Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Rachunkowoœć

Zmiany w audycie od 21 czerwca 2017 r.

123RF
Badanie bilansu podrożeje. Pojawiš się za to silne gwarancje przejrzystoœci pracy biegłych rewidentów.

Takie mogš być skutki wchodzšcych w życie w œrodę 21 czerwca przepisów. Uchwalona 11 maja ustawa o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym wdraża w Polsce europejskš dyrektywę 2014/56/UE. Przepisy te sš obliczone na zwiększenie niezależnoœci biegłych rewidentów od badanych firm. Majš też zapobiegać różnym patologiom, poœwiadczaniu nieprawdy i legalizowaniu łamania prawa podczas badania sprawozdań finansowych.

Dyrektywa, podobnie zresztš jak polska ustawa, odwołujš się w uzasadnieniach do przypadków nieprawidłowoœci w działaniu audytorów. Nowe przepisy wprowadzajš doœć ostre ograniczenia w działalnoœci firm audytorskich. Dotyczš one przede wszystkim œwiadczenia usług na rzecz tzw. jednostek zainteresowania publicznego (JZP). W praktyce chodzi głównie o spółki giełdowe, banki i ubezpieczycieli oraz fundusze inwestycyjne. Takich podmiotów jest w Polsce około 300.

Dla przejrzystoœci

Ustawa przewiduje rotację audytorów w JZP. Okres obowišzkowej rotacji to zaledwie pięć lat. Jest on najkrótszy w Europie. Większoœć państw przyjęła w swoich krajowych przepisach okres dziesięcioletni. Tak zresztš proponował rzšd w pierwotnej wersji projektu. Jednak w trakcie prac sejmowych okres ten skrócono.

Mechanizmem, który ma gwarantować przejrzystoœć działań firmy audytorskiej, jest zakaz œwiadczenia szeregu dodatkowych usług na rzecz JZP, w której ta firma przeprowadza rewizję finansowš. Najważniejsze z zakazanych usług to doradztwo podatkowe i wycena przedsiębiorstw. Zakaz mógł być drastyczny i objšć wszystkie usługi poza rewizjš finansowš. Ostatecznie ustalono „białš listę" usług dozwolonych. Sš wœród nich tzw. usługi atestacyjne, czyli poœwiadczajšce zgodnoœć dokumentów ze stanem faktycznym i przepisami (to w praktyce istotna częœć pracy biegłych rewidentów). Dopuszczono także przeprowadzanie procedur należytej starannoœci (tzw. due dilligence), wydawanie listów poœwiadczajšcych w zwišzku z prospektem emisyjnym badanej jednostki, potwierdzanie spełnienia warunków zawartych umów kredytowych, a także usługi atestacyjne w zakresie sprawozdawczoœci dotyczšcej ładu finansowego, zarzšdzania ryzykiem oraz społecznej odpowiedzialnoœci biznesu. Usługi te będzie jednak można œwiadczyć tylko w zakresie niezwišzanym z politykš podatkowš badanej jednostki.

Teraz niemożliwe będzie już zlecanie całego badania sprawozdania finansowego innej spółce audytorskiej. Dopuszczone będzie tylko pozlecanie niektórych czynnoœci. Resort finansów tłumaczył, że chce w ten sposób ograniczyć niewłaœciwš praktykę rynkowš.

Kosztowne komitety

Ustawa będzie miała wpływ nie tylko na pracę samych biegłych rewidentów, ale też na firmy korzystajšce z ich usług. Nakłada ona na JZP obowišzek powołania komitetów audytowych, złożonych z niezależnych ekspertów. Większoœć członków tych komitetów nie będzie już mogła mieć powišzań z właœcicielem firmy. Majš oni w przejrzysty sposób wybierać audytora i czuwać nad przeprowadzeniem badania sprawozdań finansowych. Ich zadaniem będzie opracowanie polityki wyboru firmy audytorskiej, która okreœli wszystkie elementy i kryteria, jakimi należy się kierować. Elementem przesšdzajšcym o wyborze nie będzie już mogła być cena, ale niezależnoœć i kompetencje.

Członkowie tych komitetów będš ponosili surowš odpowiedzialnoœć za swoje działania. Za naruszenie ustawy będzie im groziła kara nawet do 250 tys. zł. Powołanie komitetów powinno nastšpić w cišgu czterech miesięcy od wejœcia w życie ustawy, a więc do 21 paŸdziernika 2017 r.

W ocenie Piotra Kamińskiego, znawcy działania spółek giełdowych i wiceprezydenta Pracodawców RP, ustawa przyniesie wzrost kosztów, jakie będš ponosiły firmy korzystajšce z usług audytorskich. – Osobom pracujšcym w komitetach audytowych należy zapewnić godziwe wynagrodzenie, odpowiadajšce ich wysokim kwalifikacjom. Natomiast ceny samego audytu też wzrosnš, choćby dlatego że biegły będzie miał zmniejszony zakres usług, a zwiększona będzie jego odpowiedzialnoœć – przewiduje Kamiński.

Nie każdy doradzi wielkim

Podczas prac parlamentarnych głoœno było też o zmianach, jakie mogš nastšpić na rynku doradztwa podatkowego. Te JZP, którym już nie będš mogli doradzać w podatkach ich audytorzy, będš bowiem musiały poszukać sobie nowych doradców. B

Jak przewiduje Andrzej Marczak, doradca podatkowy, partner w KPMG, znaczšcych zmian na tym rynku nie należy się jednak spodziewać.

- Jednostki zainteresowania publicznego to na ogół duże firmy, które na bieżšco potrzebujš doradztwa podatkowego obejmujšcego wiele aspektów ich działalnoœci. Kršg dostawców takich usług doradczych jest zatem siłš rzeczy ograniczony do większych firm doradczych – tłumaczy ekspert. Przypomina, że w wielu przypadkach doradca podatkowy, na ogół prowadzšcy biuro podatkowo-rachunkowe, nie będzie w stanie przeprowadzić skomplikowanych analiz dotyczšcych np. podatkowych aspektów złożonych transakcji, np. międzynarodowych.

- Warto dodać, że wiele przepisów, które wchodzi w życie utrudni funkcjonowanie JZP, nie rozwišzujšc przy tym istoty problemów podatkowych – dodaje Marczak.

O ile najważniejsze skutki rynkowe nowej ustawy ujawniš się po jakimœ czasie, to jedna zmiana następuje już od œrody 21 czerwca. Samorzšd audytorski przyjšł nazwę Polska Izba Biegłych Rewidentów. O tę zmianę wnioskowała dotychczasowa Krajowa Izba Biegłych Rewidentów. Jak zauważał jej prezes Krzysztof Burnos, chodziło o to, by jako samorzšd obecny na arenie międzynarodowej promować dobre imię Polski i profesjonalizm polskich biegłych rewidentów.

OPINIA

Barbara Misterska-Dragan, biegły rewident, zastępca prezesa, Funkcja Polskiej Izby Biegłych Rewidentów

Nowa ustawa nałoży na nas wiele obowišzków wykonywania zawodu. Równoczeœnie zaczynajš obowišzywać międzynarodowe standardy badań audytorskich. Niezbędne będzie przeprowadzenie odpowiednich szkoleń i wdrożenie wewnętrznych procedur. To wszystko będzie wymagało wysiłku organizacyjnego i finansowego, zarówno od firm, jak i samorzšdu. W takich warunkach powinien nastšpić proces łšczenia sił mniejszych firm audytorskich, bo tylko wtedy będzie można ponieœć ciężar dostosowania się do tych zmian. Trudno dziœ powiedzieć, jak wpłynš na rynek audytu nowe zakazy zwišzane z obowišzkowš rotacjš audytora i zakazem œwiadczenia dodatkowych usług na rzecz jednostek zainteresowania publicznego (JZP). Jestem pewna, że wcišż będziemy traktowani podobnie do lekarzy rodzinnych, którzy znajš swoich pacjentów, mogš zdiagnozować ich problemy i skierować do specjalisty. Mimo zmian ograniczajšcych naszš działalnoœć, nasz zawód nie zniknie. Gwarantujemy przecież bezpieczeństwo obrotu gospodarczego.

Ustawa z 11 maja 2017 r. o biegłych rewidentach, DzU z 6 czerwca 2017 r., poz. 1089

ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL