Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Podatki

Frankowicze zapłacš podatek od umorzonej pożyczki

123RF
Frankowicz, któremu bank odpuœcił spłatę częœci długu zacišgniętego na zakup mieszkania, musi od tego zapłacić podatek, nawet 32 proc.

Od miesięcy dużo mówi się o koniecznoœci wsparcia dla osób, które przed laty zacišgnęły kredyty hipoteczne we frankach szwajcarskich. Wielu frankowiczów, których drastyczny wzrost kursu tej waluty sprowadził na skraj bankructwa, zaczęło szukać wyjœcia z trudnej sytuacji. Niestety ci, którym udało się przekonać bank do umorzenia częœci galopujšcego zadłużenia, muszš rozliczyć się z fiskusem. Potwierdził to ostatnio w swoim wyroku Naczelny Sšd Administracyjny.

Nabity we franki

We wniosku o interpretację podatnik wyjaœnił, że swego czasu nabył nieruchomoœci lokalowe, co sfinansował pieniędzmi pożyczonymi od banków. Częœć pożyczek była w walucie obcej, tj. we frankach szwajcarskich.

Wnioskodawca tłumaczył, że w zwišzku z nieprzewidzianš zamianš kursu popadł w tarapaty finansowe. W zwišzku z trudnoœciami z obsługš zadłużenia w bankach zmuszony był rozliczyć się z nimi inaczej. Zdecydował się spłacić zadłużenie w ten sposób, że przeniósł na własnoœć banku nieruchomoœci lokalowe. To jednak nie wystarczyło na spłatę całoœci zadłużenia.

Banki poszły mu na rękę i częœć zadłużenia, która nie została pokryta wartoœciš nieruchomoœci, została umorzona na podstawie art. 508 kodeksu cywilnego. Umorzenie objęło częœć kapitałowš, odsetki za korzystanie z kapitału i odsetki karne. Podatnik zapytał, czy wartoœć umorzonych zobowišzań z częœci kapitałowej pożyczek i odsetkowej stanowi dla niego przychód z innych Ÿródeł. Sam uważał, że nie. Podkreœlił, że nie jest przedsiębiorcš, a w jego ocenie tylko dla firm przychodem może być także umorzone zobowišzanie.

Ta argumentacja nie przekonała fiskusa. Przypomniał, że zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o PIT co do zasady przychodami sš otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pienišdze i wartoœci pieniężne oraz wartoœć œwiadczeń otrzymanych w naturze, a także innych nieodpłatnych œwiadczeń.

Urzędnicy podkreœlili, że dla celów podatkowych nieodpłatne œwiadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyœci kosztem innego. Przysporzeniem majštkowym i przychodem w rozumieniu art. 9 ust. 1 ustawy o PIT sš bowiem nie tylko aktywa, które rosnš, ale także zmniejszenie pasywów.

Fiskus podkreœlił, że sama pożyczka i jej spłata sš obojętne podatkowo. Sytuacja zmienia się jednak, gdy dojdzie do jej umorzenia (także w częœci). Wtedy bowiem pożyczkobiorca osišga konkretne przysporzenie majštkowe, czyli po jego stronie pojawia się przychód. Urzędnicy nie mieli wštpliwoœci, że zarówno wartoœć umorzonej częœci niespłaconej pożyczki, jak i wartoœć umorzonych odsetek od kapitału oraz karnych stanowi dla podatnika przychód z innych Ÿródeł. Przy czym w ich ocenie nie ma na to żadnego wpływu regulacja dotyczšca przedsiębiorców z art. 14 ust. 2 pkt 6 ustawy o PIT, na którš powołał się podatnik.

Zmniejszone pasywa

Spór trafił na wokandę. Wykładnię fiskusa najpierw potwierdził Wojewódzki Sšd Administracyjny w Gdańsku. Nie zgodził się z frankowiczem, że przychody uzyskane ze œwiadczeń nieodpłatnych w wyniku umorzenia należnoœci nie podlegajš opodatkowaniu u podatników, którzy nie uzyskali ich z działalnoœci gospodarczej. W ocenie WSA zarówno umorzenie częœci niespłaconej pożyczki, jak i odsetek od kapitału i odsetek karnych stanowi dla skarżšcego nieodpłatne œwiadczenie. Powstaje dochód podlegajšcy PIT. Gdyby nie umorzenie, majštek skarżšcego zostałby uszczuplony.

Do swojej koncepcji podatnik nie przekonał też NSA. Sšd nie miał wštpliwoœci, że podatnik, któremu bank umorzył zadłużenie, uzyskał nieodpłatne œwiadczenie. Regulacja dotyczšca firm, na którš powołuje się podatnik, nie ma znaczenia, bo przedsiębiorcš on nie jest. Jak tłumaczyła sędzia NSA Jolanta Sokołowska, w wyniku umorzenia po stronie skarżšcego powstał przychód, bo zmniejszyły się jego pasywa.

Konrad Filip Turzyński - doradca podatkowy, partner w kancelarii KNDP Kolibski Nikończyk Dec&Partnerzy

Podatnicy w większoœci przypadków nie zdajš sobie sprawy, że dobrodziejstwo umorzenia zobowišzania czy to przez bank czy przez innego wierzyciela dla fiskusa jest wymiernš korzyœciš, nieobojętnš podatkowo. Nie majš œwiadomoœci, że od tego, czego płacić nie trzeba, zapłacš podatek dochodowy. Dla prowadzšcych działalnoœć gospodarczš może on wynieœć „tylko" 19 proc., podczas gdy dla osób prywatnych stawka PIT w najlepszym razie może wynieœć 18 proc., a w najgorszym aż 32 proc. Œwiadczenie takie na szczęœcie nie jest tytułem do opłacania składek ZUS. Przychód z umorzenia zobowišzania osoba prywatna rozliczy w rocznym PIT, składanym do końca kwietnia kolejnego roku. W trudnych sytuacjach przed złożeniem PIT warto rozważyć wniosek o rozłożenie podatku na raty lub jego umorzenie.

Wyrok jest prawomocny.

Sygn. akt: II FSK 495/16

ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL