Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Podatek dochodowy

Likwidacja spółki jawnej: spłata wierzytelności to nie przychód wspólnika

123RF
Spłata wierzytelnoœci otrzymanych w ramach likwidacji spółki jawnej nie jest przychodem jej wspólnika.

Tak uznał Naczelny Sšd Administracyjny w wyroku z 27 paŸdziernika 2017 r. (II FSK 2528/15).

Stan faktyczny

Podatnik prowadzi działalnoœć gospodarczš w formie spółki komandytowej, której jest komandytariuszem. W przyszłoœci zostanie wspólnikiem nowo założonej spółki jawnej. Zastrzegł, że w jej działalnoœci mogš wystšpić sytuacje, które mogš spowodować jej rozwišzanie. Majštek spółki przekazywany w procesie likwidacji może stanowić m.in. wierzytelnoœć pieniężna z tytułu sprzedaży wartoœci niematerialnej i prawnej w postaci prawa autorskiego do utworu stanowišcego oznaczenie przedsiębiorstwa (niezarejestrowanego, lecz zgłoszonego do rejestracji). W momencie powstania wierzytelnoœć będzie dla wspólników przychodem należnym podlegajšcym opodatkowaniu. Z uwagi na koszty podatkowe równe przychodom, faktyczny obowišzek zapłaty podatku nie wystšpi. Wierzytelnoœć zostanie przekazana wspólnikom w częœciach proporcjonalnych do ich udziałów w zyskach spółki, według których wspólnicy wykażš również przychód należny. Po rozwišzaniu i likwidacji wspólnicy mogš otrzymywać od dłużnika spółki spłatę wierzytelnoœci. Miałaby ona nastšpić w kwocie nominalnej wierzytelnoœci (bez odsetek).

Przedsiębiorca zapytał, czy w zwišzku z otrzymaniem wierzytelnoœci w ramach likwidacji spółki jawnej powinien rozpoznać dochód podlegajšcy opodatkowaniu PIT. Sam uważał, że ani otrzymanie wierzytelnoœci, ani ich spłata nie będš opodatkowane PIT.

Fiskus nie potwierdził tego stanowiska. Uznał, że otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika pienišdze w zwišzku ze spłatš wierzytelnoœci spółki w częœci odpowiadajšcej jej kwocie głównej będš przychodem. W zwišzku z likwidacjš spółki jawnej nastšpi przeniesienie wierzytelnoœci na wnioskodawcę. Stanie się on właœcicielem prawa majštkowego, tj. wierzytelnoœci pieniężnej spółki. Powstanie nowy stosunek zobowišzaniowy w rozumieniu cywilnoprawnym pomiędzy nabywcš wierzytelnoœci a dłużnikiem. W przypadku uregulowania wierzytelnoœci w częœci odpowiadajšcej jej kwocie głównej, u wnioskodawcy powstanie przychód z praw majštkowych podlegajšcy PIT.

Rozstrzygnięcie

Podatnik zaskarżył interpretację, a WSA w Poznaniu uwzględnił jego skargę. Sšd uznał, że w przypadku otrzymania w wyniku likwidacji spółki jawnej œrodków pieniężnych przez wspólnika, ich wartoœć nie będzie u niego przychodem. Wartoœć innych składników majštku otrzymanych w wyniku likwidacji, co do zasady, będzie przychodem wspólnika dopiero w momencie ich zbycia. Przepisy o PIT nie pozwalajš uznać, że przejœcie na skarżšcego wierzytelnoœci likwidowanej spółki osobowej powoduje rozpoznanie przychodu. Przychód może się pojawić póŸniej, gdyby wierzytelnoœć została zbyta. Od 1 stycznia 2011 r. art. 14 ust. 2 pkt 17 lit. b ustawy o PIT wprost wskazuje jako przychód z działalnoœci gospodarczej zbycie majštku uzyskanego przez wspólnika spółki osobowej w zwišzku z jej likwidacjš lub wystšpieniem wspólnika. Przychód powstały ze zbycia wierzytelnoœci, będšcych składnikiem majštku otrzymanym przez skarżšcego w wyniku likwidacji spółki osobowej lub wystšpieniem z tej spółki, traktowany jest jako przychód z działalnoœci gospodarczej. Œrodki uzyskane ze spłaty wierzytelnoœci nie sš więc przychodem z kapitałów pieniężnych i praw majštkowych.

Racji fiskusowi nie przyznał też NSA. Wyjaœnił, że w przypadku otrzymania w wyniku likwidacji spółki jawnej œrodków pieniężnych przez wspólnika – ich wartoœć nie będzie stanowiła u niego przychodu, choć co do zasady należy zaliczyć je do Ÿródła stanowišcego działalnoœć gospodarczš. W przypadku innych składników majštku, ich wartoœć będzie przychodem u wspólnika dopiero w momencie zbycia składnika majštku otrzymanego w wyniku likwidacji spółki, z zastrzeżeniem art. 14 ust. 3 pkt 12 lit.  b ustawy o PIT. Co do wykonania wierzytelnoœci przez dłużników NSA zauważył, że zmienia to tylko ich postać. Nie dochodzi natomiast do uzyskania œrodków z innego tytułu ani sprzedaży wierzytelnoœci. Wykonanie wierzytelnoœci nie jest jej sprzedażš, z której przychody podlegałyby opodatkowaniu. Jeżeli wierzytelnoœć zostanie wykonana, to zmieni się tylko jej postać na œrodki pieniężne, którymi zastanie spłacona. Š?

Zdaniem eksperta

Konrad Piłat, doradca podatkowy w kancelarii KNDP Kolibski Nikończyk Dec i Partnerzy

Wspólnicy spółek komandytowych na bieżšco opłacajš podatek od przypadajšcych na nich przychodów bez względu na to, czy zyski spółki sš od razu w całoœci im wypłacane. Często zdarza się, że spółka przez wiele lat osišga wysokie zyski (i płacone sš od nich wysokie podatki), ale wspólnicy w uchwałach postanawiajš o pozostawieniu ich w spółce, np. na inwestycje. W ten sposób, co do zasady, roœnie wartoœć majštku spółki. Gdy funkcjonujšca w ten sposób spółka zostaje rozwišzana, to ten majštek spółki dzielony jest między wspólników. Wówczas nie powinni oni z tego tytułu płacić podatku, ponieważ dochód ten został już opodatkowany wczeœniej (w latach, gdy spółka uzyskiwała zyski, ale ich nie wypłacała albo wypłacała je w niewielkiej częœci).

Przez wiele lat podatnicy toczyli o to długie spory z organami podatkowymi. W końcu – pod wpływem orzecznictwa, z którego wynikało, że ten sam dochód nie może być opodatkowany dwukrotnie – wprowadzono do ustawy o PIT przepisy regulujšce sytuację zakończenia działalnoœci przez spółkę niebędšcš osobš prawnš albo wystšpienia wspólnika z takiej spółki. Wynika z nich wprost m.in., że zbycie przez byłego wspólnika wszelkich aktywów otrzymanych z tego tytułu stanowi przychód z działalnoœci gospodarczej (czyli nie może być przyporzšdkowane do innego Ÿródła przychodów).

Mimo niebudzšcego wštpliwoœci brzmienia przepisów organy podatkowe próbujš dokonać innej ich wykładni. NSA wskazał, że takie postępowanie organów podatkowych jest niedopuszczalne. Wyjaœnił, że art. 14 ust. 2 pkt 17 lit. b ustawy o PIT stwarza fikcję prawnš, zgodnie z którš przychodem z działalnoœci gospodarczej jest także ten, który powstaje w wyniku odpłatnego zbycia składników majštku otrzymanych przez wspólnika spółki osobowej. Regulacja ta dotyczy wszystkich składników majštku. Ustawodawca nie przewidział bowiem żadnych wyjštków. ?

ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL