Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Rodzina

Reforma prawa rodzinnego – alimenty, prawa rodziców, ochrona przed przemocš

Fotolia.com
Orzeczenie alimentów w kilka dni, skuteczne egzekwowanie prawa rodziców do kontaktów z dzieckiem i ochrona najmłodszych przed przemocš – to podstawowe założenia reformy prawa rodzinnego, którš proponuje Ministerstwo Sprawiedliwoœci.
Spektakularny efekt przyniosły przygotowane w zeszłym roku przez Ministerstwo Sprawiedliwoœci zmiany w egzekwowaniu obowišzku alimentacyjnego. Liczba osób uchylajšcych się od zobowišzań, które trafiły do Krajowego Rejestru Dłużników bezpoœrednio po wejœciu w życie nowych przepisów, spadła we wrzeœniu 2017 roku prawie czterokrotnie – z 2500 do 650. Jednoczeœnie œcišgalnoœć alimentów do państwowego Funduszu Alimentacyjnego wzrosła aż o 116 proc.

- To wielki sukces, który dowodzi, że roztropne zmiany w zakresie prawa karnego mogš przynosić radykalnie dobre zmiany w wymiarze społecznym. Te zmiany odczuły przede wszystkim tysišce dzieci – powiedział na konferencji prasowej Minister Sprawiedliwoœci Prokurator Generalny Zbigniew Ziobro.

Kontynuacjš tych działań, jak podkreœlił minister, sš proponowane rozwišzania, które m.in. przyspieszš procedurę przyznawania alimentów.

- Przygotowane zmiany majš poprawić sytuację dzieci, które nie powinny ponosić konsekwencji tego, że między rodzicami doszło do konfliktu. Procedury trwały latami, a dzieci często cierpiały, bo jeden z rodziców musiał oszczędzać na dziecku, aby toczyć proces sšdowy, płacić adwokatom. Chcemy, żeby ta mitręga sšdowa przeszła do historii – zaznaczył Zbigniew Ziobro.

Temu celowi służyć ma wprowadzenie alimentów natychmiastowych. Szczegóły przygotowanych rozwišzań obejmujšcych też inne elementy reformy prawa rodzinnego przedstawił Podsekretarz Stanu Michał Woœ, który koordynował prace nad projektem.

- Œcišgalnoœć alimentów poszybowała, ale nie spoczywamy na laurach. Chcemy pokazywać, że skuteczne zmiany prawa powodujš lepsze realizowanie dobra dziecka – mówił wiceminister.

Szybko, prosto i tanio

Przyznanie alimentów natychmiastowych ma się odbywać w cišgu kilku dni. Obecnie sprawy o zasšdzenie alimentów trwajš miesišcami. W tym czasie tysišce samotnych matek, bo to ich w przeważajšcej mierze dotyczy problem, czekajš na ostatecznš decyzję w sprawie œwiadczenia.

Szybkie uzyskanie alimentów natychmiastowych będzie możliwe dzięki maksymalnemu uproszczeniu formalnoœci:

ubiegajšcy się o alimenty rodzice będš mogli składać pozew na gotowym formularzu dostępnym w Internecie;

jest on prosty i łatwy do wypełnienia – większoœć ubiegajšcych się o alimenty będzie mogła dzięki temu uniknšć dodatkowych wydatków na adwokatów;

Ponadto alimentacyjne nakazy zapłaty o natychmiastowej wykonalnoœci będš mogli wydawać nawet referendarze, a to zdecydowanie przyspieszy procedurę i usprawni pracę sšdów.

Jedna zasada dla wszystkich

Wysokoœć alimentów natychmiastowych ma być ustalana według jednej uniwersalnej zasady. Co roku będzie ogłaszana kwota przeliczeniowa (zależna m.in. od minimalnego wynagrodzenia netto i współczynnika dzietnoœci), która pozwoli precyzyjnie ustalić œwiadczenie w zależnoœci od liczby dzieci w danej rodzinie.

Na dziœ wynosiłoby ono 460 zł na jedno dziecko, 840 na dwoje dzieci, a 1140 zł – na troje. Dla porównania œrednia wysokoœć alimentów zasšdzonych w 2016 r. wyniosła 577 zł, a w pierwszej połowie 2017 r. – 590 zł.

Co ważne, uzyskanie alimentów natychmiastowych nie zamyka drogi do domagania się wyższej kwoty alimentów w zwykłym postępowaniu. Każdy będzie mógł o nie zabiegać, choć po dłuższym czasie. Intencjš wprowadzenia nowych, dodatkowych rozwišzań - alimentów natychmiastowych - jest to, by samotni rodzice w prosty i szybki sposób mogli otrzymać pienišdze.

Zachowana zostanie możliwoœć odwołania się od alimentów natychmiastowych.

Projekt przewiduje, że obowišzek alimentacyjny dotyczšcy dziecka będzie automatycznie wygasał, gdy skończy ono 25. rok życia. Obecnie trzeba o to występować do sšdu.

Gwarancja praw obojga rodziców

Nowe przepisy majš skutecznie chronić prawa rodzica, któremu drugi rodzic utrudnia kontakt z dzieckiem. Opierajš się na założeniu, że dzieci majš prawo do kontaktów z obojgiem rodziców, a prawo musi być sprawiedliwe i równe dla wszystkich, zarówno ojca, jak i matki.

- Proponujemy rozwišzania, które będš gwarantować rodzicowi, który wywišzuje się ze swoich obowišzków alimentacyjnych, utrzymywanie relacje z dziećmi. Chcemy ograniczyć zjawisko uniemożliwiania jednemu z rodziców kontaktu z dzieckiem. Prawo powinno stać w obronie takiego rodzica – wyjaœniał minister Zbigniew Ziobro.

W myœl projektu osobie, która będzie utrudniać lub udaremniać drugiemu z rodziców orzeczone przez sšd kontakty z dzieckiem, może zostać przydzielony kurator (asystent rodziny). Jeœli nadzór kuratorski nie przyniesie efektu, problemów nie rozwišże również nałożenie przez sšd kary pieniężnej, sprawa trafi do prokuratora na wniosek rodzica.

Prokurator po pierwszym przesłuchaniu będzie mógł wyznaczyć np. półroczny okres próby. Jeœli w tym czasie rodzic będzie wywišzywał się z orzeczeń sšdu rodzinnego i umożliwiał kontakt z dzieckiem, prokurator umorzy sprawę. Jeœli nie – rodzic narazi się na grzywnę lub karę w postaci prac społecznych.

Surowsze rozwišzania obowišzujš w niektórych państwach zachodnich. W Niemczech za uniemożliwianie drugiemu rodzicowi kontaktów z dzieckiem grozi grzywna do 25 tysięcy euro, a nawet kara aresztu. We Francji – grzywna do 15 tysięcy euro i kara do roku więzienia. W Belgii – grzywna do 1 tysišca euro i do 5 lat więzienia.

Dobro dziecka najważniejsze

Projekt przewiduje również wprowadzenie rodzinnego postępowania informacyjnego. Ma ono poprzedzać sprawy o rozwód i separację w rodzinach z dziećmi. Ma dać małżonkom miesišc na porozumienie w sprawach dzieci, których dobro jest najważniejsze.

- Chcemy doprowadzić do sytuacji, żeby przed rozwodem lub separacjš strony miały możliwoœć spotkania się na neutralnym gruncie. Przede wszystkim chodzi o dobro dzieci, bo rodzinne postępowanie informacyjne będzie dotyczyło wyłšcznie spraw, w których sš dzieci – prezentował nowe rozwišzania wiceminister Michał Woœ.

Głównš rolę będš odgrywać mediatorzy, którzy uzgodniš warunki rozwodu, kwestie opieki nad dziećmi i wysokoœć alimentów. Dzięki temu sam rozwód, jeœli do niego dojdzie, powinien przebiegać znacznie sprawniej i bezkonfliktowo, bez kosztownej potrzeby angażowania adwokatów.

Większoœć spraw rozwodowych, w których dochodzi do mediacji, trwa kilka miesięcy. W przypadku rozwodu bez zastosowania mediacji sprawa trwa przeważnie do 2 lat.

Rodzinne postępowanie informacyjne będzie bezpłatne. Państwo bierze na siebie ciężar poniesienia kosztów, które być może doprowadzš do ugodowego zakończenia sporu.

Rodzinne postępowanie informacyjne nie będzie przeprowadzane w przypadkach, gdy małżonek znęca się nad rodzinš.

Ochrona dzieci przed przemocš

Nowe prawo ma pozwolić także na błyskawicznš i zdecydowanš reakcję, gdy dzieci spotyka krzywda. Chodzi o wszczynane z urzędu sprawy o ograniczenie i pozbawienie władzy rodzicielskiej.

- Zdarzajš się rodziny dysfunkcjonalne, nawet patologiczne. Dzieci nie mogš na tym cierpieć. Kiedy informacja o sytuacjach groŸnych dla dzieci wpływa do odpowiedzialnych organów państwa, powinna być natychmiastowa reakcja – powiedział minister Zbigniew Ziobro.

Dlatego sšdy rodzinne będš miały obowišzek zawiadamiania prokuratury o prowadzonych przez siebie sprawach, gdy zachodzi podejrzenie zagrożenia dobra dziecka.

Nowelizacja Kodeksu postępowania cywilnego w tym zakresie to wspólna inicjatywa Ministerstwa Sprawiedliwoœci i Prokuratury Krajowej, wynikajšca z prokuratorskiej praktyki. Jest odpowiedziš na przypadki drastycznych przestępstw przeciwko dzieciom, jakimi były:

- skatowanie na œmierć półrocznego Maksymiliana z Rzeszowa i pobicie jego 2-letniej siostry;

- znęcanie się nad 2-miesięcznym Igorem z Łodzi, który doznał złamania czaszki;

- próba samobójcza 10-letniej dziewczynki z Zamoœcia, którš maltretowała matka.

Do niepokojšcych wydarzeń dochodzi często w rodzinach, które sš objęte nadzorem kuratora sšdowego albo w trakcie toczšcych się z urzędu spraw o ograniczenie lub pozbawienie praw rodzicielskich. Włšczenie w porę prokuratury będzie dodatkowo zapewniało dobro dziecka i pozwalało na podjęcie działań zapobiegajšcych tragediom.

Reforma zakłada ponadto, że w sprawach rodzinnych dzieci będę wysłuchiwane w przyjaznych pokojach przesłuchań. Ministerstwo Sprawiedliwoœci będzie dšżyć do tego, aby jeszcze w tym roku takie pokoje były we wszystkich sšdach.

ródło: MS

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL