Podatki lokalne

Współwłasność spółki a niższa stawka podatku od nieruchomości

123RF
Przez grunty związane z budynkami mieszkalnymi należy rozumieć nie tylko te, na których taki obiekt został posadowiony, ale również przylegające, zapewniające właściwe korzystanie z tego budynku, niezbędną obsługę jego oraz jego mieszkańców.

Spór w sprawie dotyczył podatku od nieruchomości za 2012 r. Chodziło o określenie współwłaścicielowi gruntu i pozostałym osobom zobowiązania w tym podatku na ponad 8 tys. zł. Udział podatnika w nieruchomości wynosi 1/53. Problemem okazało się jednak to, że jednym ze współwłaścicieli była spółka prowadząca działalność gospodarczą. Fiskus uznał, że o wysokości zastosowanej stawki podatku decydowało współposiadanie nieruchomości przez podmiot prowadzący działalność gospodarczą. Współposiadanie nieruchomości przez osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej, jak również brak związku ekonomicznego nieruchomości z działalnością przedsiębiorcy uznał za fakt bez znaczenia dla sprawy. Urzędnicy twierdzili też, że grunt, oznaczony w ewidencji symbolem „dr", czyli droga, nie spełnia wymogów, aby uznać go za przeznaczony na cele mieszkaniowe.

Podatnik zaskarżył to rozstrzygnięcie, ale WSA w Szczecinie nie uwzględnił jego skargi. Stwierdził, że nie jest dopuszczalne zakwalifikowanie drogi jako gruntu związanego z budynkami mieszkalnymi tylko na tej podstawie, że prowadzi ona do działek położonych na terenie przeznaczonym w planie zagospodarowania przestrzennego na cele zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej z dopuszczeniem funkcji letniskowej oraz usług komercyjnych, a część tych działek już jest zabudowana budynkami mieszkalnymi.

W ocenie WSA, wyłączenie z art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych dotyczy gruntów ściśle związanych z budynkami mieszkalnymi przedsiębiorcy, np. gruntu położonego wokół budynku umożliwiającego prawidłowe korzystanie z niego. Zobowiązanie podatkowe skarżącego nie mogło być określone w wysokości odpowiadającej jedynie jego udziałowi we współwłasności nieruchomości. Solidarny charakter zobowiązania de facto wyklucza możliwość rozdzielenia go na poszczególnych współwłaścicieli i zastosowania wobec nich różnych stawek podatku.

Rację skarżącemu przyznał dopiero NSA. Sąd przypomniał, że wyłączone z opodatkowania według stawek przewidzianych dla gruntów i budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej są – obok budynków mieszkalnych – również grunty związane z tymi budynkami. Z orzecznictwa wynika, że zwrot „grunty związane z budynkami (mieszkalnymi)" nie został wypełniony treścią normatywną. Niemniej NSA uznaje, że należy przez nie rozumieć nie tylko te, na których taki obiekt budowlany został posadowiony, ale również grunty doń przylegające, zapewniające właściwe korzystanie z budynku, niezbędną obsługę budynku oraz jego mieszkańców, w tym w zakresie odpowiedniego skomunikowania, zabezpieczenia porządku, rekreacji (np. place dla dzieci) oraz zaspokojenia innych niezbędnych potrzeb związanych z korzystaniem z powierzchni mieszkaniowej budynku. W przypadku wyodrębnienia w wielorodzinnym budynku mieszkalnym samodzielnych lokali mieszkalnych, stanowiących odrębne nieruchomości, do lokali takich mogą przynależeć, jako ich części składowe, pomieszczenia, choćby nawet do niego bezpośrednio nie przylegały lub były położone w granicach nieruchomości gruntowej poza budynkiem, w którym wyodrębniono dany lokal, a w szczególności: piwnica, strych, komórka, garaż (pomieszczenia przynależne). Funkcje związane z zaspokajaniem potrzeb mieszkaniowych mogą spełniać obiekty budowlane (zarówno obiekty małej architektury, jak i budowle), położone w obrębie gruntów związanych z budynkiem mieszkalnym, a niestanowiące przynależności konkretnego lokalu mieszkalnego, lecz służące zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych ogółu mieszkańców budynku. Sąd nie zgodził się jedynie z podatnikiem, że można było zróżnicować stawki. Zauważył, że przedmiotem opodatkowania nie jest budynek, w którym wyodrębniono własność lokali, a budowla (droga), której współwłaścicielami są zarówno mieszkańcy, jak i spółka prowadząca działalność gospodarczą. W takiej sytuacji obowiązek podatkowy ciąży na wszystkich współwłaścicielach solidarnie.

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2017 r. (II FSK 1241/17).

Komentarz eksperta

Piotr Kalemba, doradca podatkowy, menedżer w kancelarii Thedy & Partners

Zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej to grunty będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą. Do tej kategorii nie zalicza się jednak gruntów związanych z budynkami mieszkalnymi. Ustawa nie definiuje pojęcia gruntów związanych z budynkami mieszkalnymi. Przepisy odróżniają jedynie grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej od gruntów zajętych na jej prowadzenie. W tym zakresie, w orzecznictwie sądów administracyjnych oraz doktrynie prawa podatkowego powszechnie przyjmuje się, że ustawowe pojęcie „grunt związany z prowadzeniem działalności gospodarczej" jest pojęciem o szerszym zakresie od pojęcia „grunt zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej". Związany to mający związek lub coś wspólnego z kimś/czymś. W konsekwencji, uzasadnione wydaje się stanowisko NSA w omawianym orzeczeniu, że nie tylko grunty pod  budynkami mieszkalnymi – „zajęte na budynki" i grunty bezpośrednio przylegające do tych budynków, ale również grunty sąsiadujące z tymi budynkami (np. grunty zajęte pod jedyną drogą dojazdową do tych budynków), mogą zostać uznane za grunty związane z budynkami mieszkalnymi, a w konsekwencji objęte niższą stawką podatku od nieruchomości (tzw. stawką pozostałą zamiast stawką jak od gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej).

Za taką wykładnią przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych przemawia również oczywista wadliwość tej regulacji (w tym przede wszystkim jej niedostateczna precyzja), co Trybunał Konstytucyjny potwierdził nie tylko w wyroku z 13 września 2011 r. (P 33/09), ale również w najnowszych rozstrzygnięciach (z 12 grudnia 2017 r., SK 13/15 oraz z 13 grudnia 2017 r., SK 48/15), która skutkuje koniecznością rozstrzygania ewentualnych wątpliwości co do treści omawianych przepisów na korzyść podatników.

Na marginesie wskazać należy, że również budowle posadowione na gruntach związanych z budynkami mieszkalnymi są traktowane preferencyjnie. W praktyce wskazuje się, że tego typu obiekty, których przeznaczenie wiąże się z realizacją potrzeb mieszkaniowych i które nie są wykorzystywane dla prowadzenia działalności gospodarczej, nie powinny podlegać opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Takie stanowisko zaprezentował np. WSA w Łodzi w prawomocnym wyroku z 26 lipca 2017 r. (I SA/Łd 488/17), zgodnie z którym zbiornik, do którego odprowadzane są wody deszczowe z terenu osiedla mieszkaniowego, nie podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, jeśli jest położony na gruntach związanych z budynkami mieszkalnymi i wykorzystywany wyłącznie dla realizacji potrzeb mieszkaniowych.

Źródło: Rzeczpospolita

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL