sšdu – jeden rodzic nie pozwala drugiemu kontaktować się z dzieckiem, to najpierw trzeba złożyć do sšdu wniosek o wydanie orzeczenia o zagrożeniu nakazaniem zapłaty okreœlonej kwoty, a następnie drugi – o skorzystanie z tej „sankcji" majštkowej. To przedłuża załatwienie sprawy, co w relacji z malutkim dzieckiem grozi nawet zerwaniem więzi.

RPO powołuje się na opinie œrodowiska sędziowskiego (np. Stowarzyszenia Sędziów Rodzinnych), które krytycznie ocenia tę dwuetapowoœć postępowania (art. 59815-59822 Kodeksu Postępowania Cywilnego).

Zastrzeżenia Rzecznika wzbudza też  brak jednolitej praktyki sšdów w zakresie orzekania o obowišzku zapłaty kwot pieniężnych. Sšd może orzec zapłatę na rzecz rodzica uprawnionego do kontaktów z dzieckiem od rodzica utrudniajšcego ich wykonywanie. Rzecznik otrzymuje skargi, że jest to wykorzystywane przez niektórych rodziców do „odzyskiwania" zapłaconych alimentów. Z drugiej strony zdarza się również, że wskutek słusznego dšżenia sšdów, by orzeczona kwota pieniężna była dotkliwa i doprowadziła do wykonywania kontaktów, przy wielokrotnym obcišżaniu rodzica zobowišzanego do jej zapłaty, może dojœć do zagrożenia potrzeb bytowych małoletniego dziecka, którego postępowanie dotyczy. Z kolei w odwrotnej sytuacji, gdy rodzic zobowišzany jest majętny, może wykonywać kolejne postanowienia nakazujšce zapłatę oznaczonej kwoty pieniężnej i nadal nie wykonywać kontaktów orzeczonych sšdownie.

Odpowiedzi udzielił Rzecznikowi wiceminister sprawiedliwoœci Marcin Warchoł.

- Aktualnie nie sš prowadzone ani planowane prace legislacyjne majšce na celu zmianę przepisów dotyczšcych wykonywania kontaktów między rodzicami i dziećmi. Analiza danych statystycznych w zakresie spraw o wykonywanie kontaktów, które w 2016 r. wpłynęły do sšdów, nie daje podstaw do twierdzenia, jakoby obowišzujšce w tym przedmiocie regulacje nie sš wystarczajšce i zachodzi koniecznoœć wprowadzania zmian w Kodeksie postępowania cywilnego - napisał.

Jak wyjaœnił, dwuetapowoœć postępowania  można ominšć, jeœli zagrożenie nakazaniem zapłaty sumy pieniężnej zamieœci się już w postanowieniu ustalajšcym kontakty. A zatem stosujšc obowišzujšce przepisy można ograniczyć postępowanie wykonawcze wyłšcznie do jego „drugiego etapu".

Z danych statystycznych, których zebranie Ministerstwo Sprawiedliwoœci zleciło w 2016 r. Instytutowi Wymiaru Sprawiedliwoœci (analiza 295 spraw rozpoznanych przez sšdy w okresie od stycznia 2014 r. do listopada 2015 r.), wskazuje, że w co pištym przypadku osoba uprawniona nie mogła należycie realizować kontaktów mimo zagrożenia nakazaniem zapłaty sumy pieniężnej i wnosiła o nakazanie zapłaty. Sšdy jednak w 68 proc. tych spraw wnioski oddaliły. Większoœć spraw (71 proc.) stanowiły wnioski o wszczęcie postępowania od osób uprawnionych do kontaktów.

Wiceminister Marcin Warchoł napisał też, że nie trzeba zmieniać przepisów dotyczšcych kontaktów osób ubezwłasnowolnionych. Chodzi o nierzadkie sytuacje, kiedy opiekun prawny uniemożliwia osobie ubezwłasnowolnionej takie kontakty. Zdaniem min. Warchoła wystarczy, że w takiej sytuacji wypowie się sšd.

- W ramach nadzoru, powzišwszy wiadomoœć o nienależytym wykonywaniu opieki, w czym zawiera się również nieuzasadnione odmawianie kontaktu z innymi osobami, w trybie art. 168 w zw. z art. 175 i art. 155 § 1 i 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, może wydać odpowiednie zarzšdzenia, w tym zobowišzać opiekuna do okreœlonego postępowania, wskazać, jakich czynnoœci opiekun nie może dokonywać bez zezwolenia sšdu lub poddać wykonywanie opieki stałemu nadzorowi kuratora sšdowego. W razie niewykonania tych zarzšdzeń sšd może ukarać opiekuna grzywnš. Sšd może także zwolnić opiekuna i ustanowić nowego – wyjaœnił min. Warchoł.

ródło: rp.pl

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL