Prenumerata 2018 ju˜ż w sprzedża˜y - SPRAWD˜!

Podatek dochodowy

Czy prowadzšcy pkpir ma prawo do ujęcia odpisów aktualizujšcych jako kosztów?

Adobe Stock
Gdy odpis aktualizujšcy zostanie dokonany po uprawdopodobnieniu nieœcišgalnoœci danej wierzytelnoœci, ale warunki te spełniš się w różnych latach podatkowych, można go zaliczyć do kosztów w roku, w którym firma go utworzyła.

Tak uznał Wojewódzki Sšd Administracyjny we Gliwicach w wyroku z 23 sierpnia 2017 r. (I SA/Gl 528/17)

Stan faktyczny

W paŸdzierniku 2016 r. podatnik wystšpił o wykładnię ustawy o PIT w zakresie możliwoœci zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów odpisów aktualizujšcych należnoœci uznane za nieœcišgalne z powodu ogłoszenia upadłoœci dłużnika. Jest przedsiębiorcš, prowadzi jednoosobowš firmę œwiadczšcš usługi budowlane. W latach 2010-2013 był opodatkowany liniowym PIT.

W 2010 r. przedsiębiorca zrealizował usługi (podwykonawstwo) na rzecz spółki i potwierdził to fakturami VAT, wykazujšc przychód należny w kwocie netto. Faktury te nie zostały uregulowane przez dłużnika, a w grudniu 2010 r. ogłoszono jego upadłoœć likwidacyjnš. Podatnik zgłosił wspomniane wierzytelnoœci do masy upadłoœci (IV kategoria). Jednak sšd umorzył postępowanie upadłoœciowe z tego powodu, że majštek upadłego nie wystarczał na pokrycie kosztów postępowania. Podobna sytuacja miała miejsce w przypadku innego kontrahenta. Podatnik zapytał czy jest uprawniony do skorygowania zeznania rocznego za 2010 r. i za 2013 r., w następstwie skorygowania ksišg podatkowych za te lata, i wykazania w nich odpisów aktualizujšcych należnoœci uznanych za nieœcišgalne z powodu ogłoszenia upadłoœci dłużników.

Fiskus potwierdził, że w opisanym przypadku zostanš spełnione zarówno przesłanki podatkowe, jak i rachunkowe, uzależniajšce zaliczenie odpisów aktualizujšcych należnoœci do kosztów. Nieœcišgalnoœć wierzytelnoœci została uprawdopodobniona, bo została ogłoszona upadłoœć obejmujšca likwidację majštku. Jednak w ocenie urzędników nieprawidłowe jest stanowisko, że w zwišzku z dokonaniem odpisu aktualizujšcego w 2016 r. podatnik jest uprawniony do korekty zeznania podatkowego za rok podatkowy, w którym ogłoszono upadłoœć dłużnika. Odpis aktualizujšcy będzie bowiem kosztem w dacie utworzenia odpisu, tj. w 2016 r., a nie, jak błędnie twierdzi podatnik, w 2013 r.

Rozstrzygnięcie

Przedsiębiorca zaskarżył interpretację, ale Wojewódzki Sšd Administracyjny w Gliwicach oddalił jego skargę. Zauważył, że spór w sprawie nie dotyczy możliwoœci zaliczenia odpisu aktualizujšcego należnoœć uznanš za nieœcišgalnš do kosztów, ale momentu tego zaliczenia.

WSA zauważył m.in., że w przypadku odpisów trudno wykazać ich zwišzek z konkretnymi przychodami. Dla ustalenia, że odpis jest kosztem, niezbędne jest jego zarachowanie w ewidencji księgowej. Kosztem uzyskania przychodu nie jest bowiem należnoœć, lecz właœnie odpis aktualizujšcy.

Sšd stwierdził, że gdy odpis aktualizujšcy zostanie dokonany po uprawdopodobnieniu nieœcišgalnoœci danej wierzytelnoœci, ale warunki te spełniš się w różnych latach podatkowych, odpis powinien być zaliczony do kosztów podatkowych w roku, w którym zostanie ujęty w ewidencji.

WSA zgodził się z fiskusem, że koszt podatkowy nie wystšpi w sytuacji uprawdopodobnienia nieœcišgalnoœci należnoœci, jeżeli nie został dokonany odpis aktualizujšcy tę należnoœć. Kosztem tym jest bowiem odpis aktualizujšcy, a nie wierzytelnoœć czy należnoœć, której nieœcišgalnoœć została uprawdopodobniona. Koszt ten nie może być również rozpoznany w dowolnym, póŸniejszym terminie po roku podatkowym, w którym został dokonany odpis aktualizujšcy. Kosztami sš odpisy aktualizujšce wartoœć należnoœci, a zatem odpisy dokonane. Jeżeli zatem wystšpiły podatkowe okolicznoœci uprawdopodobnienia nieœcišgalnoœci należnoœci, koszt podatkowy wystšpi w dacie dokonania odpisu aktualizujšcego należnoœć, której nieœcišgalnoœć została uprawdopodobniona.

masz pytanie, wyœlij e-mail do autorki: a.tarka@rp.pl

Zdaniem eksperta

Konrad Piłat, doradca podatkowy w kancelarii KNDP Kolibski Nikończyk Dec & Partnerzy

Spór w sprawie toczył się nie o to, czy prowadzšcy księgę przychodów i rozchodów podatnik ma prawo do ujęcia odpisów aktualizujšcych jako koszt uzyskania przychodów, ale kiedy powinien to zrobić. Sšd zgodził się z organami podatkowymi, że koszty mogš zostać zwiększone w roku, którym spełnione sš dwa warunki: dokonany jest odpis aktualizujšcy oraz nieœcišgalnoœć wierzytelnoœci jest odpowiednio uprawdopodobniona. Co do zasady, takie rozwišzanie jest dla podatników korzystne. Nie muszš oni bowiem korygować rozliczeń podatkowych (w tym zeznań) z lat poprzednich i występować z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty. Ponadto daje to pewnš swobodę w zaliczeniu odpisu do kosztów podatkowych – podatnik może sobie wybrać czy dokona go w 2017, czy dopiero w 2018 r. Może to być istotne np. gdy podatnik w 2017 roku wykazuje stratę. Wówczas nie ma sensu powiększać jej jeszcze o odpis. Korzystniej jest zrobić to w kolejnym roku.

Przepisy sš zatem doœć elastyczne. Należy jedynie pamiętać, aby decyzję o dokonaniu odpisu podjšć przed końcem danego roku. Z komentowanego wyroku wynika bowiem, że odpisu nie można dokonać wstecz, poprzez korektę zeznania podatkowego. Podatnik nie może więc dziœ zdecydować, że zwiększy sobie koszty za 2015 czy 2016 r., i dokonać dziœ z mocš wstecznš odpisu aktualizujšcego, nawet gdy w latach tych nieœcišgalnoœć wierzytelnoœci była odpowiednio uprawdopodobniona.

Odpis aktualizujšcy należy ujmować w kolumnie 13 księgi przychodów i rozchodów zatytułowanej „Pozostałe wydatki". Podstawš jest dowód księgowy. Powinien on zawierać elementy wskazane w § 12 ust. 3 pkt 2 rozporzšdzenia ministra finansów z 26 sierpnia 2003 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (tekst jedn. DzU z 2017 poz. 728).

ródło: Rzeczpospolita

WIDEO KOMENTARZ

REDAKCJA POLECA

NAJNOWSZE Z RP.PL