Publicystyka

Polska przeżywa dramat: Władza niszczy porządek konstytucyjny

Fotorzepa/ Roman Bosiacki
Sprawy należy nazywać po imieniu. Polska przeżywa dramat, chociaż wciąż bardzo wielu rodaków nie zdaje sobie z tego sprawy. Jest narodowym dramatem sytuacja, której istota polega na tym, że legalnie wybrana władza polityczna, w pełni świadomie i planowo niszczy porządek konstytucyjny w naszym kraju.

Cel tego działania jest oczywisty: przywódca obozu politycznego, który wygrał wybory parlamentarne jesienią 2015 roku, chce władzy nieograniczonej i pełnej. Od roku trwa szturm obozu rządzącego na niezależność władzy sądowniczej i niezawisłość sędziów. W tych dniach jesteśmy świadkami kluczowej operacji w tym szturmie. Ma ona doprowadzić do złamania Sądu Najwyższego i podporządkowania go władzy politycznej. Nie jest przypadkiem, że od roku na celowniku obozu rządzącego jest władza sądownicza. Obóz rządzący zniszczył już niezależny Trybunał Konstytucyjny i zamienił parlament w „maszynkę do głosowania". Dysponuje aparatem przymusu i prokuraturą, która jest całkowicie dyspozycyjna wobec jednego z najważniejszych polityków obozu władzy. Nie wystarcza to jednak do całkowitego panowania nad obywatelami. Aby jednolita władza państwowa mogła osiągnąć ten cel, potrzebni są dyspozycyjni, a przynajmniej konformistyczni i zastraszeni sędziowie. Potrzebny jest także posłuszny Sąd Najwyższy, który orzeka przecież o ważności wyborów.

Fałszywe tezy propagandy

Naszym narodowym dramatem jest sytuacja, gdy w sporze pomiędzy Komisją Europejską i polskim rządem to Komisja Europejska broni praw i wolności Polaków, a polski rząd – ustaw, które niszczą niezależność władzy sądowniczej w naszym kraju i w konsekwencji uderzają w wolność Polaków.

Rząd PiS przedstawia swój spór z Komisją Europejską, a właściwie z całą Unią Europejską, jako spór, w którym broni suwerenności naszego państwa i jego prawa do reformowania kraju. Suwerenność jest wielką wartością, lecz w tym sporze nie chodzi o suwerenność Polski. Rząd chce systemu sądownictwa, który stworzy władzy politycznej w naszym kraju możliwość represjonowania niepokornych Polaków i odbierze wszystkim świadomym obywatelom pewność, że przed sądem mogą liczyć na bezstronne osądzenie ich spraw, również wtedy, gdy znajdą się w konflikcie z władzą. Komisja Europejska próbuje się temu przeciwstawić. Nie wiem, czym skończy się spór Unii Europejskiej z polskim rządem. Już teraz jednak wyraźnie widać, jak bardzo fałszywa jest jedna z zasadniczych tez propagandowych obozu rządzącego, głosząca, że biurokracja brukselska w coraz większym stopniu ogranicza kompetencje państw narodowych należących do Unii Europejskiej. Dotychczasowy przebieg sporu pomiędzy Komisją Europejską a polskim rządem dowodzi, jak silna jest w nim pozycja państwa, nawet gdy działa ono w złej wierze i w oczywisty sposób nie respektuje swych traktatowych zobowiązań.

Polska już płaci wysoką polityczną cenę za działania swojego rządu. Wiele wskazuje na to, że w przyszłości będzie ona jeszcze wyższa i wymierna finansowo. Nie ma jednak żadnych gwarancji, że proces przekształcania Polski z demokratycznego państwa prawnego w państwo autorytarne zostanie powstrzymany. Już teraz zaszedł on daleko. Polska nie spełnia obecnie tzw. kryteriów kopenhaskich, które w 1993 roku zostały sformułowane przez Radę Europejską dla państw ubiegających się o przyjęcie do Unii Europejskiej. Były wśród nich: istnienie instytucji gwarantujących stabilną demokrację i rządy prawa. To bardzo ważny wymiar polskiego dramatu.

Patriotyczna retoryka

Mamy do czynienia z rozdarciem naszej narodowej wspólnoty. Obóz rządzący ma znaczące poparcie społeczne, ale także licznych i zdeterminowanych przeciwników, którzy widzą, że łamie on konstytucję i ogranicza przestrzeń wolności w naszym kraju i jej ustrojowe gwarancje. To rozdarcie powoduje, że coraz trudniej przychodzi nam porozumienie w sprawach o podstawowym znaczeniu, takich jak ustalenie, co jest dobrem wspólnym, co służy Polsce, a co jej szkodzi, na czym powinien polegać dzisiaj polski patriotyzm.

Przezwyciężenie tej sytuacji nie będzie ani proste, ani łatwe, ani szybkie. Zapewne długo będziemy podzieleni. Nie jest przesądzone, że obóz polityczny dewastujący naszą demokrację i rządy prawa musi utrzymać wysokie poparcie społeczne. Poparcie zależy od wielu czynników, wśród których na wysokim miejscu znajdują się: ocena gospodarczej i społecznej polityki rządu oraz zasobność własnego portfela. Nie znaczy to jednak, że poglądy i wybory polityczne ludzi są zdeterminowane czynnikami ekonomicznymi. Motywacje patriotyczne, odczytywanie interesu narodowego i świadomość obywatelska także mają wielkie znaczenie. Dlatego sprawą wielkiej wagi jest przekonywanie Polaków, że patriotyczna retoryka, używana przez obóz władzy, wcale nie musi służyć patriotycznym celom, lecz partykularnym interesom rządzących i maskować działania sprzeczne z naszym narodowym interesem. Należy cierpliwie tłumaczyć, dlaczego niezależność władzy sądowniczej jest ważna, a koncentracja olbrzymiej władzy w jednym ośrodku niezwykle groźna dla obywateli. Należy także przekonywać, że usytuowanie Polski na marginesie Unii Europejskiej to miejsce potencjalnie niebezpieczne, a już z pewnością bardzo nieodpowiednie dla skutecznego zabiegania o polskie interesy.

Ideowa synteza

Do zwycięstwa PiS, a następnie utrzymania wysokiego poparcia społecznego, przyczyniło się rozbudzenie lęków przed masami muzułmańskich uchodźców i irracjonalnej wiary w zamach smoleński. PiS zyskiwał, odwołując się do patriotycznych wartości. Dawał wielu Polakom poczucie narodowej wspólnoty, chociaż nawet pobieżna analiza tej wizji wskazywała, że była to wspólnota, w której nie ma miejsca dla wielu Polaków.

Jestem przekonany, że warunkiem przezwyciężenia polskiego dramatu jest wypracowanie ideowej syntezy, która nie umniejszając znaczenia wspólnoty narodowej, będzie zwracała uwagę na jej złożoność, stanowiącą jej bogactwo, oraz będzie potrafiła łączyć przywiązanie do polskości z uniwersalizmem, w tym przede wszystkim z perspektywą europejską. Ta wizja patriotyzmu powinna być zdecydowanie bardziej atrakcyjna dla większości Polaków od patriotyzmu wykluczającego i traktującego Unię Europejską jako zagrożenie.

Autor jest doktorem habilitowanym nauk humanistycznych, byłym posłem i ministrem w rządzie Tadeusza Mazowieckiego

Źródło: Rzeczpospolita

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL