Rachunkowość

Rada nadzorcza z obowiązkami komitetu audytu

123RF
Nowa regulacja implementuje przepisy unijne w zakresie audytu i zasad ustawowych badań sprawozdań finansowych jednostek zainteresowania publicznego.

21 czerwca 2017 r. weszła w życie nowa ustawa o biegłych rewidentach, firmach audytorskich i nadzorze publicznym (dalej: ustawa), uchylająca dotychczasową ustawę o biegłych rewidentach i ich samorządzie, podmiotach uprawnionych do badania sprawozdań finansowych oraz o nadzorze publicznym.

Ustawa implementuje przepisy unijne w zakresie audytu i zasad ustawowych badań sprawozdań finansowych jednostek zainteresowania publicznego. Dla spółek publicznych, kluczowymi wprowadzonymi przepisami są te dotyczące zasad funkcjonowania komitetu audytu, a w szczególności, możliwości powierzenia funkcji komitetu audytu radzie nadzorczej oraz zakresu obowiązków komitetu audytu.

Jakie przesłanki powierzenia zadań

Zgodnie z nową regulacją, pełnienie funkcji komitetu audytu, w celu wykonywania obowiązków komitetu audytu określonych w przepisach, może zostać powierzone radzie nadzorczej (lub innemu organowi nadzorczemu lub kontrolnemu) tylko w spółkach publicznych, które na koniec danego roku obrotowego oraz na koniec roku obrotowego poprzedzającego dany rok obrotowy nie przekroczyły co najmniej dwóch z następujących trzech wielkości:

- 17 mln zł – w przypadku sumy aktywów bilansu na koniec roku obrotowego;

- 34 mln zł – w przypadku przychodów netto ze sprzedaży towarów i produktów za rok obrotowy;

- 50 osób – w przypadku średniorocznego zatrudnienia w przeliczeniu na pełne etaty.

Oznacza to, że każdy emitent, który spełnia co najmniej dwa ze wskazanych warunków, zobowiązany jest do dostosowania wewnętrznych zasad audytu do postanowień ustawy.

W przypadku, gdy emitent nie spełnia co najmniej dwóch z wymienionych warunków i zdecyduje się na powierzenie zadań komitetu audytu radzie nadzorczej, do funkcjonowania rady nadzorczej stosuje się odpowiednio następujące postanowienia ustawy o organizacji komitetu audytu:

- w skład komitetu audytu w spółkach publicznych powinno wchodzić przynajmniej trzech członków, przy czym przynajmniej jeden członek powinien posiadać wiedzę i umiejętności w zakresie rachunkowości lub badania sprawozdań finansowych;

- członkami komitetu audytu mogą być osoby posiadające wiedzę i umiejętności z zakresu branży, w której działa emitent, przy czym warunek ten jest spełniony, jeśli przynajmniej jeden członek komitetu audytu posiada wiedzę i umiejętności z zakresu branży emitenta lub poszczególni członkowie w określonych zakresach posiadają wiedzę i umiejętności z zakresu tej branży - nie jest zatem konieczne, aby wszyscy członkowie komitetu audytu byli specjalistami w branży, w której działa emitent;

- większość członków komitetu audytu, w tym jego przewodniczący, musi spełniać kryteria niezależności od danej jednostki zainteresowania publicznego, wskazane kazuistycznie w ustawie.

Powierzenie funkcji komitetu audytu radzie nadzorczej dopuszczone zostało także, bez dodatkowych kryteriów, w bankach spółdzielczych, jednostkach samorządu terytorialnego, które są jednocześnie jednostkami zainteresowania publicznego i spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych.

Kompetencje komitetu audytu

Nowa ustawa określa także wprost zadania komitetu audytu, nie pozostawiając wątpliwości co do funkcji i zakresu kompetencji tego organu. Do zadań komitetu audytu należą w szczególności:

- monitorowanie procesu sprawozdawczości finansowej, skuteczności systemów kontroli wewnętrznej i systemów zarządzania ryzykiem oraz audytu wewnętrznego i wykonywania czynności rewizji finansowej;

- kontrola niezależności biegłego rewidenta i firmy audytorskiej;

- informowanie rady nadzorczej o wynikach badania i wskazywanie roli komitetu audytu w zakresie badania;

- ocena niezależności biegłego rewidenta oraz wyrażanie zgody na świadczenie przez niego usług innych niż badanie;

- opracowywanie polityki wyboru firmy audytorskiej do przeprowadzania badania;

- opracowywanie polityki świadczenia przez firmę audytorską przeprowadzającą badanie dozwolonych usług niebędących badaniem;

- określanie procedury wyboru firmy audytorskiej;

- przedstawianie radzie nadzorczej rekomendacji dotyczącej powołania biegłych rewidentów lub firm audytorskich;

- przedkładanie zaleceń mających na celu zapewnienie rzetelności procesu sprawozdawczości finansowej w spółce.

Rekomendacja komitetu audytu w zakresie wyboru firmy audytorskiej nie jest wiążąca, jednak jeśli decyzja organu dokonującego wyboru w zakresie wyboru firmy audytorskiej odbiega od rekomendacji komitetu audytu, organ dokonujący wyboru uzasadnia przyczyny niezastosowania się do rekomendacji komitetu audytu oraz przekazuje takie uzasadnienie do wiadomości organu zatwierdzającego sprawozdanie finansowe. W sytuacji natomiast, gdy pełnienie zadań komitetu audytu powierzone jest radzie nadzorczej, organ dokonujący wyboru przesyła do wiadomości organu zatwierdzającego sprawozdanie finansowe uzasadnienie dla dokonanego wyboru firmy audytorskiej. ?

Zdaniem autorów

Szymon Okoń, radca prawny, zespół Rynków Kapitałowych, Kancelaria SSW Spaczyński, Szczepaniak i Wspólnicy

Nowa regulacja dość kazuistycznie statuuje zasady organizacji i funkcjonowania komitetu audytu w jednostkach zainteresowania publicznego. Pozytywnie należy ocenić zakreślenie kręgu podstawowych zadań komitetu audytu. Z praktycznego punktu widzenia kluczowe dla emitentów jest dokładne zapoznanie się z nowymi przepisami i uregulowanie wewnętrznych procedur zgodnie z postanowieniami ustawy. ?

Katarzyna Dymel, radca prawny, zespół Rynków Kapitałowych, Kancelaria SSW Spaczyński, Szczepaniak i Wspólnicy

Ustawodawca wyznaczył emitentom termin 4 miesięcy liczony od dnia wejścia w życie ustawy na, odpowiednio, powołanie komitetu audytu lub dostosowanie zasad jego funkcjonowania do nowych regulacji lub wprowadzenie odpowiednich zmian w radach nadzorczych (w przypadku emitentów, którzy nadal są uprawnieni do powierzenia funkcji komitetu audytu radzie nadzorczej), pod groźbą kar administracyjnych ze strony KNF. Termin ten należy ocenić jako krótki, co stawia przed emitentami wyzwanie sprawnej implementacji nowych przepisów. ?

Źródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL